काठमाडौं ।
थ्रीडी प्रिन्टिङ टेक्नोलोजीको अस्तित्व धेरै पहिले नै आएको र अब विश्वसामु पहिलो पटक थ्रीडी प्रिन्टेड रकेट अन्तरिक्षमा उड्न तयार भएको छ। १११ फिट लामो रकेट बुधवार उडान गर्ने भनिएको थियो, तर अन्तिम मिनेटमा यसको प्रक्षेपण स्थगित गरिएको छ र अब अर्को प्रक्षेपण शनिबार हुने बताईएको छ।
यो रकेट अमेरिकाको स्टार्टअप रिलेटिभिटी स्पेसले थ्रीडी प्रिन्ट प्रविधि प्रयोग गरेर तयार पारेको हो।
यो थ्रीडी प्रिन्टेड रकेटले बुधबार फ्लोरिडाबाट उडान भर्ने भनिएको थियो र ३-४ घण्टा प्रक्षेपण विन्डोमा रहेपछि अन्तिम मिनेटमा यसको प्रक्षेपण अचानक स्थगित गरियो। वास्तवमा, प्रक्षेपणको केही मिनेट अघि इन्धनको तापक्रम सम्बन्धी समस्याका कारण प्रक्षेपण स्थगित गरिएको छ।
“हामी आगामी दिनहरूमा हाम्रो अर्को प्रक्षेपण विन्डो तिर काम गर्नेछौं। मिथेन/तरल प्राकृतिक ग्यास प्रोपेलेन्ट कन्डिसनको कारणले, हाम्रो अर्को प्रयास आउन केही दिन लाग्नेछ,” रिलेटिभिटी स्पेसका सीईओ टिम एलिसले ट्विटरमा लेखे।
स्टार्टअपले अब शनिबार दिउँसो स्थानीय समयअनुसार १ बजेदेखि ४ बजेसम्म सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको ट्वीटरमार्फत जानकारी दिएको छ।
थ्रीडी प्रिन्टेड रकेटको फाइदा के हो?
विश्वको नजर थ्रीडी प्रिन्टेड रकेटको प्रक्षेपणमा अडिएको छ। थ्रीडी प्रिन्टिङ प्रविधिबाट तयार भएको यो रकेटको लागत निकै कम छ। यस रकेटको नाम टेरान १ रकेट हो। यसअघि पनि रकेटको लागत घटाउने धेरै प्रयास भइसकेको छ। र यसमा स्पेसएक्सले काम गरिरहेको छ। जसले पुन प्रयोग गर्न सकिने बुस्टर रकेट प्रयोग गरेको छ।
थ्रीडी प्रिन्टेड रकेटका विशेषताहरू
यस रकेटको ८५ प्रतिशत थ्रीडी प्रविधिबाट तयार गरिएको छ। यसमा केही सामाग्री रिसाइक्लिङ गरी तयार पारिएको छ र लागतको हिसाबले पनि सबैको ध्यानाकर्षण भइरहेको छ।
थ्रीडी प्रिन्ट टेक्नोलोजी के हो ?
थ्रीडी प्रिन्टिङ कागजमा मेसिन प्रिन्टिङ भन्दा धेरै फरक छ। यो प्रिन्टिङ टेक्नोलोजीको मद्दतले कुनै पनि वस्तु बनाउन सकिन्छ। यति मात्र होइन, भवन आदि पनि निर्माण गर्न सकिन्छ। थ्रीडी प्रिन्टिङ प्रविधिबाट कला तथा शिल्प निर्माण, चिकित्सासँग सम्बन्धित सामान र फेसनसँग सम्बन्धित सामानहरू तयार गर्न सकिन्छ। थ्रीडी प्रिन्टिङको प्रक्रियामा कम्प्युटर-एडेड-डिजाइन (सीएडी) फाइल प्रिन्ट गर्नुपर्छ।
रिलेटिभिटी स्पेसको पहिलो टेरान १ मिशन, जसलाई “गुड लक, हेभ फन” वा छोटोका लागि जीएलएचएफ भनिन्छ, र लो अर्थ अर्बिटमा साना भूउपग्रहहरू प्रक्षेपण गर्न डिजाइन गरिएको ११० फुट अग्लो (३३ मीटर) रकेटको हो। दुई-चरणको रकेटमा यसको नौ पहिलो-स्टेजमा एओन-१ इन्जिनहरू छन्।
टेरान १ लाई पृथ्वीको तल्लो कक्षमा २,७०० पाउन्ड (१,२५० किलोग्राम) सम्मको पेलोडहरू बोक्न डिजाइन गरिएको छ र प्रति उडान लगभग १२ मिलियन डलरको लागतमा १,९८० पाउन्ड (९०० केजी) सन-सिंक्रोनस अर्बिटमा लैजान सक्ने रिलेटिभिटी स्पेसले भनेको छ।
कम्पनीले २१६ फिट अग्लो (६६ मिटर) खडा हुन र २०२४ मा लन्च हुने आफ्नो एओन-आर इन्जिनहरूको साथ कक्षमा ४४ हजार पाउन्ड (२० हजार केजी) भन्दा बढी प्रक्षेपण गर्न डिजाइन गरिएको टेरान आर भनिने ठूलो, पूर्ण रूपमा पुन: प्रयोगयोग्य रकेटमा पनि काम गरिरहेको छ।
प्रकाशित: २५ फाल्गुन २०७९, बिहीबार
