काठमाडौं ।
यदि कुनै सामाजिक सञ्जालमा १० लाख फलोअर्स बनाउन पाउनुभयो भने कुन प्लेटफर्म रोज्नुहुन्छ? यदि तपाईं आफ्नो कामबाट पैसा कमाउन चाहनुहुन्छ भने यसको सही जवाफ यूट्युब हुन सक्छ।
तर इन्स्टाग्रामको पछिल्लो अपडेटले सामग्री निर्माताका लागि सबैभन्दा बढी आम्दानी गर्न सकिने प्लेटफर्मका रूपमा यूट्युबले लामो समयदेखि कायम राखेको स्थानलाई चुनौती दिन सक्छ। यसका लागि इन्स्टाग्रामले नयाँ सुविधालाई सही तरिकाले अघि बढाउनुपर्नेछ।
इन्स्टाग्रामले सोमबार नयाँ प्रकारको भिडियो अपलोड सुविधाको परीक्षण गरिरहेको घोषणा गरेको छ। यस सुविधामार्फत सामग्री निर्माताले ९० मिनेटसम्मका भिडियो सेयर गर्न सक्नेछन्।
इन्स्टाग्रामले यस्ता भिडियोलाई ‘फिचर्स’ नाम दिएको छ। विगत केही वर्षदेखि लिङ्क्डइनसमेत सबै सामाजिक सञ्जालले छोटो भिडियोमा आक्रामक रूपमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेका बेला इन्स्टाग्रामको यो कदम रणनीतिमा आएको उल्लेखनीय परिवर्तन हो।
सन् २०२० को दशकमा छोटो र ठाडो भिडियो सामग्रीले इन्टरनेटमा आफ्नो प्रभाव जमाएको छ। तर यस्ता भिडियो बनाउने सामग्री निर्माताले इन्स्टाग्रामजस्ता प्लेटफर्मबाट प्रत्यक्ष रूपमा धेरै पैसा कमाउन सक्दैनन्।
मेटाको स्वामित्वमा रहेको इन्स्टाग्राममा सदस्यता लगायतका आम्दानीका केही सुविधा छन्, तर यसले सामान्यतया भिडियोमा आएको प्रत्येक भ्युका आधारमा सामग्री निर्मातालाई पैसा दिँदैन।
सामग्री निर्माता अर्थतन्त्रबारे छलफल गर्ने कार्यक्रम ‘कोलिन एन्ड सामिर शो’ मा इन्स्टाग्रामका प्रमुख एडम मोसेरीले भने, “तपाईंले प्लेटफर्मबाट प्रत्यक्ष रूपमा पैसा कमाउन सक्नुहुन्छ, प्रशंसकबाट पैसा पाउन सक्नुहुन्छ र ब्रान्डबाट पनि आम्दानी गर्न सक्नुहुन्छ। अहिले इन्स्टाग्राममा मुख्य रूपमा ब्रान्डबाट पैसा कमाउने अवस्था छ। केहीले प्रशंसकबाट पनि पैसा पाउँछन्। हामीसँग कार्यसम्पादनमा आधारित एउटा सानो कार्यक्रम अझै छ। तर यसबाट जति आम्दानी हुन्छ, त्यसको तुलनामा हामी धेरै पैसा खर्च गरिरहेका छौँ। त्यसैले यसलाई विस्तार गर्नु खासै व्यावहारिक देखिँदैन, किनकि यसमा हाम्रो पुँजी खर्च भइरहेको छ।”
यूट्युबको भुक्तानी प्रणाली भने तुलनात्मक रूपमा सरल छ। यसका भिडियोमा विज्ञापन देखाइन्छन् र यूट्युब पार्टनर कार्यक्रममा आबद्ध सामग्री निर्माताले आफ्ना भिडियोबाट यूट्युबले कमाएको विज्ञापन आम्दानीको ५५ प्रतिशत पाउँछन्। यसबाट ठूलो रकम जुट्छ। यूट्युबले गत वर्ष सार्वजनिक गरेको जानकारीअनुसार, अघिल्ला चार वर्षमा उसले सामग्री निर्माता, कलाकार र सञ्चार कम्पनीहरूलाई १०० अर्ब डलरभन्दा बढी भुक्तानी गरेको थियो।
टेकक्रञ्चका अनुसार इन्स्टाग्राम र टिकटकले छोटो भिडियो सामग्रीबाट यूट्युबको जस्तो आम्दानीको मोडेल बनाउन सकेका छैनन्। लामो भिडियोको तुलनामा छोटो भिडियोबाट विज्ञापनमार्फत आम्दानी गर्न कठिन हुन्छ, किनकि त्यस्ता भिडियोमा विज्ञापन राख्ने ठाउँ कम हुन्छ। धेरै सामग्री निर्माताले इन्स्टाग्राम र टिकटकका आफ्ना खातालाई आम्दानीको मुख्य स्रोतभन्दा पनि यूट्युब च्यानलको प्रचार गर्ने माध्यमका रूपमा हेर्छन्।
इन्स्टाग्रामले सामग्री निर्मातालाई लामो भिडियो अपलोड गर्न प्रोत्साहित गरिरहेको छ। आठ वर्षअघि पनि उसले अहिले बन्द भइसकेको आईजीटीभीमार्फत यस्तै प्रयास गरेको थियो। विज्ञापनबाट अर्बौँ डलर कमाउने यसको मातृ कम्पनी मेटाले लामो भिडियोमा पनि विज्ञापन राख्न सक्ने सम्भावना छ।
यदि मेटाले लामो भिडियोमा विज्ञापन राख्यो भने के इन्स्टाग्रामले पहिलो पटक यूट्युब पार्टनर कार्यक्रमसँग प्रभावकारी रूपमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ला?
