काठमाडौं ।
एन्थ्रोपिकले हालै क्लोडबाट उत्पादन हुने सामग्रीमा वाटरमार्क राख्ने निर्णय गरेको छ। यसअन्तर्गत च्याटबटले तयार गर्ने सम्पादकीय सामग्रीमा अदृश्य कोड राखिन्छ, जसले उक्त सामग्री एआईबाट उत्पादन भएको संकेत गर्छ।
एन्थ्रोपिकले यूरोपेली संघ (ईयू) को एआई ऐनअन्तर्गतको पारदर्शिता संहिताको आवश्यकताअनुसार नयाँ नीति ल्याएको हो। उक्त नियमले प्रविधि कम्पनीहरूलाई एआईबाट उत्पादन वा सम्पादन गरिएको सामग्रीलाई कम्प्युटर प्रणालीले पहिचान गर्न सक्ने गरी लेबल गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ। यूरोपेली नियामकहरू यसबाट सन्तुष्ट देखिए पनि केही एआई प्रयोगकर्ता भने असन्तुष्ट छन्।
रेडिटमा यस विषयमा असन्तुष्टि बढ्दै गएको देखिन्छ। यद्यपि, सबै प्रयोगकर्ता वाटरमार्कको विरोधमा छैनन्। रेडिटमा भिजनोड नामका प्रयोगकर्ताले वाटरमार्क प्रणालीको कडा आलोचना गरेका छन्। उनका अनुसार नयाँ वाटरमार्क प्रणालीले विश्वभरका सामान्य च्याटबट प्रयोगकर्तालाई समस्यामा पार्नेछ।
उनको तर्कमा, क्लोड प्रयोगका जानकारहरूले अन्य एआई सेवामार्फत सामग्रीलाई पुनर्लेखन वा परिमार्जन गरेर एआई प्रयोग गरेको प्रमाण हटाउन सक्नेछन्। तर सामान्य प्रयोगकर्ता भने सजिलै पहिचान हुनेछन्।
उनले क्लोड प्रयोग गर्ने विद्यार्थी, दुई सय पृष्ठको ट्रान्सक्रिप्टको सारांश बनाउन एआई प्रयोग गर्ने पत्रकार तथा सिर्जनात्मक अवरोध हटाउन पर्यायवाची शब्द खोज्ने लेखक प्रभावित हुने बताएका छन्।
तर यस्तो उदाहरण उपयुक्त नभएको भन्दै केही प्रयोगकर्ताले उनको आलोचना गरेका छन्। पत्रकारले एआईबाट तयार गरिएको सारांशलाई जस्ताको तस्तै आफ्नो समाचारमा प्रयोग नगरेसम्म त्यसमा वाटरमार्क हुनु समस्या नहुने उनीहरूको तर्क छ। त्यस्तै, विद्यार्थीले क्लोडको सामग्री जस्ताको तस्तै आफ्नो निबन्धमा राख्नु पनि अनुचित हुने उनीहरूले बताएका छन्।
रेडिटका अन्य प्रयोगकर्ताले पनि वाटरमार्कको विरोध गर्ने पोस्टप्रति समर्थन जनाएनन्। एक प्रयोगकर्ताले आलोचकलाई व्यंग्य गर्दै प्रतिक्रिया दिएका छन् भने अर्काले उनलाई ‘गहिरो सास लिन’ आग्रह गरेका छन्।
अर्का एक प्रयोगकर्ताले वाटरमार्कलाई ‘अनैतिक’ र ‘घृणित’ भन्दै आलोचना गरेका छन्। उनका अनुसार क्लोड प्रयोग गर्दा आफूले अधिकांश काम गरेको र च्याटबट केवल कामलाई सहज बनाउने उपकरण भएको हो। उनले क्लोडले आफूले उत्पादन गरेको कोड वा अन्य सामग्रीमा वाटरमार्क राखेमा त्यसले वास्तवमा केको श्रेय लिइरहेको हो भन्ने प्रश्न गरेका छन्।
तर उनको आलोचनामा पनि अन्य प्रयोगकर्ताले प्रतिवाद गरेका छन्। एक प्रयोगकर्ताले वाटरमार्कले सामग्रीको श्रेय लिन खोजेको नभई एआईबाट उत्पादन भएको सामग्री पहिचान गर्न सहयोग गर्ने उद्देश्य राखेको बताएका छन्। अर्का प्रयोगकर्ताले भने क्लोडको आलोचना गर्नसमेत क्लोडबाटै सामग्री लेखाएको भन्दै व्यंग्य गरेका छन्।
केही आलोचकले भने वाटरमार्कप्रति फरक र केही हदसम्म सन्तुलित धारणा राखेका छन्। एक प्रयोगकर्ताले अन्य मानिसको कामबाट प्रशिक्षण डाटा संकलन गरेर तयार भएको एआईले आफ्नै उत्पादनमा वाटरमार्क राख्नु विरोधाभासपूर्ण भएको बताएका छन्। उनका अनुसार एआईले सामग्रीमा वाटरमार्क राख्ने दिशा निकै चिन्ताजनक छ।
यद्यपि समग्रमा धेरै प्रयोगकर्ताले एआईबाट उत्पादन भएको सामग्री पहिचान गर्न वाटरमार्क उपयोगी हुने भन्दै एन्थ्रोपिकको निर्णयलाई समर्थन गरेका छन्। एक प्रयोगकर्ताले एआईबाट उत्पादन भएको सामग्रीका कारण उत्पन्न हुन सक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राख्दा यस्तो प्रणालीको विरोध गर्ने राम्रो कारण नरहेको बताएका छन्।
प्रकाशित: २९ श्रावण २०८३, शुक्रबार
