काठमाडौं ।
अल्फाबेटको सहायक कम्पनी गुगललाई युरोपेली सङ्घले शुक्रबार यसको नाफामूलक एडटेक व्यवसायमा प्रतिस्पर्धाविरोधी अभ्यास गरेको आरोपमा २.९५ अर्ब युरो (३.४५ अर्ब डलर) जरिवाना गरेको छ।
यो कदमले अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई असन्तुष्ट बनाएको छ। गुगललाई पछिल्लो दशकमा युरोपेली प्रतिस्पर्धा नियामकसँगको संघर्षका क्रममा चौथो पटक यस्तो जरिवाना गरिएको हो।
यसले प्रमुख शक्तिहरूबीच बढ्दै गएको व्यापारिक तनावलाई झल्काएको छ। अमेरिकाले युरोपेली युनियनले अमेरिकी प्रविधि कम्पनीहरूलाई बढी निगरानी गरेको भन्दै प्रतिकार गर्ने धम्की पनि दिएको छ।
ट्रम्पले ट्रुथ सोसलमा पोस्ट गर्दै उक्त कदमलाई “अन्यायपूर्ण” र “भेदभावपूर्ण” भनेका छन्। पछि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले यस विषयमा प्रत्यक्षरूपमा युरोपेली युनियनसँग उठाउने बताएका छन्।
“हामी यसलाई अमेरिकी प्रतिभा र अनौठो नवप्रवर्तनमाथिको चोट हुन दिन सक्दैनौं। यदि यस्तो भयो भने, म १९७४ को ट्रेड एक्टको सेक्शन ३०१ सुरु गर्न बाध्य हुनेछु, जसले यस्ता अमेरिकी कम्पनीहरूलाई लगाइएका अन्यायपूर्ण जरिवानालाई निरस्त गर्न सक्छ,” ट्रम्पले भने।
सेक्शन ३०१ अन्तर्गत अमेरिका विदेशी मुलुकहरूले “अन्यायपूर्ण” वा “अतार्किक” कार्य गरेको वा अमेरिकी व्यापारलाई भार पारेको अवस्थामा सजाय दिन सक्छ।
युरोपेली आयोगको कारबाही युरोपियन पब्लिशर्स काउन्सिलको उजुरीपछि आएको हो। यता, ट्रम्पले युरोपमाथि पहिले नै व्यापारिक शुल्क लगाइसकेका छन् र ठूला प्रविधि कम्पनीविरुद्ध युरोपेली प्रतिकार भएमा पुनः प्रतिशोध लिने चेतावनी दिएका छन्।
“म युरोपेली युनियनसँग प्रत्यक्ष कुरा गर्नेछु,” ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा शुक्रबार पत्रकारहरूसँग भने।
रोयटर्सका अनुसार गुगलले अपिल गर्ने योजना बनाएको छ। तर आयोगले कम्पनीले आफ्नो हितको टकराव समाधान नगरे कठोर उपायहरू, जसमा केही सेवा छुट्याउनुपर्ने पनि पर्न सक्छ, अपनाउने चेतावनी दिएको छ। यस घटनाले डिजिटल बजार नियमनबारे ट्रान्स-अटलान्टिक तनाव बढ्दै गएको संकेत गरेको छ।
युरोपेली नियामकले सोमबार जरिवाना घोषणा गर्ने तयारी गरेको थियो। तर अमेरिकी कारहरूमा यूरोपेली युनियनले भोग्नुपर्ने शुल्कबारे चिन्ता व्यक्त गरेका युरोपेली व्यापार प्रमुख मारोस सेफ्कोभिचको विरोधका कारण प्रतिस्पर्धा प्रमुख टेरेसा रिबेराको योजना पछि धकेलिएको थियो।
आयोगले गुगलले आफ्नै अनलाइन डिस्प्ले टेक्नोलोजी सेवाहरूलाई प्राथमिकता दिएको र यसले यसको विज्ञापन आदानप्रदान प्लेटफर्म एडएक्सको भूमिकालाई मजबुत बनाएको जनाएको छ। यसमार्फत गुगलले प्रतिस्पर्धी र अनलाइन प्रकाशकहरूलाई घाटा हुने गरी उच्च शुल्क लिएको आयोगको भनाइ छ।
युरोपेली नियामकका अनुसार २०१४ देखि आजसम्म गुगलले आफ्नो बजार शक्तिको दुरुपयोग गरेको छ। गुगललाई तत्काल यस्तो आत्म-प्राथमिकता दिने अभ्यास रोक्न आदेश दिइएको छ र हितको टकराव अन्त्य गर्न कदम चाल्न भनिएको छ। कम्पनीले यस आदेशअनुसारको आफ्नो योजना आयोगलाई ६० दिनभित्र बुझाउनुपर्नेछ र त्यसपछि कार्यान्वयन गर्न ३० दिन थप पाउनेछ।
आयोगले गुगलले आफ्ना केही सेवा छुट्याउनुपर्ने आफ्नो प्रारम्भिक धारणा दोहोर्याएको छ तर यसअघि गुगलले आदेशअनुसार कस्तो कदम चाल्छ भन्ने पर्खेर हेर्ने भनाइ जनाएको छ।
“गुगलले अब आफ्नो हितको टकराव समाधान गर्ने गम्भीर उपाय ल्याउनैपर्छ। यदि त्यसमा असफल भयो भने हामी कठोर उपायहरू लागू गर्न ढिलाइ गर्नेछैनौं,” रिबेराले विज्ञप्तिमा भनेकी छिन्।
“डिजिटल बजारहरू मानिसहरूको सेवाका लागि बनेका हुन्। ती विश्वास र निष्पक्षतामा आधारित हुनुपर्छ। जब बजार असफल हुन्छन्, सार्वजनिक संस्थाहरूले शक्तिशाली खेलाडीहरूको दुरुपयोग रोक्न कदम चाल्नुपर्छ,” उनले थपेकी छिन्।
प्रकाशित: २२ भाद्र २०८२, आईतवार
