काठमाडौं ।
बिदाको सिजन सुरु हुनुअघि स्पेसएक्सले आफ्नो स्टारशिप मेगरकेटको अर्को परीक्षण उडानतर्फ ठूलो कदम अघि बढाएको छ।
क्रिसमस इभ (डिसेम्बर २४) मा कम्पनीले टेक्सासको दक्षिण भागमा रहेको स्टारबेस सुविधास्थित उच्च बे (हाइ बे) भित्र उभिएको, स्टारशिप फ्लाइट–१२ सञ्चालन गर्ने चम्किलो ‘सुपर हेभी’ बुस्टरको तस्बिर एक्स (पूर्व ट्विटर) मा पोस्ट गरेको हो। तस्बिरको क्याप्सनमा “स्ट्याकिङ सम्पन्न” लेखिएको छ।
आगामी प्रक्षेपणको निश्चित मिति भने स्पेसएक्सले अहिलेसम्म सार्वजनिक गरेको छैन। तर कम्पनीका अनुसार यो उडान यसै वर्षको पहिलो त्रैमासिकमा हुने अपेक्षा गरिएको छ। यो केही ढिलाइ हो, किनभने फ्लाइट–१२ का लागि पहिला तय गरिएको सुपर हेभी बुस्टर नोभेम्बरको अन्त्यतिर परीक्षणका क्रममा क्षतिग्रस्त (बकल) भएपछि स्पेसएक्सले अर्को बुस्टर तयार गर्नुपरेको थियो।
स्टारशिप अहिलेसम्म निर्माण गरिएको सबैभन्दा ठूलो र शक्तिशाली रकेट हो। पूर्ण रूपमा स्ट्याक हुँदा यसको उचाइ ४०० फिट (करिब १२२ मिटर) भन्दा बढी हुन्छ। यो दुईवटा पूर्ण रूपमा पुनःप्रयोग गर्न मिल्ने भागबाट बनेको छ—सुपर हेभी बुस्टर र १७१ फिट (५२ मिटर) अग्लो माथिल्लो चरण, जसलाई स्टारशिप वा साधारण रूपमा ‘शिप’ भनिने स्पेस डटकमले उल्लेख गरेको छ।
गत वर्ष स्टारशिपले पाँच पटक उडान भरेको थियो। तीमध्ये पहिलो तीनवटा उप–कक्षीय परीक्षण उडानमा समस्या देखिए पनि अगस्ट र अक्टोबरमा भएका अन्तिम दुई उडान भने योजना अनुसार पूर्ण रूपमा सफल भएका थिए। फ्लाइट–१२ ले सो सफलता क्रमलाई निरन्तरता दिने प्रयास गर्नुका साथै स्टारशिपको नयाँ “भर्सन ३” पनि परीक्षण गर्नेछ।
यस संस्करणमा गरिएका परिवर्तनहरूमध्ये यो अघिल्ला संस्करणभन्दा अलि अग्लो छ र स्पेसएक्सको नयाँ र्याप्टर ३ इन्जिन प्रयोग गर्ने पहिलो संस्करण हुनेछ।
स्पेसएक्सका अनुसार स्टारशिप भर्सन ३ नै मंगल ग्रहसम्म उड्न सक्षम हुने पहिलो संस्करण हो। त्यो सम्भावना अपेक्षाभन्दा चाँडै साकार हुन पनि सक्छ। कम्पनीका संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत एलन मस्कले यसै वर्षको अन्त्यतिर पर्ने अर्को अवसरमा (दुई ग्रहबीचको अनुकूल समायोजन प्रत्येक २६ महिनामा एकपटक मात्र हुने भएकाले) केही मानवविहीन स्टारशिपहरू मंगलतर्फ पठाउन चाहेको बताएका छन्।
तर त्यसअघि स्टारशिपले केही महत्वपूर्ण चरणहरू पार गर्नुपर्नेछ। उदाहरणका लागि, यसले अझै पृथ्वीको कक्षामा पुग्नुपर्नेछ र अन्तरिक्षमै इन्धन भर्ने (इन–स्पेस रिफ्युलिङ) क्षमतामा निपुणता हासिल गर्नुपर्नेछ।
प्रकाशित: २४ पुष २०८२, बिहीबार
