
काठमाडौं ।
एआई गत वर्षदेखि लगातार हेडलाइनमा छ। यसको श्रेय ओपन एआईको च्याट जीपीटीलाई जान्छ। एआई उपकरणहरूमा निरन्तर काम भइरहेको छ र धेरै नयाँ चीजहरू पत्ता लगाइँदैछ।
यसैबीच, समाचारहरू आइरहेका छन् कि अब एआईले तपाईंको मस्तिष्क पनि पढ्न सक्छ। यसको अर्थ एआईले तपाइँ के सोचिरहनु भएको छ र तपाइँ के गर्न चाहनुहुन्छ भनेर थाहा पाउन सक्छ र तपाइँलाई लिखित रूपमा बताउन सक्छ।
वास्तवमा, टेक्सास विश्वविद्यालयका केही वैज्ञानिकहरूले एउटा एआई टूल बनाएका छन् जसले फंक्शनल म्याग्नेटिक रेसोनान्स इमेजिङ(एफ-एमआरआई) स्क्यान मार्फत मानिसहरूको दिमाग पढ्न सक्छ। अर्थात्, यो उपकरणले मस्तिष्कको गतिविधिलाई डिकोड गर्नेछ र कम्प्युटेसनल टेक्नोलोजीको मद्दतले तपाईले के सोचिरहनु भएको छ भनेर लिखित रूपमा बताउनेछ।
अस्टिनको टेक्सास विश्वविद्यालयका चार वैज्ञानिकहरूले फंक्शनल म्याग्नेटिक रेसोनान्स इमेजिङ(एफ-एमआरआई) स्क्यान प्रयोग गरेर १६ घण्टासम्म तीन फरक व्यक्तिको मस्तिष्क गतिविधि रेकर्ड गरे। यसै क्रममा तीनैजनालाई एउटा कथा सुनाइयो। यी तीन व्यक्तिको दिमागले जे गतिविधि गरे त्यसलाई डिकोड गर्न वैज्ञानिकले च्याटजीपीटी जस्तो टूल बनाए र यसको मद्दतले सबै कुरा डिकोड गरियो।
सरल शब्दहरूमा भन्दा एक टूल सिर्जना गरिएको छ जसले मानिसहरूको मस्तिष्कका गतिविधिलाई कुराकानीमा रूपान्तरण गर्न सक्छ। यद्यपि यो एआई मोडलको मद्दतले सही नतिजा आउन सकेको छैन, तर यी मानिसहरू के सोचिरहेका छन् भन्ने बारेमा वैज्ञानिकले एक ब्लू प्रिन्ट हासिल गरेका छन्।
यो एआई टूलको शुद्धता
वैज्ञानिकहरूले नतिजाको शुद्धता ८२ प्रतिशतसम्म रहेको बताएका छन्। एआई मोडल तीन जनाले देखेका र सुनेका कुराहरू डिकोडिङमा ७२-८२ प्रतिशत सही थियो भने डिकोडिङमा कल्पना गर्नेमा ४१-७४ प्रतिशत सटीकता थियो। एकै समयमा, मौन चलचित्रहरू डिकोडिङमा शुद्धता २१ देखि ४५ प्रतिशतको बीचमा थियो। त्यो हो, मौन फिल्ममा यी तीन व्यक्तिहरूले देखेका र बुझेका कुराहरूको ४५ प्रतिशतसम्म डिकोड गर्न सक्षम थिए।
यो अनुसन्धान नेचर न्यूरोसाइन्स जनरलमा प्रकाशित भएको छ।
वैज्ञानिकहरूले भनेका छन् कि अहिले यो एआई टूललाई थप तालिम दिन र यसमा काम गर्न आवश्यक छ। यससँगै उनीहरुले यस एआई उपकरणको सहयोगले बोल्न र सुन्न नसक्ने वा कुनै रोगबाट पीडित व्यक्तिलाई विशेष फाइदा हुने बताएका छन्।
प्रकाशित: २२ बैशाख २०८०, शुक्रबार