काठमाडौं ।
भोडाफोनले आईओटी क्षेत्रमा तीव्र वृद्धि भइरहेको बताएको छ।
यस महिनाको सुरुवातमा भएको एमडब्लूसी कार्यक्रममा भोडाफोनको आईओटी विभागसँग हालैका स्याटेलाइट कनेक्टिभिटी सम्झौता, गर्भवती गाईका लागि स्वचालित सन्देश प्रणाली, र समग्र क्षेत्रमा देखिएको “तीव्र वृद्धि चरण” बारे कुराकानी गरिएको थियो।
गत वर्ष भोडाफोनले पछिल्ला पाँच वर्षमा आफ्नो इन्टरनेट अफ थिङ्स (आईओटी) कनेक्सन संख्या दोब्बरभन्दा बढी बनाएको घोषणा गरेको थियो, जसमा २० करोडौँ कनेक्सनका रूपमा एउटा हार्ट मोनिटर रहेको थियो। भोडाफोन को पहिलो आईओटी उपकरण सन् २००९ मा कारमा जडान गरिने नेभिगेसन युनिट थियो।
त्यसपछि कम्पनीको आईओटी विभागले स्याटेलाइट कम्पनीहरूसँग सहकार्य गर्दै यसको पहुँच र प्रयोग विस्तार गरेको छ। यसै सन्दर्भमा भोडाफोन आईओटी का सीईओ एरिक ब्रेनाइससँग नयाँ प्रयोगहरूबारे जानकारी लिन एमडब्लूसीमा भेट गरिएको थियो।
टेलिकम्स डटकमका अनुसार हाल कस्ता उपकरणहरूमा कनेक्टिभिटी थपिँदै गएको छ भन्ने प्रश्नमा उनले भने, “सवारी साधन, ऊर्जा, ग्यास, पानी र बिजुली मिटरहरू प्रमुख छन्, साथै स्वास्थ्यसम्बन्धी उपकरणहरू पनि बढिरहेका छन्। मानिसहरूले स्वास्थ्यका लागि प्रविधिको प्रयोग बढाइरहेका छन् र आईओटी ले यसमा सहयोग गर्छ। औद्योगिक मेसिन, निर्माण उपकरण, वायरलेस कार्ड रिडरहरू, र नयाँ समाधानहरू जस्तै जनावर ट्र्याकिङ पनि छन्। दक्षिण युरोपमा वन डढेलो रोकथामका लागि जङ्गलमा धुवाँ र दृश्य सेन्सर राखिएका छन् जसले आगलागी छिट्टै पत्ता लगाउँछन्।”
गत वर्षको अन्त्यतिर भोडाफोनले इरिडियमसँग सहकार्य गर्दै यसको एनटीएन डाइरेक्ट स्याटेलाइट सेवा प्रयोग गर्ने घोषणा गरेको थियो, जसले लो अर्थ अर्बिट (एलईओ) स्याटेलाइटमार्फत उपकरणमा सिधै एनबी-आईओटी कभरेज दिनेछ। यसले कम्पनीलाई आईओटी, अटोमोटिभ र औद्योगिक उपकरणका लागि सन्देश, ट्र्याकिङ र रियल-टाइम निगरानीजस्ता सेवा दिन मद्दत गर्नेछ, जहाँ सामान्य मोबाइल सञ्जाल पुग्दैन।
ब्रेनाइसले भने, “हामीले इरिडियमसँगको सहकार्य घोषणा गरेका छौं र २०२६ को मध्यतिर यो सेवा तयार हुनेछ। ग्राहकका लागि यो सहज हुनेछ, किनकि एउटै हार्डवेयरले मोबाइल नेटवर्क र स्याटेलाइट दुवैमा काम गर्नेछ। आईओटी उपकरण नेटवर्क बाहिर हुँदा स्याटेलाइटमा स्वचालित रूपमा जडान हुन्छ र पुनः नेटवर्क क्षेत्रमा आएपछि मोबाइल नेटवर्कमा फर्किन्छ।”
