काठमाडौं ।
गुगलले पोर्चुगल र अमेरिकालाई जोड्ने नयाँ ट्रान्स-एटलान्टिक समुद्री केबल सफलतापूर्वक सञ्चालनमा ल्याएको छ। क्लाउड कम्प्युटिङ र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) सेवाको माग तीव्र रूपमा बढिरहेका बेला यसले अमेरिका र युरोपबीच अर्को डेटा मार्ग थपेको कम्पनीले मंगलबार जनाएको छ।
पोर्चुगिज भाषामा “क्लाउड” भन्ने अर्थ दिने नुभेम नामको यो केबलले दक्षिण क्यारोलिनाको मर्टल बीचलाई बर्मुडा र अजोरेस हुँदै लिस्बनको दक्षिणमा रहेको साइनेससँग जोड्छ।
करिब ७,००० किलोमिटर लामो नुभेम केबल प्रणालीमा १६ वटा फाइबर जोडी रहेका छन्, जसको कुल डिजाइन क्षमता करिब ३८४ टेराबिट प्रति सेकेन्ड छ।
गुगल क्लाउड ईएमईएका सरकारी मामिला तथा सार्वजनिक नीतिकी प्रमुख जर्जिया अबेल्टिनोले नुभेम पोर्चुगल र युरोपको डिजिटल अर्थतन्त्रलाई आधार दिने रणनीतिक पूर्वाधारमा लगानी गर्ने दीर्घकालीन योजनाको हिस्सा भएको बताइन्।
रोयटर्सका अनुसार समुद्रमुनी बिछ्याइने केबलहरू विश्वव्यापी इन्टरनेटको मुख्य आधार हुन्, जसबाट विश्वको ९५ प्रतिशतभन्दा बढी डेटा ट्राफिक प्रवाह हुन्छ।
यसअघि पनि पोर्चुगललाई अन्य महादेशसँग जोड्ने दुई उच्च क्षमता भएका समुद्री केबल सञ्चालनमा छन्। गुगलको स्वामित्वमा रहेको इक्वियानो केबल अफ्रिकी देशहरू हुँदै दक्षिण अफ्रिकासम्म पुग्छ भने एलालिङ्क केबलले साइनेसलाई ब्राजिलसँग जोड्छ।
पोर्चुगलका राज्य सुधार तथा नवप्रवर्तन मन्त्री गोन्सालो माटियासले नुभेम पोर्चुगललाई डेटा सेन्टर, एआई र नवप्रवर्तनको केन्द्र बनाउने तथा युरोपको डिजिटल क्षमता र आत्मनिर्भरता मजबुत बनाउने रणनीतिको हिस्सा भएको बताए।
केबल अवतरण समारोहमा उनले पोर्चुगल युरोप, अफ्रिका र अमेरिकालाई जोड्ने एटलान्टिक प्रवेशद्वार बन्दै गएको बताए।
पोर्चुगलको एटलान्टिक तटरेखाले अन्तरमहादेशीय समुद्री केबलका लागि उपयुक्त केन्द्र बनाएको छ, जसले एआईमा आधारित डेटा सेन्टरहरू आकर्षित गर्न सहयोग गरिरहेको छ।
लिस्बनले जलविद्युत, सौर्य र वायु ऊर्जाबाट प्राप्त सस्तो नवीकरणीय ऊर्जाको उपयोग गर्दै डेटा सेन्टर विस्तार गर्ने योजना पनि अघि बढाइरहेको छ। हाल २.६ गिगावाटभन्दा बढी क्षमताका परियोजना विकासको चरणमा छन्।
यी परियोजनामध्ये साइनेसमा निर्माण भइरहेको १.२ गिगावाट क्षमताको स्टार्ट क्याम्पस प्रमुख हो। यसले माइक्रोसफ्टको एआई पूर्वाधार लगानीबाट लाभ लिने अपेक्षा गरिएको छ र आगामी वर्षहरूमा यसको विस्तार हुने अनुमान गरिएको छ।
प्रकाशित: ७ श्रावण २०८३, बिहीबार
