काठमाडौं ।
बेलायतमा वैकल्पिक नेटवर्क सेवा प्रदायकहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने संस्था आईएनसीएले बीटीले टकटकलाई अधिग्रहण गर्ने प्रस्तावप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेको छ।
इन्डिपेन्डेन्ट नेटवर्क्स कोअपरेटिभ एसोसिएसन (आईएनसीए) ले बेलायतको बजारमा प्रतिस्पर्धा संरक्षण गर्न प्रतिस्पर्धा तथा बजार प्राधिकरण (सीएमए) ले कदम चाल्छ कि चाल्दैन भन्ने प्रश्न उठाएको छ। साथै, यो सम्झौता अघि बढेमा ग्राहकहरू प्रभावित हुन सक्ने चेतावनी दिएको छ।
“बजारमा भविष्यमा प्रतिस्पर्धा र छनोट कम हुने भएकाले यो सम्झौता उपभोक्ता र व्यवसायका लागि खराब हुने भन्ने अन्य ब्रोडब्यान्ड सेवा प्रदायकहरूको धारणासँग हामी सहमत छौँ। पछिल्ला वर्षहरूमा वैकल्पिक नेटवर्क सेवा प्रदायकहरू (अल्टनेट्स) तीव्र रूपमा बढ्नुका पछाडि प्रतिस्पर्धा र छनोटको यही भूमिका थियो। यसले ब्रोडब्यान्ड बजारमा ठूला ब्रान्डहरूको पकड कमजोर बनाएको छ,” आईएनसीएका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत प्याडी प्याडिसनले टेलिकम्स डटकमलाई इमेलमार्फत बताएका छन्।
टेलिकम्स डटकमका अनुसार बीटीले सोमबार टकटक कन्जुमर र यसको थोक सेवा व्यवसाय प्लेटफर्मएक्स कम्युनिकेसन्स (पीएक्ससी) लाई ४० करोड पाउन्डमा अधिग्रहण गर्ने घोषणा गर्दा अन्य दूरसञ्चार कम्पनीहरूले नकारात्मक प्रतिक्रिया दिने स्पष्ट थियो।
सरकारले यो सम्झौतालाई आपत्कालीन उद्धारका रूपमा लिएर प्रतिस्पर्धा नियामकहरूबाट सकेसम्म छिटो पारित गराउन खोजेपछि बजारमा असन्तुष्टि झनै बढेको छ।
भर्जिन मिडिया ओटूले तत्काल प्रतिक्रिया दिँदै यसलाई “सार्वजनिक हितका नाममा उद्धार सम्झौताजस्तो देखाइएको मिलेमतो” भनेको थियो। कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत लुट्ज शुलरले सरकारलाई खुला पत्र लेख्दै सम्झौताबारे गहन समीक्षा गर्न सहयोग गर्न आग्रह गरेका थिए।
शुलरजस्तै प्याडिसनले पनि टकटक र पीएक्ससीका सेवा प्रयोग गर्ने ग्राहक तथा सार्वजनिक निकायहरूका लागि सेवा निरन्तरता सुनिश्चित गर्नु महत्त्वपूर्ण रहेको स्वीकार गरेका छन्। यसमा आपत्कालीन सेवा, विद्यालय र अस्पतालसमेत पर्छन्।
“तर अब यस विषयलाई बीटी ग्रुपले प्रतिस्पर्धात्मक लाभ हासिल गर्ने माध्यम बनाइनु हुँदैन,” प्याडिसनले भने।
“सम्झौताका कारण १५ लाख आवासीय ग्राहक र १० लाख व्यावसायिक थोक ग्राहक बीटी ग्रुपमा स्थानान्तरण हुँदा उत्पन्न हुने प्रतिस्पर्धासम्बन्धी समस्याबारे आफूहरू सचेत रहेको अफकमले हामीलाई आश्वस्त पारेको छ,” उनले भने।
अफकमले ग्राहकहरू स्थानान्तरण हुने प्रक्रियालाई नजिकबाट निगरानी गर्ने र विद्यमान नियमअनुसार दुवै कम्पनीलाई नियमन गरिरहने बताएको छ।
“यो अधिग्रहणमा उचित उपायहरू लागू गरेर सीएमएले प्रतिस्पर्धा संरक्षण गर्नेछ भन्नेमा हामी अझै आश्वस्त हुन सकेका छैनौँ,” प्याडिसनले भने।
प्रतिस्पर्धा तथा बजार प्राधिकरणले यस विषयमा अहिलेसम्म खासै बोलेको छैन। उसले अनुसन्धान गर्ने बताएको छ, तर थप टिप्पणी गरेको छैन। सरकारले छिटो निर्णय गर्न दबाब दिइरहेको र सीएमएले डिजिटल, संस्कृति, सञ्चारमाध्यम तथा खेलकुदमन्त्री लिसा नान्डीलाई अक्टोबर १९ सम्ममा प्रतिवेदन बुझाउनुपर्ने भएकाले सम्झौताले प्रतिस्पर्धामा पार्ने प्रभावको पूर्ण अध्ययन गर्न पर्याप्त समय नहुन सक्ने देखिएको छ।
प्याडिसनले नियामकहरूले विचार गर्नुपर्ने अर्को विषय पनि उठाएका छन्।
“बीटी ग्रुपले आगामी दिनमा सेवा कसरी परिवर्तन गर्नेछ भन्ने बुझ्न आवश्यक छ। उदाहरणका लागि, ग्राहकहरूलाई अल्टनेट्समार्फत उपलब्ध गराइँदै आएको थोक सेवाबाट अन्यत्र सारिने हो कि होइन भन्ने विषय महत्त्वपूर्ण छ। टकटक र पीएक्ससीका केही ग्राहकले स्वतन्त्र नेटवर्कमार्फत सेवा पाइरहेका छन्,” उनले भने। “यी सेवाहरू ओपनरिचमा स्थानान्तरण गरिएको देख्न हामी निकै चिन्तित हुनेछौँ।”
टकटकले अहिले नै ओपनरिचको नेटवर्क प्रयोग गर्दै आएको छ। वास्तवमा, सम्झौताको घोषणा हुनुअघि ओपनरिच यसको प्रमुख ऋणदातामध्ये एक थियो। निजी इक्विटी कम्पनीहरूले पनि टकटकमा चासो देखाइरहेका बेला ओपनरिचले आफ्नो ऋणदाताको हैसियत प्रयोग गरेर कम्पनी अधिग्रहण गरेको हो कि होइन भन्ने अझै स्पष्ट भएको छैन। तर टकटकले सिटीफाइबर र अन्य साना वैकल्पिक नेटवर्क प्रदायकका नेटवर्क पनि प्रयोग गर्छ।
“यसका साथै, सम्झौता अघि बढेको अवस्थामा बीटी ग्रुपमा स्थानान्तरण हुने ग्राहकका लागि यसले सम्झौता, मूल्य र सेवामा के अर्थ राख्छ भन्ने कुरा पनि हामीले पूर्ण रूपमा बुझ्न आवश्यक छ,” प्याडिसनले निष्कर्षमा भने।
दूरसञ्चार क्षेत्रका धेरैले पनि यस्तै धारणा राख्ने सम्भावना छ। मुख्य प्रश्न भनेको बेलायतको सरकारले यी चिन्ताहरू सुनिरहेको छ कि छैन भन्ने हो।
प्रकाशित: २५ आश्विन २०८३, आईतवार
