काठमाडौं ।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात् एआईका साना मोडेल सन् २०२६ को अन्त्यसम्ममा स्मार्ट टिभी र घरायसी उपकरणसहित इन्टरनेटमा जोडिएका विभिन्न उपकरणमा आफैँ फैलिन सक्ने क्षमताको नजिक पुग्न सक्ने अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।
एन्थ्रोपिकका अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार यस्तो अवस्था पूर्ण रूपमा विकसित भइसकेको छैन। तर प्रयोगका क्रममा केही एआई मोडेलले मानवीय हस्तक्षेपबिना अन्य उपकरणमा आफूलाई स्थापना गर्न आवश्यक पर्ने अधिकांश चरण पूरा गर्न सक्ने देखिएको छ।
एन्थ्रोपिकले प्रकाशित गरेको अनुसन्धानमा विलियम झोउ र ड्यानियल फ्रिम्यानले कमजोर सुरक्षा भएका उपकरणको सञ्जालमा फैलिन सक्ने दुर्भावनापूर्ण एआई प्रणालीबारे चेतावनी दिएका छन्। यस्तो प्रणालीले ती उपकरणको कम्प्युटिङ क्षमता प्रयोग गरेर सञ्चालन हुन सक्ने भएकाले ठूला डेटा सेन्टरमा निर्भर हुनुपर्ने अवस्था नआउन सक्छ।
टेलिग्राफका अनुसार स्मार्ट ओभन, एन्ड्रोइड टिभी र इन्टरनेटमा जोडिएका अन्य उपकरण पर्याप्त सुरक्षा उपायबिना सञ्चालन भइरहेका छन् भने तिनलाई यस्तो सञ्जालको हिस्सा बनाउन सकिने अनुसन्धानकर्ताहरूको भनाइ छ।
यस्तो प्रणाली धेरै उपकरणमा फैलिएको अवस्थामा त्यसलाई बन्द गर्न कठिन हुन सक्ने एन्थ्रोपिकले जनाएको छ। सबै उपकरणलाई नियन्त्रण गर्ने एउटै केन्द्रीय बिन्दु नहुने भएकाले प्रणालीलाई पूर्ण रूपमा रोक्न थप चुनौती हुन सक्छ।
परम्परागत कम्प्युटर भाइरसको तुलनामा एआई मोडेल अपरिचित उपकरणअनुसार आफूलाई अनुकूल बनाउन र यसअघि प्रयोग नगरेका प्रणालीमा समेत काम गर्ने उपाय खोज्न सक्षम हुन सक्छन्।
अनुसन्धानका क्रममा अघिल्ला प्रयास र गल्तीको अभिलेख राख्ने मोडेलले नयाँ उपकरणअनुसार आफूलाई अनुकूल बनाउने क्षमता सुधार गरेको पनि देखिएको थियो।
यद्यपि यस अनुसन्धानले हाल इन्टरनेटमा कुनै एआई प्रणाली पूर्ण रूपमा स्वायत्त भएर नियन्त्रणबाहिर फैलिरहेको प्रमाणित गर्दैन।
अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार यस्ता प्रणाली फैलिँदा नेटवर्कमा हुने डेटा आवागमनमा त्यसका संकेत देखिन सक्छन्। ती संकेतको पहिचानले प्रभावित उपकरण पत्ता लगाउन र तिनलाई अलग राख्न सहयोग गर्न सक्छ।
एन्थ्रोपिकले आगामी महिनाहरूमा यस्तो क्षमता विकास हुने गति तीव्र हुन सक्ने अनुमान गरेको छ। त्यसैले इन्टरनेटमा जोडिएका उपकरणको सुरक्षा व्यवस्था थप मजबुत बनाउन आवश्यक रहेको कम्पनीले जनाएको छ।
प्रकाशित: ३० आश्विन २०८३, शुक्रबार
