काठमाडौं ।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) ले देशको राष्ट्रिय सुरक्षालाई खतरामा पारेको चीनका गुप्तचर संस्थाका प्रमुखले चेतावनी दिएका छन्। विदेशी शक्तिहरूले यस प्रविधिलाई सामाजिक व्यवस्थामाथि खतरा पार्न प्रयोग गर्न सक्ने उनले सोमबार बताएका छन्।
गुप्तचर सेवा तथा सुरक्षा मन्त्री चेन यिसिनले आइतबार अनलाइन प्रकाशित लेखमा लेखेका छन्, “‘प्रतिद्वन्द्वी शक्ति’ ले जेनेरेटिभ एआई प्रविधिहरूको दुरुपयोग गरी ‘राजनीतिक अफवाहहरू फैलाउने र हानिकारक जानकारी फैलाउने’ काम गरिरहेका छन्।”
“उनीहरूले चीनविरुद्ध सार्वजनिक मत युद्ध र संज्ञानात्मक युद्ध सुरु गर्छन्, जसले हाम्रो राजनीतिक सुरक्षा, संस्थागत सुरक्षा र वैचारिक सुरक्षालाई प्रत्यक्ष रूपमा खतरामा पार्छ,” उनले भने।
यो चेतावनी चिनियाँ नेता सी जिनपिङ यस महिना वाशिङ्गटनमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग भेटघाट गर्न लागेका बेला आएको हो। प्रविधिको बढी निगरानीका लागि आवाज उठिरहेका कारण एआई प्रशासन र सुरक्षा उनीहरूको छलफलको हिस्सा हुने अपेक्षा गरिएको छ।
अमेरिकी प्रविधि अधिकारीहरूले पनि एआईको प्रगतिलाई सुस्त बनाउनुपर्ने आह्वान गरेका छन्।
सुपरइन्टेलिजेन्ट कम्प्युटर प्रणालीहरूको जोखिमबारे चिन्ता बढिरहेका समय एन्थ्रोपिकका कार्यकारी प्रमुख डारियो अमोदेईले पनि शनिबार एआई प्रविधि विकासको ‘लापरवाहपूर्ण’ गतिबारे चेतावनी दिएका थिए।
ओपन एआईका लगानीकर्ता स्याम अल्टम्यानले अमोदेईको मूल्याङ्कनसँग सहमति जनाएका छन्।
चेनले भने, “एआई अहिले ‘विश्वव्यापी प्रविधि प्रतिस्पर्धाको मुख्य युद्धभूमि र प्रमुख शक्तिहरूबीच रणनीतिक प्रतिद्वन्द्विताको नयाँ मार्ग’ बनेको छ।
उनले भने, “अस्तित्वसम्बन्धी जोखिम वा प्रविधि प्रगतिमा ब्रेक लगाउने कुरा उल्लेख गर्नुभएन तर एन्थ्रोपिकको क्लाउड मिथोस र ओपन एआईको च्याटजीपीटी (५.५ साइबर) लाई उनीहरूको उन्नत ह्याकिङ क्षमताले चीनको महत्वपूर्ण सूचना पूर्वाधारमा गम्भीर जोखिम निम्त्याउन सक्छ।”
चेनले भने, “विदेशी खुफिया एजेन्सीहरूले वेब क्रलर, डाटा माइनिङ र प्रोफाइलिङ विश्लेषण जस्ता प्रविधिहरू गहिरो रूपमा प्रयोग गरी प्रमुख राष्ट्रिय डाटा, व्यापारिक गोप्य जानकारी र नागरिकहरूको व्यक्तिगत गोपनीयता जस्ता संवेदनशील जानकारी व्यापक रूपमा सङ्कलन र प्राप्त गरिरहेका छन्।”
“अमेरिका–इरान युद्धले पनि सैन्य क्षेत्रमा एआईको प्रमुख भूमिका देखाएको छ, जहाँ राम्रो प्रविधिले युद्धमैदानमा फाइदा दिने पुष्टि भएको छ,” उनले भने।
चेनले भने, “चीनले एआई मोडेलहरू तालिम दिन अत्यावश्यक उन्नत कम्प्युटर चिपहरू समावेश मुख्य प्रविधिहरूको स्वतन्त्र नियन्त्रण सुनिश्चित गर्नुपर्छ।” रासस/एएफपी
प्रकाशित: ३० भाद्र २०८३, मंगलवार
