काठमाडौं ।
टेलिभिजन, फोन वा ट्याब्लेटको प्रारम्भिक प्रयोगले बालबालिकाहरूको दीर्घकालीन विकासमा नकारात्मक असर पार्न सक्ने भएकाले दुई वर्ष मुनिका बालबालिकाहरूलाई स्क्रिनको सम्पर्कमा आउन दिन नहुने विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्।
दुई वर्ष मुनिका बालबालिकाहरूलाई स्क्रिनको सम्पर्कमा आउन दिन हुन्न भन्ने यो चेतावनी चार ब्रिटिश विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरूद्वारा गरिएको नयाँ वैज्ञानिक समीक्षाको निष्कर्ष भएको टेलीग्राफले रिपोर्ट गरेको छ।
जीवनको पहिलो वर्षमा स्क्रिनको सम्पर्कले बालबालिकाको स्वास्थ्य र जीवनको गुणस्तरमा असर पर्न सक्ने विज्ञहरूले बताएका छन्।
डिजिटल डिभाइसहरूको प्रयोगले आमाबाबुसँगको अन्तरक्रियालाई सीमित गर्छ, अन्य बच्चाहरूसँग खेल्ने र सामाजिकीकरणको अवसरहरू घटाउँछ र भाषा विकासका साथै अत्यधिक उत्तेजनामा ढिलाइ हुन सक्ने विज्ञहरूले उल्लेख गरेका छन्।
धेरै आमाबाबुले बच्चाहरूलाई शान्त पार्न स्क्रिन प्रयोग गर्दछन् तर यो अभ्यासले जीवनको पहिलो वर्षदेखि नै अस्वस्थ बानीहरू सिर्जना गर्न सक्ने अनुसन्धानकर्ताहरूले चेतावनी दिएका छन्।
अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार, दुई वर्ष मुनिका बालबालिकाहरूले स्क्रिनको प्रयोग विश्वव्यापी चिन्ताको विषय बनेको र त्यसलाई उचित गम्भीरताका साथ व्यवहार नगरिएको बताइएको छ।
यो अवधि बच्चाको शारीरिक, संज्ञानात्मक र भावनात्मक विकासको लागि महत्त्वपूर्ण हुने भए तापनि स्पष्ट दिशानिर्देशहरूको अभावले धेरै आमाबाबुले प्रायः अनजानमा प्रविधिको प्रारम्भिक लतलाई बढावा दिएको अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।
विज्ञहरूले दुई वर्ष मुनिका बालबालिकाहरूलाई स्क्रिनको अगाडि नियमित समय नबिताउन सिफारिस गर्दै र यो अभ्यासलाई अनुमति दिने हालका दिशानिर्देशहरूको समीक्षाको लागि आह्वान गरेका छन्।
अध्ययनका अनुसार, यो उमेरसम्ममा इलेक्ट्रोनिक डिभाइसहरूको प्रयोग लगभग विश्वव्यापी भइसकेको र मुख्य कारणहरू मध्ये एक अभिभावकको समयको अभाव भएको उल्लेख गरिएको छ।
जीवनका पहिलो वर्षहरू मस्तिष्क विकासको लागि महत्त्वपूर्ण हुन्छन् र प्रत्येक बच्चाको भविष्यलाई प्रत्यक्ष रूपमा असर गर्छन् भन्ने कुरामा जोड दिँदै अनुसन्धानकर्ताहरूले प्रविधि कम्पनीहरूलाई साना बालबालिकाहरूलाई सामग्री कसरी प्रवर्द्धन गर्ने भन्ने कुरामा थप जिम्मेवारी लिन पनि आह्वान गरेका छन्।
प्रकाशित: २२ असार २०८३, सोमबार
