काठमाडौं ।
विश्वको पहिलो निजी मिशनको एक भागको रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (आईएसएस) मा गएका तीन धनी व्यापारी र नासाका पूर्व अन्तरिक्ष यात्री लगभग दुई हप्तापछि सोमबार पृथ्वीमा फर्किएका छन्। उनीहरु अमेरिकाको फ्लोरिडा तटमा अवतरण गरेका हुन् ।
अमेरिकी कम्पनी एक्सियोम स्पेसको यो मिसनमा इलन मस्कको कम्पनी स्पेसएक्स र अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले पनि भूमिका खेलेका थिए। मिसन पहिले पृथ्वीमा अवतरण गर्ने भनिएको थियो, तर मौसम अवरोधका कारण ढिलाइ भएको थियो। अन्ततः चारवटा विशाल प्यारासुटमा सवार सबै अन्तरिक्ष यात्रीहरूले पृथ्वीमा सफल अवतरण गरे।
अन्तरिक्ष यात्रीको अन्तरिक्ष यान १७,५०० माइल प्रतिघण्टा (२८,००० किलोमिटर) को गतिमा वायुमण्डलमा पुन: प्रवेश गर्यो। यसै कारण, स्पेसशिपमा आउने चिन्हहरूको कारण, यसलाई ‘टोस्टेड मार्शमेलो’ भनिन्छ। समाचार एजेन्सीको रिपोर्टअनुसार, एक्सियोम स्पेसका अपरेसन निर्देशक डेरेक हसम्यानले भने, “हामीले प्रमाणित गर्यौं कि हामी चालक दललाई कक्षमा प्रभावकारी र उत्पादक बनाउने तरिकामा तयार गर्न सक्छौं। हामी फेरि त्यसै गर्न तयार छौं।”
एक्सियोम स्पेसले यस मिशन अन्तर्गत यातायात सेवाहरूको लागि स्पेसएक्स र आईएसएसको प्रयोगको लागि नासालाई भुक्तान गरेको थियो। त्यसको बदलामा तीन अन्तरिक्ष यात्रीले ५५ मिलियन डलर तिरेको बताइएको छ ।
नासा प्रमुख बिल नेल्सनले ट्वीट गरे। “घरमा स्वागत छ, एक्सियोम-१!! हामीले व्यावसायिक अन्तरिक्ष क्षेत्रमा देखेको प्रगति निजी उद्योगको सहयोगविना सम्भव थिएन।”
यस बाहेक पनि नासाले चन्द्र र मंगल मिशनहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्नका लागि अन्तरिक्षसँग सम्बन्धित केही मिसनहरूमा निजी उद्योगमा सम्भावनाहरू हेरिरहेको छ।
यस मिसन अन्तर्गत नासाका पूर्व अन्तरिक्ष यात्री माइकल लोपेज-एलेग्रिया, अमेरिकी लगानीकर्ता र निजी पाइलट ल्यारी कोनर, इजरायली लगानीकर्ता र पूर्व लडाकु पाइलट एयटन स्टिब्बे र क्यानडाका उद्यमी मार्क प्याथी ८ अप्रिलमा अन्तरिक्षका लागि उडेका थिए। उनीहरु सबै ८ दिने अन्तरिक्ष भ्रमणमा गएका थिए तर खराब मौसमका कारण उनीहरुको अवतरण ढिलो भएको थियो।
यी यात्रुहरूले १७ दिन कक्षमा बिताए, जसमध्ये १५ दिन आईएसएसमा थिए। मिसनमा भएको ढिलाइ र अन्तरिक्षमा बिताएको समयको सट्टामा यात्रुहरूबाट थप पैसा नलिइएको बताइएको छ।
प्रकाशित: १४ बैशाख २०७९, बुधबार
