काठमाडौं ।
क्यामरा उद्योग मिररलेसतर्फ अघि बढिरहेको छ, तर राम्रो डीएसएलआर क्यामेराको उपयोगिता अझै सकिएको छैन।
पहिलोपटक राम्रो क्यामरा किन्दा ब्रान्ड छनोट गर्ने, बजेट निर्धारण गर्ने र कति जुम आवश्यक पर्छ भनेर सोच्ने गरिन्थ्यो। अहिले भने सूचीको सुरुमै अर्को प्रश्न थपिएको छ– डीएसएलआर कि मिररलेस?
पहिलोपटक क्यामरा किन्ने अधिकांश मानिसका लागि मिररलेस सरल विकल्प हो। पछिल्ला केही वर्षमा क्यामरा निर्माता कम्पनीहरूले आफ्ना नयाँ अटोफोकस प्रविधि, भिडियो क्षमता र लेन्समा मिररलेस क्यामेरालाई प्राथमिकता दिइरहेका छन्।
एपीएस–सी सेन्सर भएका सुरुआती प्रयोगकर्ताका लागि उपयुक्त क्यामेरादेखि व्यावसायिक प्रयोगकर्ताका लागि फुल–फ्रेम मोडलसम्म बजारमा उपलब्ध छन्। अहिलेका हाम्रा मनपर्ने क्यामेराहरू पनि यही कारणले अधिकांश मिररलेस छन्।
इन्ग्याजेटका अनुसार डीएसएलआर क्यामरा अचानक खराब भएका होइनन्। केवल क्यामरा उद्योगको ठूलो हिस्सा अब मिररलेसतर्फ अघि बढिरहेको हो। यहाँ एउटा शब्दावली स्पष्ट गर्न आवश्यक छ।
डीएसएलआरको पूरा रूप डिजिटल सिंगल–लेन्स रिफ्लेक्स क्यामरा हो, जसको अर्थ डीएसएलआर र मिररलेस दुवै डिजिटल क्यामरा हुन्। फरक भनेको लेन्सबाट आएको प्रकाश आँखासम्म र इमेज सेन्सरसम्म कसरी पुग्छ भन्ने हो।
मिरर हटाउँदा वास्तवमा के परिवर्तन हुन्छ?
डीएसएलआर क्यामराभित्र एउटा ऐना हुन्छ, जसले लेन्सबाट आएको प्रकाशलाई अप्टिकल भ्यु–फाइन्डरतर्फ पठाउँछ। सटर थिच्दा उक्त ऐना माथि उठ्छ र सेन्सरले तस्बिर खिच्छ।
मिररलेस क्यामराले यो मेकानिकल प्रक्रियालाई हटाएर प्रकाशलाई सिधै सेन्सरसम्म पठाउँछ र त्यसको दृश्य पछाडिको डिस्प्ले वा इलेक्ट्रोनिक भ्यु–फाइन्डरमार्फत देखाउँछ। यो सामान्य इन्जिनियरिङ परिवर्तनजस्तो देखिए पनि यसको प्रभाव निकै ठूलो छ।
आधुनिक मिररलेस क्यामरामा फ्रेमभित्र धेरै अटोफोकस पोइन्ट हुन सक्छन्। सेन्सरले सधैं दृश्यलाई हेरिरहने भएकाले यसले आँखा, जनावर वा सवारीसाधनजस्ता विषय पहिचान गर्न सक्छ। तस्बिर खिच्नुअघि नै एक्सपोजरमा हुने परिवर्तन पनि हेर्न सकिन्छ।
यसमा मिररलेस क्यामराको बडीभित्र ऐना चलायमान नभई निकै तीव्र गतिमा लगातार तस्बिर खिच्न सक्ने इलेक्ट्रोनिक सटरसमेत हुन सक्छ। यसले सुरुआती प्रयोगकर्ताका लागि फोटोग्राफीलाई सहज बनाउन सक्छ, किनभने भ्यु–फाइन्डरमा देखिएको दृश्य र खिचिने तस्बिरबीचको फरक कम हुन्छ।
तर डीएसएलआरका अप्टिकल भ्यु–फाइन्डरले तस्बिर हेर्न सानो स्क्रिन प्रयोग गर्दैनन्। त्यसैले तस्बिर खिच्ने क्रममा सबै कुरा हेर्न क्यामेराले स्क्रिनलाई पावर दिनु नपर्ने भएकाले सामान्यतया ब्याट्री बढी टिक्छ।
मिरर हटाउँदा क्यामेराको बडी सानो हुन्छ। तर क्यामेराको अगाडि ठूलो टेलिफोटो लेन्स जोड्नेबित्तिकै सानो क्यामेराको जस्तो देखिने भ्रम हट्छ।
इमेज क्वालिटीका विषयमा भने कुरा त्यति स्पष्ट छैन। राम्रो सेन्सर र राम्रो लेन्स भए दुवै प्रकारका क्यामेराबाट उत्कृष्ट तस्बिर खिच्न सकिन्छ। तर मिररलेस क्यामेरामा भएको ठूलो सुधार अटोफोकस, तस्बिर खिच्ने गति, भिडियो र समग्र फोटोग्राफी अनुभवमा देखिन्छ। यही कारण क्यानन र निकोनले मिररलेस क्यामेरातर्फ ध्यान दिएका हुन्।
यदि तपाईंसँग पहिले नै डीएसएलआर छ भने?
