काठमाडौं ।
अमेरिकाको नागरिक साइबर सुरक्षा निकायले पानी आपूर्ति तथा फोहोर पानी व्यवस्थापन प्रणाली सञ्चालन र नियन्त्रणमा प्रयोग हुने प्रविधिमाथि साइबर आक्रमण बढ्दै गएको चेतावनी दिएको छ।
निकायले यस्ता प्रणाली सञ्चालन गर्ने संस्थालाई इन्टरनेटसँग जोडिएका उपकरणहरू सकेसम्म छिटो इन्टरनेटबाट हटाउन आग्रह गरेको छ।
यो चेतावनी मिनेसोटा राज्यको सूचना प्रविधि निकायले जुलाई २६ र २७ मा राज्यका ३० भन्दा बढी सामुदायिक खानेपानी प्रणालीमाथि समन्वित साइबर आक्रमण भएको जनाएको दुई दिनपछि आएको हो। अमेरिकी संघीय अनुसन्धान ब्युरो (एफबीआई) ले बिहीबार कम्तीमा सात राज्यका खानेपानी तथा फोहोर पानी सेवा प्रदायकहरूले यस्ता घटनाबारे जानकारी गराएको र केही आक्रमणका कारण पानी आपूर्ति सञ्चालन प्रभावित भएको जनाएको छ।
रोयटर्सका अनुसार अमेरिकी अधिकारीहरू र अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार मिनेसोटामा भएका आक्रमणको पछाडि इरानसँग सम्बन्धित ह्याकर समूहको संलग्नता हुन सक्ने सम्भावना रहेको छ। इरानी सरकारले यसबारे तत्काल कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन।
यी आक्रमण अमेरिका र इरानबीच बढ्दो तनाव तथा दुवै पक्षबाट क्षेप्यास्त्र आक्रमण आदानप्रदान भइरहेका बेला भएका हुन्।
अमेरिकी खानेपानी प्रणालीलाई लक्षित इरानसँग सम्बन्धित साइबर गतिविधि यो द्वन्द्वअघि नै सुरु भएको भए पनि पछिल्ला महिनाहरूमा विभिन्न समूहहरूले अमेरिकाका स्वास्थ्य सेवा कम्पनी स्ट्राइकर र लस एन्जलस काउन्टी मेट्रोपोलिटन ट्रान्सपोर्टेसन अथोरिटीलगायत संस्थामाथि पनि साइबर आक्रमण गरेका थिए।
ह्वाइट हाउसले मिनेसोटाको घटनाबारे एफबीआईलाई प्रतिक्रिया दिन आग्रह गरेको छ। एफबीआईले भने इरानी संलग्नताबारे थप टिप्पणी गरेको छैन।
राज्य तथा स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार मिनेसोटामा भएका आक्रमणले खानेपानीको सुरक्षामा असर पारेन। तर केही प्रणाली अस्थायी रूपमा बन्द भएका कारण तिनलाई म्यानुअल रूपमा पुनः सञ्चालन गर्नुपरेको थियो।
अमेरिकी साइबर सुरक्षा तथा पूर्वाधार सुरक्षा एजेन्सी (सिसा) ले केही घटनामा ह्याकरहरूले प्रणाली सञ्चालकहरूको पासवर्ड परिवर्तन गरेर उनीहरूलाई प्रणालीबाट बाहिर राखेको, केही उपकरणलाई सञ्जालबाट विच्छेद गरेको र त्यसका कारण केही स्थानमा पानी उमालेर मात्र प्रयोग गर्नुपर्ने सूचना जारी गर्नुपरेको तथा प्रणाली लामो समयसम्म म्यानुअल रूपमा सञ्चालन गर्नुपरेको जनाएको छ।
एफबीआईका अनुसार केही प्रभावित संस्थाले आक्रमणका कारण कतिपय स्थानमा पानीको दबाब घटेको र बाढीसमेत आएको जानकारी दिएका छन्।
मिनेसोटा सूचना प्रविधि सेवाले घटनाको अनुसन्धान जारी रहेको जनाएको छ। पुष्टि भएका अधिकांश घटनामा पानी प्रणालीको उपकरण टाढाबाट निगरानी र नियन्त्रण गर्न प्रयोग हुने प्रोग्रामेबल लजिक कन्ट्रोलर (पीएलसी) र तिनलाई सञ्चालन गर्न प्रयोग गरिने कम्प्युटर प्रणाली प्रभावित भएका थिए।
मिनेसोटाका प्रमुख सूचना सुरक्षा अधिकारी जोन इजरायलले राज्यले घटनासम्बन्धी जानकारी संघीय सरकारलाई उपलब्ध गराइसकेको र संघीय निकायहरूले यसलाई राष्ट्रिय स्तरको सुरक्षा सन्दर्भमा मूल्याङ्कन गरिरहेको बताएका छन्।
पूर्व एफबीआई साइबर सुरक्षा अधिकारी सिन्थिया काइजरका अनुसार मिनेसोटामा भएका आक्रमणहरू यसअघि इरानसँग सम्बन्धित समूहहरूले पीएलसी तथा अन्य महत्वपूर्ण पूर्वाधार प्रणालीलाई लक्षित गर्दै गरेका गतिविधिकै निरन्तरता हुने सम्भावना धेरै छ।
अप्रिलमा सीआईएसए, एफबीआई, एनएसए तथा अन्य संघीय निकायहरूले जारी गरेको सुरक्षा परामर्शलाई जुलाई २२ मा अद्यावधिक गर्दै ह्याकरहरूले लक्षित बनाएका थप उपकरण र नयाँ आक्रमण विधि समावेश गरिएको थियो।
साइबर सुरक्षा कम्पनी हेल्सियनमा कार्यरत काइजरले नयाँ सुरक्षा परामर्श जारी हुनुबाट आक्रमणको दायरा विस्तार भएको, नयाँ प्राविधिक विवरण फेला परेको वा गतिविधि फेरि सक्रिय भएको संकेत मिल्ने बताइन्।
साइबर सुरक्षा कम्पनी टेनेबलका सार्वजनिक क्षेत्रका प्रमुख प्राविधिक अधिकारी क्रिस डेले मिनेसोटाका घटनाहरू इरानसँग सम्बन्धित अघिल्ला साइबर गतिविधिसँग मेल खाने बताएका छन्। उनका अनुसार केही प्रणाली अस्थायी रूपमा बन्द हुनु अघिल्ला घटनाको तुलनामा थप गम्भीर अवस्था हो।
प्रकाशित: १६ श्रावण २०८३, शनिबार
