भारतीय टेल्को जियोले २७ करोड कित्ता शेयर निष्कासनमार्फत ३०२ अर्ब भारतीय रुपैयाँ जुटाउँदै

काठमाडौं ।

मेटा र गुगलको लगानी रहेको भारतको सबैभन्दा ठूलो टेलिकम सेवा प्रदायक ‘जियो प्लेटफर्म्स’ (Jio Platforms) ले प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन मार्फत ३०२ अर्ब रुपैयाँ (३.२ अर्ब डलर) सम्म रकम जुटाउने योजना बनाएको छ।

जियो प्लेटफर्म्सले अक्टोबर २१ देखि अक्टोबर २३ सम्म आईपीओमार्फत २७ करोड कित्ता सेयर बिक्री गर्नेछ। यसका लागि प्रति कित्ता मूल्य १,०६५ भारतीय रुपैयाँदेखि १,११९ भारतीय रुपैयाँ तोकिएको छ। टेलिकम कम्पनीको मातृ संस्था ‘रिलायन्स इन्डस्ट्रिज’ ले सेयर बजारसम्बन्धी नियामक निकायमा बुझाएको विवरणमा यो कुरा उल्लेख छ।

यो सेयर बिक्री भारतीय रुपैयाँको हिसाबले भारतकै सबैभन्दा ठूलो हुनेछ, तर डलर मूल्यको हिसाबले भने यो दोस्रो ठूलो हुनेछ। सन् २०२४ मा ३.३ अर्ब डलर जुटाएको ‘हुन्डाई मोटर्स’ को आईपीओ यसभन्दा अगाडि छ। भारतीय बजार अनुसन्धान संस्था ‘प्राइम डाटाबेस’ को अनुमान अनुसार, जियोले आफ्नो आईपीओमार्फत करिब ३७७ अर्ब रुपैयाँ जुटाउने अपेक्षा गरिएको थियो।

तोकिएको मूल्य दायराको माथिल्लो सीमालाई आधार मान्दा, जियो प्लेटफर्म्सको मूल्यांकन करिब १०८ अर्ब डलर हुन आउँछ, जुन पहिलेको अपेक्षाभन्दा निकै कम हो। जियो प्लेटफर्म्सले आफूलाई केवल परम्परागत सेवा प्रदायकका रूपमा नभई एक ‘टेक कम्पनी’ (प्रविधि कम्पनी) का रूपमा प्रस्तुत गर्न खोजिरहेको भए पनि, लगानीकर्ताहरू भने यसमा पूर्णरूपमा विश्वस्त देखिँदैनन्।

जियो भारतको सबैभन्दा ठूलो टेलिकम कम्पनी हो, जसका ५२ करोड भन्दा बढी ग्राहकहरू छन्। तर, हाल तोकिएको मूल्यका आधारमा यसको मूल्यांकन भारतकै दोस्रो ठूलो टेलिकम कम्पनी ‘भारती एयरटेल’को भन्दा कम हुन आउँछ। एलएसईजीको तथ्यांक अनुसार, भारती एयरटेलको बजार पुँजीकरण ११७.५ अर्ब डलर रहेको छ।

एलएसईजीको तथ्यांक अनुसार, भारतीय अर्बपति मुकेश अम्बानीको मुख्य कम्पनी ‘रिलायन्स इन्डस्ट्रिज’ को जियो प्लेटफर्म्समा ६६ प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा छ। यसबाहेक, मेटा प्लेटफर्म्सको सहायक कम्पनी ‘जादु होल्डिङ्स’ को करिब १० प्रतिशत र गुगल इन्टरनेसनलको ७.७ प्रतिशत हिस्सा रहेको छ।

आईपीओसम्बन्धी कागजातहरूका अनुसार, मेटा वा गुगल कसैले पनि कम्पनीमा रहेको आफ्नो सेयर हिस्सा बिक्री गर्ने छैनन्। जियो प्लेटफर्म्सले भारतमा स्याटेलाइट सञ्चार सेवा सुरु गर्ने योजना बनाएको छ, जसले यसलाई अम्बानी र स्टारलिंकका इलन मस्कबीचको विवादको केन्द्रबिन्दुमा ल्याएको छ। प्राप्त जानकारी अनुसार, भारतभर सम्पर्क सञ्जाल विस्तार गर्न जियोले करिब १,६०० ‘एलईओ’ स्याटेलाइट र २३ ओटा ग्राउन्ड स्टेसनको सञ्जाल स्थापना गर्ने तयारी गरिरहेको छ।

एक्सचेन्जमा पेश गरिएको विवरण अनुसार, ‘एन्कर लगानीकर्ता’ (अर्थात् ठूला संस्थागत लगानीकर्ताहरू) का लागि बोलपत्र पेश गर्ने मिति अक्टोबर १९ तोकिएको छ। अर्थात, एन्कर लगानीकर्ताले आईपीओ खुल्नुभन्दा दुई दिन अघि नै आफ्नो बोलपत्र पेश गर्न सक्नेछन्। खुद्रा लगानीकर्ताहरूका लागि भने यो आईपीओ तीन दिनसम्म खुला रहनेछ।