काठमाडौं ।
मोबाइल फोनमा भाइरसले कम्प्युटरमा झैं दुख दिन सक्छ। विश्वका थुप्रै मानिसहरुका लागि मोबाइल फोन अति आवश्यक उपकरण बन्दै गएको बेला त्यसमा आउने भाइरसले निकै चिन्ता बढाउँदै आएको छ।
हालै निजी कम्पनी जिम्पेरियमको एक वैश्विक रिपोर्ट अनुसार प्रत्येक पाँचमध्ये एउटाभन्दा बढी मोबाइल डिभाइसमा मालवेयर हुने गरेको तथा १० मा ४ ओटा मोबाइल साइबर हमलाको शिकार हुने गरेको पाइएको एबीपीलाइभले उल्लेख गरेको छ।
यस्तोमा आफ्नो फोन मालवेयर ज साइबर हमलाको निशानामा परेको छ भन्ने कसरी थाहा पाउने?
भाइरसका सम्बन्धमा एप्पल डिभाइस एन्ड्रोइडभन्दा बढी सुरक्षित मानिन्छन्।
तर आईफोन प्रयोगकर्ताले तयसलाई मोडिफाइ गर्नु र एन्ड्रोइड प्रयोगकर्ताले तेस्रो पक्षका एप इन्सटल गर्नुले यस्ता जोखिम बढाउँछन्।
कुनै पनि फोनमा भाइरस छ वा छैन यसै हेरेर भन्न मुश्किल हुन्छ। तर भाइरस भएको खण्डमा फोनको व्यवहार केही फरक हुन्छ। फोनको पर्फर्मेन्स, एप खुल्न समय लाग्ने,ब्याट्री छिटै सकिने तथा मोबाइल डाटा धेरै लाग्ने लगायतका लक्षणहरु देखिन सक्छन्।
यसो गरेपछि फोन सामान्य हिसाबले ठिक हुन्छ। तर भविष्यमा आउन सक्ने भाइरस तथा मालवेयरहरुबाट पनि सुरक्षित हुनु जरुरी हुन्छ।
विभिन्न वेबसाइटहरुबाट आउने लिंक क्लिक नगर्ने वा एप इन्सटल गर्दा आधिकारिक वेबसाइटबाट मात्र गर्ने र डिभाइसको सफ्टवेयर बेलाबेला अपडेट गर्दा भविष्यमा पनि यस्ता समस्या आउनबाट रोक्न सकिन्छ।
प्रकाशित: १८ बैशाख २०७९, आईतवार
