बोइङ स्टारलाइनरको अर्को परीक्षण उडानको सम्भावना मूल्याङ्कन गर्दै नासा

काठमाडौं ।

नासाले बोइङको CST-100 स्टारलाइनर व्यावसायिक क्रू यानको अर्को परीक्षण उडानको सम्भावना मूल्याङ्कन गरिरहेको छ, जसले अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनमा नियमित मिसनहरू सुरु गर्नुअघि आवश्यक परिवर्तनहरू परीक्षण गर्नेछ।

मार्च १८ मा स्पेसएक्सको क्रू ड्रागन अन्तरिक्षयान क्रू-९ मिसन पूरा गरी पृथ्वी फर्किएपछि आयोजित एउटा ब्रिफिङमा नासाको कमर्शियल क्रू प्रोग्राम म्यानेजर स्टीभ स्टिचले भने, “स्टारलाइनरले क्रू रोटेसन मिसन सुरु गर्नुअघि हामी मानिसहरूसहित वा रहित अर्को परीक्षण उडान गर्ने अपेक्षा गरिरहेका छौं।”

स्टिचले भने, “हामीले चाहेको कुरा त्यही एउटा उडान हो, त्यसपछि हामी क्रू रोटेसन मिसनमा जान चाहन्छौं। त्यसैले अर्को उडानमा हामीले अन्तरिक्षयानमा गरिएका सबै परिवर्तनहरू परीक्षण गर्नेछौं, र त्यसपछि बोइङलाई क्रू रोटेसन मिसनमा ल्याउनु आवश्यक छ। हाम्रो रणनीति त्यही हो।”

स्टारलाइनरमा भएका परिवर्तनहरूमा यसको प्रोपल्सन सिस्टममा गरिएको सुधार समावेश छ। यस प्रणालीमा गत वर्ष क्रू फ्लाइट टेस्ट सीएफटी मिसनका क्रममा हेलियम चुहावट र थ्रस्टर विफलता जस्ता समस्या देखिएको थियो।

स्पेसन्युज डटकमका अनुसार ती समस्याहरू गम्भीर भएकाले नासाले स्टारलाइनरलाई मानवबिनाको अवस्थामा पृथ्वीमा फिर्ता ल्याउने निर्णय गर्यो, जसका कारण स्टारलाइनरमा अन्तरिक्ष स्टेशन पुगेका नासा अन्तरिक्षयात्री सुनिता विलियम्स र बुच विलमोरलाई क्रू-९ मिसन सम्पन्न नभएसम्म स्टेशनमा नै बस्नुपरेको थियो।

स्टिचले भने, “हामीले मजबुत बनाउनुपर्ने र परीक्षण गर्नुपर्ने कुरा यसको सर्भिस मोड्युलको प्रणोदन प्रणाली हो। हामीले हेलियम चुहावट र डकिङका क्रममा देखिएका सर्भिस मोड्युल थ्रस्टर समस्याहरू समाधान गर्न आवश्यक छ।”

त्यो परीक्षण उडान मानवविहीन हुन सक्छ, तर यसमा मानिसहरू राख्न सक्ने क्षमता हुनेछ। उनले भने, “यदि हामीले अन्तरिक्षयानलाई मानिसहरू बिना नै फिर्ता ल्यायौं भने पनि, त्यो क्रू-क्यापेबल हुनुपर्नेछ। त्यसमा सबै प्रणालीहरू समावेश हुनुपर्छ, जसले गर्दा हामी त्यसमा कुनै पनि बेला मानव क्रू पठाउन सकौँ।”

