कारबाहेक रोबोटिक्सदेखि अन्तरिक्ष प्रविधिसम्म लगानी विस्तार गर्दै टोयोटा
काठमाडौं ।
जापानी अटोमोबाइल कम्पनी टोयोटाले आफ्नो परम्परागत कार व्यवसायभन्दा बाहिर रोबोटिक्स, आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई), ऊर्जा र अन्तरिक्ष प्रविधिजस्ता क्षेत्रमा लगानी विस्तार गरिरहेको छ।
कम्पनीले आफ्नो भेन्चर क्यापिटल शाखा ‘वोभेन क्यापिटल’ मार्फत नयाँ प्रविधिमा काम गरिरहेका स्टार्टअपहरूमा लगानी गर्दै आएको छ। भविष्यमा टोयोटाको व्यवसायलाई अटोमोबाइल उद्योगभन्दा फराकिलो बनाउने सम्भावना भएका प्रविधि र कम्पनीहरू पहिचान गर्नु यसको प्रमुख रणनीति हो।
टेकक्रन्चको ‘इक्विटी’ पोडकास्टमा वोभेन क्यापिटलका प्रमुख रो गुप्ताले टोयोटाको लगानी रणनीति, स्टार्टअप क्षेत्रमा बढ्दो प्रतिस्पर्धा र नयाँ प्रविधिको सम्भावनाबारे चर्चा गरेका छन्। स्वचालित सवारीसाधनसम्बन्धी स्टार्टअप कारमेराका पूर्वसंस्थापकसमेत रहेका गुप्ताले अहिलेको प्रविधि लगानीको अवस्था र भविष्यका अवसरबारे आफ्नो धारणा राखेका छन्।
उनका अनुसार टोयोटाको लगानी अब रोबोटिक्स र फिजिकल एआईमा मात्र सीमित छैन। ऊर्जा, एयरोस्पेस, उत्पादन प्रणाली तथा आपूर्ति शृंखलासम्बन्धी प्रविधि पनि कम्पनीको प्राथमिकतामा पर्न थालेका छन्।
स्टार्टअप कम्पनीहरूको मूल्यांकन तीव्र रूपमा बढिरहेको र सम्भावना भएका कम्पनीमा लगानी गर्न प्रतिस्पर्धा चर्किंदै गएको अवस्थामा सही अवसर पहिचान गर्नु चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ। यद्यपि, अहिले स्टार्टअपहरूको उच्च मूल्यांकन पहिलो नजरमा देखिएजस्तो अनुचित नहुन सक्ने गुप्ताको धारणा छ। यस्ता मूल्यांकनलाई जायज ठहर गर्ने पर्याप्त सम्भावनायुक्त कम्पनी बजारमा छन् कि छैनन् भन्ने विषय पनि छलफलमा उठाइएको छ।
पोडकास्टमा सन् २०१७ र २०१८ तिर स्वचालित सवारीसाधन प्रविधिमा देखिएको लगानीको लहर र अहिलेको एआईप्रतिको आकर्षणबीच तुलना गरिएको छ। भविष्यमा नयाँ प्रविधिसम्बन्धी उत्साह र लगानीका चक्र अहिलेभन्दा छोटो समयमा विकसित हुन सक्ने विषय पनि उठाइएको छ।
गुप्ताका अनुसार उत्पादन र आपूर्ति शृंखलासम्बन्धी प्रविधिमा लगानीको आकर्षण बढ्नुमा टोयोटाको औद्योगिक अनुभवले पनि भूमिका खेल्न सक्छ। कम्पनीको उत्पादन क्षमता, बजार पहुँच र विश्वव्यापी वितरण सञ्जालले उसले लगानी गरेका स्टार्टअपलाई आर्थिक सहयोगभन्दा बाहिर पनि फाइदा पुर्याउन सक्छ।
पछिल्लो समय कर्पोरेट भेन्चर क्यापिटलप्रति स्टार्टअप संस्थापकहरूको आकर्षण बढ्नुको एउटा कारण पनि यही हो। रणनीतिक लगानीकर्ताले पुँजीसँगै सम्भावित ग्राहक, उत्पादन पूर्वाधार र अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुग्ने अवसर उपलब्ध गराउन सक्छन्।
स्वचालित सवारीसाधनको क्षेत्रमा पनि आगामी अवसर केवल गाडी विकासमा मात्र सीमित नरहने गुप्ताको विश्लेषण छ। स्वचालित सवारीसाधनको ठूलो फ्लीट सञ्चालन गर्न आवश्यक पूर्वाधार, व्यवस्थापन र सञ्चालन प्रणालीमा समेत महत्वपूर्ण लगानी अवसर देखिन थालेका छन्।
टोयोटाले यस्ता उदीयमान प्रविधिमा लगानी गरेर आगामी दशकहरूमा आफ्नो व्यवसायको स्वरूप कस्तो बनाउने भन्ने दिशामा काम गरिरहेको छ।