मोबाइल फोन, ल्यापटप, ईभीमा राखिने लिथियम-आयन ब्याट्रीले कसरी गर्छ काम, जान्नुहोस्

काठमाडौं ।

लिथियम-आयन ब्याट्री एक प्रकारको रिचार्जेबल ब्याट्री हो जुन मोबाइल फोन, ल्यापटप, विद्युतीय सवारी साधन र ब्याट्रीबाट चल्ने यन्त्रहरूमा प्रयोग गरिन्छ। यो ब्याट्रीले लिथियम आयन प्रयोग गर्दछ जुन ब्याट्रीमा आयनिक रूपमा हुन्छ र इलेक्ट्रोलाइटको रूपमा काम गर्दछ।

के तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ कि लिथियम-आयन ब्याट्री (Lithium-ion battery)ले कसरी काम गर्छ र किन फेरि चार्ज हुन्छ? छैन भने यहाँ हामी केहि जानकारी दिने प्रयास गर्नेछौं।

लिथियम-आयन ब्याट्रीमा हुन्छन् दुई इलेक्ट्रोड

ब्याट्रीमा दुई प्रमुख इलेक्ट्रोडहरू हुन्छन् – पोजिटिभ (सकारात्मक) इलेक्ट्रोड र नेगेटिभ (नकारात्मक) इलेक्ट्रोड। पोजिटिभ इलेक्ट्रोडमा लिथियम यौगिकहरू हुन्छन् (जस्तै लिथियम कोबाल्ट अक्साइड) जसले इलेक्ट्रोनहरू सङ्कलन गर्दछ। त्यसै गरी, नेगेटिभ इलेक्ट्रोडमा एनोडिक मीन एस्टिमेट हुन्छ, जसमा लिथियम आयनहरू हुन्छन्। यी आयनहरूले पोजिटिभ इलेक्ट्रोडको इलेक्ट्रोनिक प्रवाह तान्छन् र तिनीहरूलाई उपयुक्त रासायनिक कार्यक्रममा लैजान्छन्।

किन ब्याट्रीहरू रिचार्ज योग्य हुन्छन्

जब ब्याट्री (लिथियम-आयन ब्याट्री) प्रयोगको क्रममा सक्रिय हुन्छ, यी आयनहरूले विद्युतीय प्रवाह (इलेक्ट्रिक करेन्ट) लाई पोजिटिभ इलेक्ट्रोडबाट नेगेटिभ इलेक्ट्रोडमा सार्छन्। यस प्रक्रियामा आयन विद्युतीय प्रवाहले पोजिटिभ इलेक्ट्रोडमा उपयुक्त रासायनिक प्रक्रिया प्रारम्भ गर्दछ र यसको ऊर्जा यहाँ इलेक्ट्रोनिक उपकरणमा जारी गर्दछ। यस प्रक्रियामा लिथियम आयनहरू नेगेटिभ इलेक्ट्रोडमा अवशोषित हुन्छन्।

जब ब्याट्रीको चार्ज सकिन्छ त्यसपछि यसलाई चार्ज गरिन्छ। यस प्रक्रियामा, चार्जरले पोजिटिभ इलेक्ट्रोडमा विद्युतीय प्रवाहलाई पुन: स्थापना गर्दछ, जसले लिथियम आयनहरूलाई आवश्यकता अनुसार रिफिल गर्दछ। यो प्रक्रिया बारम्बार दोहोर्याउन सकिन्छ र यसैले लिथियम-आयन ब्याट्री रिचार्जेबल छ।

लिथियम आयन ब्याट्रीको लाभ

लिथियम-आयन ब्याट्रीहरूको मुख्य फाइदा यो हो कि तिनीहरू अधिक संचारशील हुन्छन् र बारम्बार चार्ज र डिस्चार्जको बावजुद ऊर्जा गुणस्तर कायम राख्छन्। थप रूपमा, यी ब्याट्रीहरूले स्थानीय प्रदूषण कम गर्न मद्दत गर्दछ किनभने तिनीहरूलाई विद्युतीय सवारी र पोर्टेबल उपकरणहरूको लागि वैकल्पिक स्वचालित उर्जा स्रोतको रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।