काठमाडौं ।
विश्वकै सबैभन्दा ठूलो क्रिप्टोकरेन्सी एक्सचेन्ज बाइनान्सबाट ह्याकरहरूले ६.३ अर्ब डलर बराबरको सम्पत्ति चोरी गरेका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो क्रिप्टो ह्याक हो। यस घटनाले डिजिटल सम्पत्तिमा लगानी गर्दा हुने जोखिमबारे लगानीकर्तालाई पुनर्विचार गर्न बाध्य पार्न सक्छ।
अमेरिकाका ब्लकचेन विश्लेषण गर्ने कम्पनीहरू टीआरएम ल्याब्स र चेनालाइसिसका अनुसार उक्त आक्रमण उत्तर कोरियाका ह्याकरहरूले गरेका हुन्।
टीआरएम ल्याब्सले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार आक्रमणकारीहरूले १० वटा ब्लकचेनमा रहेका बाइनान्सका वालेटलाई निशाना बनाएका थिए र करिब २० मिनेटभित्र अधिकांश रकम अन्यत्र सारेका थिए।
रोयटर्सका अनुसार बाइनान्सले साझेदारहरूसँग मिलेर प्रभावित सम्पत्ति रोक्का गर्न काम गरेको र हालसम्म करिब ३ अर्ब डलर बराबरको सम्पत्ति रोक्का गरिएको जनाएको छ। बाँकी ३.३ अर्ब डलरको अवस्थाबारे भने उसले केही बताएको छैन। कम्पनीकी सहसंस्थापक यी हेले ह्याकिङका कारण भएको सम्पूर्ण क्षति एक्सचेन्जले बेहोर्ने बताएकी छन्।
बाइनान्सले प्रयोगकर्ताले जम्मा गरेको रकममा असर नपरेको र आगामी ४८ घण्टाभित्र रकम झिक्ने सेवा पुनः सञ्चालन गर्ने अपेक्षा गरेको जनाएको छ।
टीआरएमका अनुसार यस आक्रमणका विभिन्न विशेषता उत्तर कोरियासँग जोडिएका यसअघिका चोरीका घटनासँग मिल्छन्। यसमा सन् २०२५ मा क्रिप्टो एक्सचेन्ज बाइबिटमाथि भएको ह्याक पनि समावेश छ, जसलाई अमेरिकी संघीय अनुसन्धान ब्युरो (एफबीआई) ले उत्तर कोरियाले गराएको ठहर गरेको थियो।
टीआरएमले विज्ञप्तिमा भनेको छ, “हामी यो निष्कर्षमा उच्च विश्वासका साथ पुगेका छौँ।”
जेनेभास्थित उत्तर कोरियाली नियोग र चीनमा रहेको उत्तर कोरियाली दूतावासले यस विषयमा टिप्पणी गर्न रोयटर्सले गरेको अनुरोधको तत्काल जवाफ नदिएका रोयटर्सले उल्लेख गरेको छ।
विश्लेषण गर्ने कम्पनी चेनालाइसिस र क्रिप्टो उद्योगका अन्य विज्ञका अनुसार यो घटना विश्वकै सबैभन्दा ठूलो क्रिप्टो चोरी हुन सक्छ।
क्रिप्टो बजारमा ठूलो कारोबार गर्ने कम्पनी जीएसआरको व्यवस्थित ओभर-द-काउन्टर कारोबार व्यवसायका प्रमुख अरविन्द श्रीनिवासनले भने, “यो इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो ह्याक हो।”
शुक्रबार एसियाली बजारमा कारोबार सुरु भएलगत्तै यस घटनाको प्रभाव देखियो।
बिटक्वाइनको मूल्य ३ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेर ७६ हजार ३६८ डलरमा झर्यो, जुन पछिल्लो छ हप्ताकै न्यून मूल्य हो। इथरको मूल्य पनि ३ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेर २ हजार १७८ डलरमा पुग्यो, जुन दुई महिनायताकै न्यून हो।
बाइनान्सले सुरुमा बाइनान्स क्वाइनका रूपमा ल्याएको र बाइनान्समा शुल्क तिर्न प्रयोग गर्न सकिने बीएनबी टोकनको मूल्य पछिल्लो २४ घण्टामा ५ प्रतिशतले घटेर ७०९.७० डलरमा झरेको क्रिप्टोकरेन्सीको मूल्य संकलन गर्ने वेबसाइट कोइनगेकोले जनाएको छ।
क्रिप्टो एक्सचेन्ज कोइनबेस ग्लोबलको सेयर मूल्य ४.८ प्रतिशतले घटेको छ भने बिटक्वाइन खरिद गर्ने कम्पनी स्ट्राटेजीको सेयर मूल्य अमेरिकामा नियमित कारोबार समय सकिएपछिको कारोबारमा करिब ६ प्रतिशतले घटेको छ।
ह्याक भएको ल्यापटप
बाइनान्सका अनुसार प्रारम्भिक अनुसन्धानले कम्पनीका एक इन्जिनियरको ल्यापटप ह्याक भएपछि यो घटना सुरु भएको हुन सक्ने देखाएको छ। त्यसबाट आक्रमणकारीले कम्पनीको एउटा प्रणालीमा पहुँच पाएका थिए र अनधिकृत रूपमा रकम झिकेका थिए।
बाइनान्सले भनेको छ, “यो घटनाका पछाडि धेरै कारण छन्। घटनाको सुरुवाती प्रवेश बिन्दु हुन सक्ने ह्याक गरिएको कम्प्युटरमार्फत आक्रमणको सम्पूर्ण प्रक्रिया पत्ता लगाउन हाम्रो सुरक्षा टोलीले अनुसन्धान गरिरहेको छ।”
सम्पत्ति गुम्ने सम्भावनाबाहेक यस सुरक्षा घटनाले समग्र क्रिप्टो बजारमा पनि ठूलो प्रभाव पार्न सक्ने विश्लेषकहरूले बताएका छन्। अमेरिकी ब्याजदर उच्च रहनु र एक्सचेन्जमार्फत कारोबार हुने कोषमा लगानीकर्ताको माग कमजोर हुनुका कारण क्रिप्टो बजार यसअघि नै दबाबमा थियो।
हङकङस्थित ह्यासकी ग्रुपका वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता टिम सनले भने, “यस घटनाले जोखिम लिन लगानीकर्ताको इच्छालाई थप कमजोर बनाउन सक्छ। साथै, केन्द्रीयकृत एक्सचेन्जमा राखिएका सम्पत्तिको सुरक्षा र कारोबारको अर्को पक्षको जोखिम, ऋण तिर्न सक्ने क्षमता तथा तरलताबारे लगानीकर्तालाई पुनर्विचार गर्न प्रेरित गर्न सक्छ।”
डिजिटल सम्पत्ति खरिद, बिक्री र कारोबार गर्न दिने बाइनान्सका विश्वभर ३३ करोड ५० लाख दर्ता भएका प्रयोगकर्ता छन्। कम्पनीको सन् २०२५ को वार्षिक प्रतिवेदनअनुसार त्यस अवधिमा उसले करिब १६२.८ अर्ब डलर बराबरको सम्पत्ति आफ्नो नियन्त्रणमा राखेको थियो।
बाइनान्सले विज्ञप्तिमा भनेको छ, “प्रयोगकर्ताको रकम सुरक्षित छ।”
प्रकाशित: १३ कार्तिक २०८३, शुक्रबार