उनले थपे, “यसले ग्राहकलाई जहाँसुकै कभरेज दिन्छ र समुद्रमा कन्टेनर ट्र्याकिङ वा दुर्गम क्षेत्रमा निगरानीजस्ता पहिले सम्भव नभएका प्रयोगहरू सम्भव बनाउँछ। त्यसपछि स्काइलोसँग पनि सहकार्य गरिएको छ र यसलाई व्यावसायिक रूपमा प्रयोगमा ल्याउने लक्ष्य छ।”
स्याटेलाइटले आईओटी क्षेत्रमा कसरी सहयोग गर्छ भन्नेबारे उनले भने, “जहाँ मोबाइल सञ्जाल हुँदैन, त्यहाँ स्याटेलाइट उपयोगी हुन्छ, जस्तै दुर्गम क्षेत्रमा गाईबस्तु ट्र्याकिङ। त्यस्ता स्थानमा बेस स्टेशन बनाउनु महँगो हुन्छ, त्यसैले स्याटेलाइट प्रयोग प्रभावकारी हुन्छ। साथै, आकस्मिक सन्देशहरू जस्तै दुर्घटनामा गाडीबाट पठाइने इमरजेन्सी सन्देश पनि स्याटेलाइटमार्फत सुनिश्चित गर्न सकिन्छ।”
उनका अनुसार आईओटी क्षेत्र अहिले तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको छ, जसमा औद्योगिक एआई र प्रविधिको लागत घट्दै जानु प्रमुख कारण हुन्।
“जब औद्योगिक एआईको कुरा हुन्छ, आईओटी आवश्यक हुन्छ, किनकि सेन्सर र मेसिनबाट आएको डाटा आईओटी मार्फत मात्र एआई प्रणालीसम्म पुग्छ। अहिले डाटा प्रयोग तीव्र रूपमा बढिरहेको छ र यो क्रम जारी रहने देखिन्छ। एआईले सफ्टवेयर विकास पनि छिटो बनाएको छ, जसले नयाँ एप्लिकेसनहरू छिटो बजारमा आउँछन् र आईओटी प्रयोग बढाउँछन्,” उनले भने।
उनले थपे, “डाटा प्रशोधन मुख्य चालक हुनेछ। लागत घट्दै जाँदा पहिले सम्भव नभएका उपकरणहरू पनि जडान हुन थाल्छन्, जस्तै घरायसी उपकरणहरू। उदाहरणका लागि, सस्तो उपकरणमा आईओटी जडान गरेर टाढाबाट मर्मत सम्भव हुन्छ।”
जनावरसम्बन्धी प्रयोगबारे उनले भने, “अब बिरालो र कुकुर मात्र होइन, अफ्रिकामा गैंडालाई पनि जडान गरिएको छ जसले चोरी सिकार रोक्न सहयोग गर्छ। गाईबस्तुमा तापक्रम जस्ता डेटा मापन गरेर गर्भावस्था पत्ता लगाइन्छ र बच्चा जन्मिने बेला किसानलाई सन्देश पठाइन्छ। पहिले किसानले सधैं निगरानी गर्नुपर्थ्यो।”
नियमक जटिलताबारे उनले भने, “विश्व राजनीतिक रूपमा जटिल बन्दै गएको छ र धेरै देशहरूले डाटा देश बाहिर जान नदिन स्थानीय समाधान मागिरहेका छन्। केही देशमा सुरक्षा वा कर कारणले ग्लोबल सिम प्रयोग गर्न पाइँदैन।”
उनका अनुसार भोडाफोनले यस्ता देशहरूमा स्थानीय सिम समाधान विकास गरेको छ, जस्तै ब्राजिल, साउदी अरेबिया, यूएई र टर्की, जसका लागि ठूलो लगानी आवश्यक परेको छ र यसले अन्तर्राष्ट्रिय ग्राहक आकर्षित गर्न सहयोग गरेको छ।
प्रकाशित: ९ चैत्र २०८२, सोमबार