मेटाका प्रवक्ताले भने, “दीर्घकालीन आम्दानी मोडलबारे जानकारी दिन अहिले नै समय भइसकेको छैन। तर हामी सामग्री निर्माताले ब्रान्ड, प्रशंसक र इन्स्टाग्रामबाट आम्दानी गर्न सक्ने उपाय खोजिरहेका छौँ। यसमा कार्यसम्पादनमा आधारित प्रोत्साहन पनि समावेश छ। समयसँगै सामग्री निर्माताले नयाँ कथा सुनाउने, नयाँ दर्शकमाझ पुग्ने र नयाँ साझेदार खोज्ने अवसर बढ्दै जाने हाम्रो विश्वास छ। यसले आम्दानीका धेरै अवसर सिर्जना गर्नेछ।”
यो जवाफबाट धेरै आशा गर्न सकिने अवस्था छैन, तर मेटाले यस्तो सम्भावनालाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार पनि गरेको छैन।
पुरानो भिडियो सेवा आईजीटीभी बन्द गरेपछि इन्स्टाग्रामले अहिले किन लामो भिडियो सामग्रीलाई प्राथमिकता दिन थालेको हो भन्नेबारे मोसेरीले भिडियोमार्फत जानकारी दिएका छन्।
“लामो समयसम्म म इन्स्टाग्राममा लामो भिडियो राख्ने पक्षमा थिइनँ,” मोसेरीले भने। उनले रील्सजस्ता छोटा भिडियोले प्रयोगकर्ताबीच सामग्री सेयर गर्ने र प्रत्यक्ष सन्देश पठाउने गतिविधि बढाउने बताए। इन्स्टाग्रामकी उत्पादन उपाध्यक्ष टेसा लायन्सले भने यो परिवर्तनका लागि वकालत गर्दै आएकी थिइन्। अन्ततः उनले मोसेरीलाई लामो भिडियोको प्रयोग फेरि अघि बढाउन मनाइन्।
लायन्सले भिडियोमा भनिन्, “रील्स इन्स्टाग्रामको मुख्य हिस्सा रहिरहनेछ। तर तपाईंलाई मन पर्ने सामग्री निर्मातासँग अझ नजिकिन र उनीहरूले बनाएको सामग्री गहिराइमा हेर्न चाहनुहुन्छ भने त्यो सुविधा इन्स्टाग्राममै उपलब्ध हुनुपर्छ।”
अर्थात्, इन्स्टाग्रामले प्रयोगकर्तालाई यूट्युबतिर जान दिनुको सट्टा आफ्नै प्लेटफर्ममा राखेर सामग्री निर्माताका छोटा र लामा दुवै प्रकारका भिडियो हेर्ने वातावरण बनाउन चाहन्छ।
इन्स्टाग्रामले ‘क्लिप्स एज रील्स’ नामको सुविधाको पनि परीक्षण गरिरहेको छ। यसमार्फत सामग्री निर्माताले आफ्ना लामो भिडियोबाट रील्स बनाउन सक्नेछन्। ती रील्समा लामो भिडियोको लिङ्क राखिनेछ। दर्शकले लामो भिडियो सुरक्षित गरेर टेलिभिजनमा रहेको इन्स्टाग्राम एपमा पठाउन पनि सक्नेछन्।
इन्स्टाग्रामले अहिले ब्राजिलमा ‘फिचर्स’ र ‘क्लिप्स एज रील्स’ सुविधाको परीक्षण गरिरहेको छ। अब अमेरिकामा पनि सीमित प्रयोगकर्तामाझ यसको परीक्षण विस्तार गरिनेछ। यसका साथै कम्पनीले लाइभ भिडियो पत्ता लगाउने सुविधा सुधार गर्ने र सामग्री निर्माताको प्रोफाइलमा शृङ्खलाबद्ध रील्सका लागि छुट्टै स्थान बनाउने काम गरिरहेको छ। यसमा टिकटकको प्लेलिस्ट सुविधाजस्तै एकअर्कासँग सम्बन्धित रील्सको शृङ्खला राख्न सकिनेछ।
मोसेरीले भने, “हाम्रो टोलीले काम गरिरहेको र हामी तपाईंसँग साझा गर्न उत्साहित भएको कुरा भनेको छोटो र लामो भिडियोबीच एकअर्कालाई सहयोग गर्ने सम्बन्ध कसरी बनाउन सकिन्छ भन्ने हो। हामी मोबाइल एपसँगै टेलिभिजन एपमा पनि यी विभिन्न प्रकारका भिडियो सामग्रीलाई समर्थन गर्ने प्रयास गर्नेछौँ। यसलाई सही ढङ्गले विकास गर्न केही समय लाग्नेछ। तर म यसबारे निकै उत्साहित छु र हामी दीर्घकालीन रूपमा यसमा प्रतिबद्ध छौँ।”
प्रकाशित: ११ कार्तिक २०८३, बुधबार
