काठमाडौं ।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को तीव्र प्रगति र स्वचालन तथा कार्यकुशलताको वाचा गर्ने नयाँ प्रविधि सार्वजनिक हुँदै जाँदा, यसले श्रमिक र रोजगारीमा पार्ने प्रभावबारे चिन्ता पनि समानान्तर रूपमा बढ्दै गएको छ। उपलब्ध प्रमाणहरूले यस्तो चिन्ता निराधार नरहेको देखाउँछन्।
नोभेम्बरमा सार्वजनिक एमआईटीको एक अध्ययनअनुसार हालैसम्म नै करिब ११.७ प्रतिशत रोजगारी एआईमार्फत स्वचालित गर्न सकिने अवस्थामा पुगेका छन्।
विभिन्न सर्वेक्षणहरूले कर्मचारी नियुक्त गर्नेहरूले एआई प्रविधिका कारण प्रवेश–स्तरका रोजगारी हटाउन थालिसकेको देखाएका छन्। केही कम्पनीहरूले त एआईलाई नै कारण देखाउँदै कर्मचारी कटौती गरेको उल्लेख गरेका छन्।
उद्यम स्तरमा एआईको प्रयोग अझ गहिरो हुँदै जाँदा कम्पनीहरूले वास्तवमै कति कर्मचारी आवश्यक छन् भन्ने प्रश्नमा पुनः मूल्याङ्कन गर्न सक्ने संकेत देखिएको छ।
हालै टेकक्रञ्चले गरेको एक सर्वेक्षणमा सहभागी थुप्रै उद्यम–केन्द्रित भेन्चर क्यापिटल लगानीकर्ताहरूले सन् २०२६ मा एआईले उद्यमस्तरको श्रमिक संरचनामा ठूलो प्रभाव पार्ने बताएका छन्।
चाखलाग्दो पक्ष के छ भने सर्वेक्षणमा रोजगारीबारे प्रत्यक्ष प्रश्न नै सोधिएको थिएन।
होस्टल फन्डका सह–संस्थापक तथा जनरल पार्टनर एरिक बाह्नले २०२६ मा श्रम बजारमा प्रभाव देखिने अपेक्षा गरे पनि त्यसको स्वरूप कस्तो हुनेछ भन्ने अझै स्पष्ट नभएको बताए।
“दोहोरो रूपमा दोहोरिने काम गर्ने भूमिकाहरू स्वचालित हुने हुन् कि, अझ जटिल र तार्किक भूमिकासमेत एआईले लिन थाल्ने हो?” बाह्नले भने, “यसले ठूलो मात्रामा रोजगारी कटौती गराउँछ कि उत्पादकत्व बढाउँछ? वा एआई केवल श्रमिकको सहायक बनेर बजारलाई अझ सक्षम बनाउँछ? यी सबै प्रश्नको उत्तर अझै खुलेको छैन, तर २०२६ मा केही ठूलो परिवर्तन हुने संकेत देखिन्छ।”
एक्सेप्सनल क्यापिटलकी संस्थापक तथा प्रबन्ध साझेदार मरेल इभान्सले कम्पनीहरूले एआईमा लगानी बढाउँदा मानव श्रम र भर्तीका लागि छुट्याइएको बजेट घटाउने सम्भावना रहेको बताइन्।
“एआई बजेट क्रमिक रूपमा बढ्दै जाँदा, मानव श्रम कटौती हुने र कर्मचारी हटाउने प्रक्रिया अझ आक्रामक रूपमा जारी रहने देखिन्छ, जसले अमेरिकी रोजगारी दरमा प्रत्यक्ष असर पार्नेछ,” इभान्सले भनिन्।
प्रकाशित: १८ पुष २०८२, शुक्रबार
