काठमाडौं ।
युक्रेनमा रुसले गरेको आक्रमणबाट विश्वभरि नै बढ्दो मानवीय क्षति र विनाशका समाचारहरू मुख्य समाचार बनिरहेका छन्। तर धेरै रूसी नागरिकहरू आफ्नो सरकारका कार्यहरू बारे सचेत छन् र असहमत छन्, जसको प्रमाण मस्को र देशभरि भएको व्यापक विरोध प्रदर्शनले देखाएको छ।
तर क्रेमलिन पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जाललाई दबाउन र राज्य-प्रायोजित मिडियामार्फत आफ्नै कथा फैलाउने प्रयासको साथ, रूसका जनताले कति सही समाचारहरूमा पहुँच गर्न सक्षम छन् भनेर जान्न गाह्रो छ।
रुसी बासिन्दाहरूले युक्रेनमा के भइरहेको छ भन्ने सत्य सुनिरहेका छन् भनी सुनिश्चित गर्न मानिसहरूले प्रविधि र इन्टरनेट प्रयोग गरिरहेका छन्।
सोमबार भाइसले रिपोर्ट गरेअनुसार फेस-स्वापिङ एपले रूस भित्रका मानिसहरूलाई समाचारहरू पुर्याउन पुश सूचनाहरू प्रयोग गरिरहेको थियो। र सोमबार र मङ्गलबारभरि, ह्याकर कलेक्टिभ एनोनिमससँग सम्बन्धित ट्विटर एकाउन्टको आग्रहमा, मानिसहरूले युक्रेनको बारेमा जानकारी दिँदै मस्को र सेन्ट पिटर्सबर्गका रेस्टुरेन्टहरूका लागि गुगल समीक्षाहरू पोस्ट गर्दै आएका छन्। जसले यो आइडियाको श्रेय पोल्याण्डका ट्विटर प्रयोगकर्तालाई दिएको सीनेटले उल्लेख गरेको छ।
“५ स्टार समीक्षाहरू गर्नुहोस् (रूसी राज्यको स्वामित्वमा नभएसम्म), त्यसपछि १ स्टार मूल्याङ्कन छोड्न नहिच्किचाउनुहोस्। मुख्य विषय भनेको रूसी नागरिकलाई पुटिनले झूट बोलेको जानकारी दिनु हो,” एनोनिमसको आधिकारीक टि्वटर एकाउन्टले ट्वीट गर्यो।
उदाहरणको लागि ग्राण्ड क्याफे डा. झिभागो, क्रेमलिनमा भएको मस्कोको एक प्रसिद्ध फाइन-डाइनिङ रेस्टुरेन्टमा मंगलबार प्रारम्भमा गुगल समीक्षाहरूको आगमन देखियो।यसमा केही व्यक्तिहरूले रुसी सेनाले गरेको विनाशका तस्बिरहरू संलग्न गरेका छन्।
तर पछि सोही दिन धेरै समीक्षाहरू मेटाइएको थियो। नयाँ समीक्षाहरूको आगमन गुगलले देखेको थियो।
“युक्रेनको युद्धसँग सम्बन्धित गुगल म्याप्समा योगदान गरिएको सामग्रीमा भर्खरको वृद्धिको कारणले गर्दा, हामीले म्याप्सका लागि हाम्रा नीतिहरू उल्लङ्घन गर्ने सामग्रीलाई निगरानी गर्न र रोक्नको लागि थप सुरक्षाहरू राखेका छौं, जसमा नयाँ समीक्षाहरू, फोटोहरू, र भिडियोहरू अस्थायी रूपमा अवरुद्ध छन्,” गुगलका प्रवक्ताले एक विज्ञप्तिमा भने।
जानकारी पास गर्ने यो बाटो अहिलेको लागि बन्द भएको देखिन्छ, तर अलिकति सरलताका साथ, प्रविधिले युक्रेन र त्यसभन्दा बाहिर के भइरहेको छ भन्ने बारे रूसी जनतालाई जानकारी दिने अवसरहरू प्रदान गर्न जारी राख्नसक्छ।
प्रकाशित: १९ फाल्गुन २०७८, बिहीबार