यदि तपाईं पहिलोपटक इन्टरचेन्जेबल–लेन्स क्यामरा किन्दै हुनुहुन्छ भने यो तुलना निकै सरल हुन्छ। मिररलेस मोडल लिनुहोस्।
तर पहिले नै डीएसएलआर भएका प्रयोगकर्ताका लागि हिसाब फरक हुन्छ। तपाईंसँग महँगा क्यानन ईएफ वा निकोन एफ लेन्स, परिचित सबै एक्सेसरीज र आवश्यक सबै काम गर्ने क्यामरा बडी छन् भने प्रणाली परिवर्तन गर्नु आवश्यक नपरे पनि त्यसका लागि ठूलो खर्च हुन सक्छ। पछि प्रणाली परिवर्तन गर्दा एडाप्टरले पनि सहयोग गर्न सक्छ।
जे भए पनि पछिल्लो समय व्यावसायिक फोटोग्राफरहरूबीच मिररलेसको प्रयोग बढेको छ। शटकिटले १ हजार फोटोग्राफरमा गरेको सर्वेक्षणमा व्यावसायिक उत्तरदातामध्ये ६३ प्रतिशतले मिररलेस क्यामरा प्रयोग गर्ने बताएका थिए।
तर यी उत्तरदाता सबै व्यावसायिक फोटोग्राफरको प्रतिनिधित्व गर्ने नमुना नभई शटकिटको दर्शक तथा फोटोग्राफी समूहबाट छनोट गरिएको नमुना थियो।
क्यानन र निकोनको उत्पादन रणनीतिले पनि बजारको यो परिवर्तनलाई देखाउँछ। निकोनले सन् २०२२ मा डीएसएलआरको विकास बन्द गरेको भन्ने रिपोर्टलाई त्यसबेला अनुमान भन्दै अस्वीकार गरेको थियो।
तर कम्पनीले सन् २०२० पछि नयाँ डीएसएलआर सार्वजनिक गरेको छैन र पछिल्ला क्यामेरामा जेड मिररलेस प्रणालीलाई प्राथमिकता दिएको छ। रिको इमेजिङको पेन्ट्याक्स भने उल्लेखनीय अपवाद हो। कम्पनीले एसएलआर प्रविधिमा काम जारी राख्ने योजना रहेको बताएको छ।
यसले डीएसएलआरलाई केही असहज अवस्थामा पुर्याएको छ। यी क्यामेराहरू अझै सक्षम छन्, लाखौं फोटोग्राफरलाई परिचित छन् र प्रयोग गरिएका क्यामेराको बजारमा राम्रो मूल्य पनि पाउन सकिन्छ। तर सन् २०२६ मा नयाँ क्यामरा प्रणाली सुरु गर्दा डीएसएलआर रोज्नु उचित ठहर गर्न भने निकै कठिन भएको छ।
सन् २०२५ मा इन्टरचेन्जेबल–लेन्स क्यामेराको ढुवानीमा मिररलेस क्यामेराको प्रभुत्व थियो। कुल ढुवानीमध्ये करिब ९० प्रतिशत मिररलेस क्यामेराले ओगटेका इन्ग्याजेटले उल्लेख गरेको छ।
प्रकाशित: ५ भाद्र २०८३, शुक्रबार