काठमाडौं ।
फिफा विश्वकपको प्रसारण अधिकार सम्बन्धी समस्यामा परेको छ जहाँ रिलायन्स इण्डस्ट्रिजले भारतका लागि २ करोड डलरको प्रस्ताव गरेको छ भने चीनका लागि कुनै आधिकारिक निर्णय सार्वजनिक गरिएको छैन।
विश्वका दुई सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएका देशहरूमा लाखौं फुटबल समर्थकले अर्को महिना सुरु हुने विश्वकप हेर्न नपाउने सम्भावना देखिएको छ, किनकि भारतमा प्रसारण अधिकारमा सहमति जुटेको छैन र चीनमा अझै निर्णय भएको छैन।
रोयटर्सका अनुसार भारतमा रिलायन्स इण्डस्ट्रिज र द वाल्ट डिज्नी कम्पनीको संयुक्त उद्यमले २०२६ विश्वकप प्रसारण अधिकारका लागि २ करोड डलर प्रस्ताव गरेको छ जुन फिफाले मागेको रकमभन्दा निकै कम भएको स्रोतहरूले बताएका छन्। सोनीले पनि छलफल गरे पनि प्रस्ताव नगर्ने निर्णय गरेको अर्को स्रोतले जनाएको छ।
चीनका लागि पनि कुनै सम्झौता घोषणा गरिएको छैन, जबकि फिफाका अनुसार २०२२ विश्वकपमा डिजिटल र सामाजिक प्लेटफर्ममा कुल हेर्ने समयको ४९.८ प्रतिशत हिस्सा चीनले ओगटेको थियो।
फिफा रिलायन्स इण्डस्ट्रिज र द वाल्ट डिज्नी कम्पनी संयुक्त उद्यम र सोनीले यसबारे प्रतिक्रिया दिएका छैनन्। यस चरणमा भारत र चीनसँग प्रसारण सम्झौता नहुनु असामान्य मानिएको छ। अघिल्ला विश्वकपहरू, जस्तै २०१८ र २०२२ मा, चीनको सरकारी प्रसारक चाइना सेन्ट्रल टेलिभिजनले पहिले नै अधिकार सुरक्षित गरेर प्रतियोगिता सुरु हुनुअघि प्रचार सामग्री प्रसारण गरिसकेको थियो।
२०२२ विश्वकपमा चीनले विश्वव्यापी टेलिभिजन पहुँचको १७.७ प्रतिशत र भारतले २.९ प्रतिशत हिस्सा ओगटेका थिए भने दुवै देशले मिलेर डिजिटल स्ट्रिमिङ पहुँचको २२.६ प्रतिशत हिस्सा बनाएका थिए।
२०२६ विश्वकप जुन ११ मा सुरु हुँदैछ जसका लागि अब करिब पाँच हप्ता मात्र बाँकी छ, जसबीच सम्झौता टुंग्याउने, प्रसारण संरचना तयार गर्ने र विज्ञापन बिक्री गर्ने काम गर्नुपर्नेछ।
स्रोतका अनुसार भारतका लागि फिफाले सुरुमा २०२६ र २०३० विश्वकपका लागि १० करोड डलर मागेको थियो।
२०२२ मा भारतमा विश्वकप प्रसारण हुँदा रिलायन्स इण्डस्ट्रिजको मिडिया इकाइले करिब ६ करोड डलरमा अधिकार लिएको थियो, जुन कतार प्रतियोगिताभन्दा करिब १४ महिना अगाडि घोषणा गरिएको थियो। उक्त प्रतियोगिताले डिजिटल प्लेटफर्ममा ११ करोडभन्दा बढी दर्शक आकर्षित गरेको थियो।
रिलायन्स इण्डस्ट्रिज र द वाल्ट डिज्नी कम्पनीबीचको संयुक्त उद्यम अहिले भारतको मिडिया र स्ट्रिमिङ क्षेत्रमा बलियो शक्ति बनेको छ, र २ करोड डलरको प्रस्तावले उनीहरूको मोलतोल क्षमता देखाएको छ। एक स्रोतका अनुसार फिफाले आफ्नो माग घटाए पनि २ करोड डलरको प्रस्तावमा सहमत हुन चाहेको छैन।
स्रोतहरूका अनुसार विश्वकप अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोमा हुने भएकाले अधिकांश खेलहरू भारतमा मध्यरातपछि प्रसारण हुने हुँदा दर्शक संख्या कम हुन सक्ने रिलायन्स इण्डस्ट्रिज र द वाल्ट डिज्नी कम्पनीको अनुमान छ।
चीनमा करिब २० करोड फुटबल समर्थक भए पनि विश्वस्तरीय टोली बनाउन कठिन भएको छ, जसको एक कारण सीमित खेलाडी छनोट प्रणाली रहेको बताइएको छ। अर्का स्रोतका अनुसार, भारतमा क्रिकेटजस्तो लोकप्रियता फुटबलमा नभएको र इरान युद्धसँग सम्बन्धित विज्ञापन बजार सुस्त हुँदा आम्दानीको अपेक्षा घटेको छ। “भारतमा फुटबल अझै सीमित क्षेत्रमा मात्र लोकप्रिय छ,” स्रोतले भने।
भारतमा टेलिभिजन च्यानल र स्ट्रिमिङ एप भएको Sony ले पनि आर्थिक हिसाबले लाभदायक नदेखिएकाले प्रसारण अधिकार नकिन्ने निर्णय गरेको छ। “समय धेरै बाँकी छैन तर यसलाई पूर्ण गतिरोध भन्न मिल्दैन। यो चेस खेलको अन्तिम चरणजस्तै हो, जहाँ केही चाल मात्रै बाँकी छन्,” विज्ञापन एजेन्सी डेन्त्सु इन्डियाका खेलसम्बन्धी प्रबन्ध साझेदार रोहित पोटफोडेले बताएका छन्।
प्रकाशित: २२ बैशाख २०८३, मंगलवार