नासाले वा बोइङले गत सेप्टेम्बरमा स्टारलाइनरलाई मानवबिनाको अवस्थामा पृथ्वीमा फर्किएपछि ती प्रयासहरूबारे धेरै कुरा गरेका छैनन्। तर, मार्च ७ मा क्रू-१० अन्तरिक्ष स्टेशनमा प्रस्थान गर्नुअघि आयोजित छुट्टै ब्रिफिङमा स्टिचले नासा र कम्पनीले ती समस्याहरू समाधान गर्न “राम्रो प्रगति” गरिरहेका र सीएफटी मिसनमा देखिएका ७० प्रतिशत समस्याहरू समाधान गरिसकिएको बताएका थिए। तर, प्रोपल्सन सिस्टमसँग सम्बन्धित समस्याहरू अझै अध्ययनकै क्रममा छन् र थप परीक्षण योजना बनाइएको छ।

मार्च १८ मा आयोजित ब्रिफिङमा नासाका कमर्शियल क्रू प्रोग्राम म्यानेजर स्टीभ स्टिचले भने, “कठिनाइहरू र ठूलो आर्थिक घाटा बेहोरे पनि बोइङ स्टारलाइनरमा प्रतिबद्ध छ।”

बोइङले २०२४ मा मात्रै स्टारलाइनरमा आधा अर्ब डलरभन्दा बढी घाटा व्यहोरेको छ भने, कार्यक्रमको सम्पूर्ण अवधिमा यो घाटा २ अर्ब डलर नाघिसकेको छ।

स्टिचले भने, “बोइङका नयाँ सीईओ केली (ओर्टबर्ग) सम्मको नेतृत्वले स्टारलाइनरमा प्रतिबद्धता देखाएको छ। हेलियम चुहावट रोक्न नयाँ सिलहरू परीक्षण गर्न र थ्रस्टरहरूको ‘बहुआयामिक’ परीक्षणमा कम्पनीले गरिरहेको प्रयास यस कुराको प्रमाण हो। मलाई लाग्छ, बोइङले यो कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने दृढ संकल्प लिएको छ। उनीहरूलाई महसुस भएको छ कि उनीहरूसँग एउटा महत्त्वपूर्ण यान छ, र हामी त्यसलाई प्रयोगमा ल्याउने क्षमताको निकै नजिक पुगेका छौँ।”

स्टिचका अनुसार, प्रणोदन प्रणाली बाहेक स्टारलाइनरले नासालाई क्रू मिसनका लागि आवश्यक अधिकांश प्रमाणिकरण डेटा उपलब्ध गराइसकेको छ।

कुनै पनि परीक्षण उडान बोइङको हालको सम्झौतामा समावेश ‘पोस्ट-सर्टिफिकेशन’ चरणमा पर्नेछ, तर यो सम्झौतामा समेटिएका छ वटा पोस्ट-सर्टिफिकेशन मिसनमध्ये गणना हुने/नहुने स्पष्ट छैन।
स्टारलाइनरले कहिलेबाट क्रू रोटेसन मिसन सुरु गर्छ भन्ने निर्णयमा कुनै हतारो नरहेको स्टिचले बताए।

स्पेसएक्सले अर्को क्रू रोटेसन मिसन, क्रू-११, जुलाईको अन्त्यतिर प्रक्षेपण गर्ने योजनामा छ। यो प्रक्षेपण अगस्तमा सुरू हुने कार्गो ड्रागन मिसनको योजनासँग समायोजन गरिएको हो, जसले अन्तरिक्ष स्टेशनलाई ‘रिबुस्ट’ (पुनः उत्प्रेरित) गर्न सक्ने क्षमता परीक्षण गर्ने उद्देश्य राखेको छ।

नासाले क्रू-११ पछि अर्को क्रू ड्रागन मिसन (क्रू-१२) पठाउने कि स्टारलाइनरको पहिलो क्रू रोटेसन मिसन गर्ने भन्नेबारे अझै निर्णय गरेको छैन। स्टिचले भने, “हामीसँग अलि बढी समय छ। जति गर्मी मौसममा प्रवेश गर्छौं, परीक्षणहरूबाट प्राप्त नतिजाका आधारमा निर्णय लिनेछौं।”