
काठमाडौं ।
सन् २०२३ मा विश्वका धेरै देशले कडा गर्मीको सामना गरेका थिए। पछिल्ला केही वर्षयता विश्वको तापक्रम बढेको र यसले वैज्ञानिकहरुलाई चिन्तित बनाएको छ। जसले जलवायु परिवर्तनको समस्या समेत निम्तिएको छ।
यसैबीच पृथ्वीको तापक्रम कम राख्न वैज्ञानिकहरूले ‘गोप्य’ परीक्षण गरेका छन्। न्युयोर्क टाइम्सको रिपोर्टका अनुसार अमेरिकी वैज्ञानिकहरूले पृथ्वीलाई अस्थायी रूपमा चिसो पार्ने उपायको प्रयास गरेका थिए। उनीहरुले सूर्यका केही किरणहरूलाई अन्तरिक्षमा पठाउने प्रयास गरे।
रिपोर्टका अनुसार वैज्ञानिकहरूले क्लाउड ब्राइटनिङ प्रविधि प्रयोग गरेका थिए। यस प्रविधिमा, बादलहरूलाई थप चहकिलो र उज्यालो बनाइन्छ जसले गर्दा तिनीहरूले सूर्यको प्रकाशको सानो भागलाई प्रतिबिम्बित गर्न सकून् र त्यस क्षेत्रको तापक्रम कम आवोस्। यदि यो प्रयोग सफल भयो भने, यसलाई भविष्यमा समुद्रको बढ्दो तापक्रम घटाउन प्रयोग गर्न सकिनेछ।
यसरी प्रयोग गरियो
रिपोर्टका अनुसार, यहि अप्रिल २ तारिखमा, वाशिंगटन विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरूले सान फ्रान्सिस्कोमा सेवानिवृत्त भएको विमान वाहक (रिटायर्ड एयरक्राफ्ट करियर) मा हिउँ बनाउने-मेसिन जस्तो उपकरण प्रयोग गरे। यसको मद्दतले, उच्च गतिमा नुनका कणहरूको धुवाँ जस्तो आकाशमा छोडियो।
यो प्रयोग सीएएआरई (CAARE) नामक गोप्य परियोजनाको हिस्सा थियो। प्रयोगको उद्देश्य बादलहरूलाई चम्किलो बनाउने र तिनीहरूलाई ऐनाको रूपमा प्रयोग गर्नु थियो, जसले गर्दा पृथ्वीमा परेको सूर्यको किरण सो ऐनामार्फत अन्तरिक्षमा परावर्तन होस्।
यद्यपि, सबैभन्दा ठूलो प्रश्न यो ग्लोबल वार्मिंगसँग व्यवहार गर्न प्रभावकारी छ कि छैन भन्ने हो। कतिपयले यस प्रक्रियाले कार्बन डाईअक्साइड वृद्धिको कारण हुने ग्लोबल वार्मिङलाई सन्तुलनमा राख्न सक्ने दाबी गर्छन्।
धेरै वैज्ञानिकहरू विश्वास गर्छन् कि यसको नतिजा अहिले नै भविष्यवाणी गर्नु धेरै चाँडो हुनेछ। अमेरिकी वैज्ञानिकहरूले जे गरे त्यो एउटा प्रयोग मात्र हो, तर यसले भविष्यका लागि नयाँ सम्भावनाहरू खोल्ने अनुमान गरिएको छ।
प्रकाशित: २६ चैत्र २०८०, सोमबार