काठमाडौं ।
अमेरिकी एआई कम्पनी ओपनएआईले एक टेक पोडकास्ट किनेको छ जसको उद्देश्य सार्वजनिक रूपमा एआई सम्बन्धी बहसलाई आफ्नो दिशामा लैजानु रहेको देखिन्छ।
गत सप्ताहान्त तिर ओपनएआईले एउटा कम चर्चित टेक पोडकास्टलाई सयौं मिलियन डलरमा किन्दैछ भन्ने घोषणा गर्दा धेरैजना अचम्ममा परे। टीबीपीएन (टेक्नोलोजी बिजनेस प्रोग्रामिङ नेटवर्क) नामक यो पोडकास्ट केही वर्षअघि मात्रै सुरु भएको भए पनि सिलिकन भ्यालीमा लोकप्रिय भएको बताइन्छ। अपेक्षा गरेझैं यसले एआई बारे धेरै चर्चा गर्छ।
“हामीले टीबीपीएन किनेका छौं भन्ने कुरा सेयर गर्न पाउँदा उत्साहित छु,” ओपनएआई मा एजीआई डिप्लोयमेन्टका सीईओ फिड्जि सिमोले कम्पनीभित्र सन्देश लेख्दै भनेकी छन्। “यो अधिग्रहणले बलियो सम्पादकीय क्षमता, दर्शकबारे गहिरो बुझाइ, र प्रविधि, व्यापार र संस्कृतिमा प्रभावशाली व्यक्तिहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउने क्षमता भएको टोली ल्याउँछ।”
यसबाट देखिने स्पष्ट निष्कर्ष ओपनएआईलाई एआईको भविष्यबारे ‘डूमर’ भनिने आलोचकहरूको प्रभाव बढ्दै गएको चिन्ता रहनु हो। धेरै मानिसहरू एआई तीव्र गतिमा अगाडि बढ्दै दैनिक जीवनमा प्रवेश गरिरहेको विषयमा चिन्तित छन्। तर ओपनएआईका प्रमुख साम अल्टम्यान भने ‘एक्सेलेरेसनिस्ट’ पक्षका अगुवा मानिन्छन्, जसले एआई को असीमित विकासमा खासै नकारात्मक पक्ष देख्दैनन्।
“हामी ठूलो प्राविधिक परिवर्तन अगाडि बढाइरहेका छौं,” सिमोले अगाडि भनेकी छन्। “मानवताको हितमा एजीआई विकास गर्ने हाम्रो लक्ष्यसँगै एआईले ल्याउने परिवर्तनबारे वास्तविक र रचनात्मक संवादको वातावरण बनाउने जिम्मेवारी पनि आउँछ।”
“त्यही काम टीबीपीएनले गरिरहेको छ। त्यसैले हामीले नयाँ बनाउनुको सट्टा उनीहरूलाई साथ दिन, विस्तार गर्न मद्दत गर्न र उनीहरूको विशेषता जोगाउन निर्णय गरेका हौं। यसको मुख्य हिस्सा सम्पादकीय स्वतन्त्रता हो। टीबीपीएनले आफ्नो कार्यक्रम सञ्चालन, अतिथि छनोट र सम्पादकीय निर्णय आफैं गर्नेछ। यही नै यसको विश्वसनीयताको आधार हो, र हामीले यसलाई स्पष्ट रूपमा जोगाइरहेका छौं।”
टेकक्रञ्चका अनुसार ओपनएआईले उनीहरूलाई सहयोग मात्रै गर्न चाहेको बताइरहेको छ। तर सम्पादकीय स्वतन्त्रताको कुरा पत्याउन गाह्रो देखिन्छ, किनकि कुनै पनि कुरा किन्ने मुख्य उद्देश्य त्यसलाई नियन्त्रण गर्नु नै हो भन्ने तर्क उठाइएको छ। यो खबर घोषणा गरिएको पोडकास्टको यूट्युब संस्करणको कमेन्टहरू पनि अधिकांश रूपमा शंकापूर्ण छन्।
“पछिल्लो एक वर्षमा हामीले ओपनएआई मात्र होइन, सम्पूर्ण इकोसिस्टमलाई नजिकबाट हेरेका छौं,” टीबीपीएनका सह-संस्थापक तथा सह-होस्ट जोर्डी हेजले भनेका छन्। “हामीले कहिलेकाहीँ उद्योगको आलोचना पनि गरेका छौं, तर साम र ओपनएआई टोलीसँग चिनजान भएपछि उनीहरूको प्रतिक्रिया स्वीकार गर्ने खुलापन र काम सही गर्न प्रतिबद्धता विशेष लाग्यो।”
यस वर्षको सुरुमा हामीले ओपनएआई जस्ता कम्पनीहरूले फैलाउन सहयोग गरेको एआई सामग्रीको गुणस्तरबारे लेखेका थियौं र यस्तो अवस्थामा प्रामाणिकता झन् महत्वपूर्ण हुने तर्क गरेका थियौं। तर अहिलेको कदमले ओपनएआई ले प्रामाणिकताको अर्थ नै नबुझेको संकेत दिएको देखिन्छ।
अब टीबीपीएन लाई अल्टम्यान लगायतसँग सहज पहुँच त हुने नै छ, तर ती संवादहरू निष्पक्ष र स्वतन्त्र छन् भन्नेमा कसले विश्वास गर्ने? कडा प्रश्नहरू पनि पहिले नै स्वीकृत भएको अनुमान गरिनेछ, र नयाँ सम्पादकीय नियन्त्रण थपिँदैन भन्ने कुरा पत्याउन गाह्रो छ। यो कदम एआई आलोचकहरूको प्रभाव बढ्दै गएको चिन्ताबाट आएको जस्तो देखिन्छ। शायद ओपनएआई ले उनीहरूलाई पनि किन्नु पर्ने हो।
प्रकाशित: २५ चैत्र २०८२, बुधबार
