काठमाडौं ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आइतबार कृत्रिम बुद्धिमता (एआई) का आलोचकहरूले नहुने घटनाका सम्भावित अवस्था प्रस्तुत गरेर चिन्ता बढाइरहेको बताएका छन्। उनले अमेरिकाले एआई उद्योगमा आफ्नो अग्रता कायम राख्नुपर्ने पनि बताएका छन्।
“एआईमा हामी चीनभन्दा अगाडि छौँ। हामी विश्वकै सबैभन्दा विकसित देश हौँ र स्पष्ट रूपमा म यसलाई यस्तै राख्न चाहन्छु, किनकि जसले एआईमा जित्छ, उसैले जित्छ,” आयरल्यान्डस्थित आफ्नो गल्फ कोर्समा पत्रकारहरूले एआई उद्योगले विकासको गति कम गर्न वा थप नियमनमा जानुपर्ने हो कि भनेर सोध्दा ट्रम्पले भने।
“हामी सुरक्षा सीमाहरू तय गर्न सक्छौँ। हामी यो र त्यो गर्न सक्छौँ। तर मलाई लाग्छ, धेरै नकारात्मक शक्तिहरूले त्यस्ता विषय उठाइरहेका छन्, जुन उठाउनु हुँदैन। उनीहरूले हुने नै नहुने घटनाका विषय उठाइरहेका छन्,” उनले भने।
रोयटर्सका अनुसार ट्रम्प एआईलाई लिएर चिन्ता बढाउने पक्षमा देखिएका छैनन्।
द्रुत गतिमा विकास भइरहेको प्रविधिले धेरै टाढा नभएको भविष्यमा मानव जातिको अस्तित्व नै समाप्त पार्न सक्ने भन्दै एन्थ्रोपिकका दुई अनुसन्धानकर्ताले चेतावनी दिएपछि अमेरिकामा एआईबारे सार्वजनिक बहस चर्किएको छ।
ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालमा उनको प्रशासनले एआई कम्पनीहरूलाई ठूलो रूपमा समर्थन गर्दै आएको छ। एआई क्षेत्रका प्रमुख व्यक्तिहरू तथा अन्य प्रविधि कम्पनीहरूले पनि ट्रम्पका पहललाई समर्थन गरेका छन्।
नोभेम्बर ३ मा हुने मध्यावधि निर्वाचनअघि एआई क्षेत्रका कार्यकारीहरूले चुनावी अभियानमा ठूलो रकम खर्च गरेका छन्। उक्त निर्वाचनले अमेरिकी संसद्को नियन्त्रण कुन दलको हातमा रहने भन्ने निर्धारण गर्नेछ।
स्पेसएक्सका सीईओ एलन मस्कको सुपर पीएसी ‘अमेरिका पीएसी’ले रिपब्लिकन उम्मेदवारहरूको समर्थनमा यसअघि नै लाखौँ डलर खर्च गरिसकेको छ। यस शरद ऋतुमा मतदाता परिचालन अभियानमा पनि यसले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय पेन्टागनले यस वर्ष एन्थ्रोपिकको एआई मोडलबाट उत्पन्न हुन सक्ने जोखिमबारे चेतावनी दिएको थियो।
अनुसन्धानकर्ताहरूको चेतावनीपछि केही एआई कम्पनीका सीईओहरूले मोडल विकासको गति कम गर्नुपर्ने धारणा अघि सारेका छन्।
शनिबार एन्थ्रोपिकका सीईओ डारियो अमोडेईले एआई विकासको गति व्यवस्थापन गर्न र त्यसका जोखिम सम्बोधन गर्न थप समय उपलब्ध गराउने उद्देश्यले तीन चरणको योजना सार्वजनिक गरेका थिए। उक्त प्रस्तावलाई मस्क र ओपनएआईका सीईओ साम अल्टम्यानसहित प्रमुख एआई कम्पनीका केही कार्यकारीले तत्काल समर्थन गरेका थिए।
आइतबार सीबीएसको कार्यक्रम ‘फेस द नेसन विथ मार्गरेट ब्रेनन’मा प्रसारित अन्तर्वार्तामा अमोडेईले एआई विकासको गति सीमित गर्न ‘गति सीमा’ निर्धारण गर्ने प्रयासमा अमेरिकी र चिनियाँ एआई कम्पनीबीचको प्रतिस्पर्धा सबैभन्दा कठिन समस्या रहेको बताएका छन्।
“हामीले आफैंलाई भ्रममा राख्नु हुँदैन, किनकि अगाडि बढ्ने प्रोत्साहन र त्यसबाट प्राप्त हुने सैन्य फाइदा यति ठूलो छ कि अर्को पक्षले नियम उल्लंघन गरिरहेको छैन भन्ने सुनिश्चित गर्ने व्यवस्था निकै कडा हुनुपर्छ,” उनले भने। “त्यसैले यो धेरै वर्षसम्म गर्नुपर्ने काम हुनेछ र स्पष्ट रूपमा भन्नुपर्दा, यो सम्भव छ कि छैन मलाई थाहा छैन।”
राजीनामा दिएर एआईबारे चेतावनी दिएका एन्थ्रोपिकका अनुसन्धानकर्तामध्ये एक ज्याकोब कोक्सनले एआई विकासको गति व्यवस्थापन गर्न अमेरिकाले अन्य देशसँग सहकार्य गर्नुपर्ने बताएका छन्।
“हामीलाई अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय आवश्यक छ भन्ने मलाई लाग्छ। नत्र हामी चीनसँग पनि त्यही दौडमा लाग्ने जोखिम छ, जुन उत्तिकै खतरनाक हुन सक्छ,” कोक्सनले एनबीसीको ‘मिट द प्रेस’ कार्यक्रममा भने।
प्रकाशित: ३० भाद्र २०८३, मंगलवार
