काठमाडौं ।
नासाको हबल स्पेस टेलिस्कोपले अन्तरिक्षमा आधिकारिक रूपमा एक अर्ब सेकेण्ड पुरा गरेको छ।
हबललाई २५ अप्रिल, १९९० मा स्पेस शटल डिस्कभरीको कार्गो बेबाट तैनाथ गरिएको थियो। सो समयदेखि हालसम्म हबलले सञ्चालन गर्न थालेको एक अर्ब सेकेन्ड (३१ वर्ष भन्दा बढी) समय बिताएको छ।
“तीन दशक भन्दा बढीको लागि, हबलले हामीलाई ग्राउन्डब्रेकिङ्ग वैज्ञानिक खोजहरू र अन्तरिक्षको प्रतिष्ठित तस्बिरहरू प्रदान गरेको छ,” नासाले आधिकारीकरुपमा भनेको छ।
हबलको पहिलो एक अर्ब सेकेन्डमा टेलिस्कोपका कम्पोनेन्टहरू प्रतिस्थापन र मर्मत गर्नका लागि पाँचवटा अन्तरिक्ष यात्री सर्भिसिङ मिसनहरू र १५ लाखभन्दा बढी वैज्ञानिक अवलोकनहरू र गणनाहरू समावेश थिए ।
हबल स्पेस टेलिस्कोप नासा र युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सीको संयुक्त मिशन हो। १९९३ र २००९ को बीचमा, अन्तरिक्ष यात्रीहरूले अन्तरिक्ष यान कार्यक्रमद्वारा सुरु गरिएको सेवा अभियानमा पाँच पटक हबलको भ्रमण गरे। ती मिसनहरूले टेलिस्कोपमा प्रणालीहरू, जस्तै ब्याट्रीहरू, जाइरोस्कोपहरू र अन्य विज्ञान उपकरणहरू मर्मत, अपग्रेड र प्रतिस्थापन गरेका थिए।
पृथ्वीको वायुमण्डलभन्दा उच्च स्थानमा रहेको टेलिस्कोपले आफ्नो ३० वर्षभन्दा बढी सञ्चालनमा १५ लाखभन्दा बढी अवलोकन गरेको छ। नासाको विज्ञप्ति अनुसार टेलिस्कोपको खोजमा आधारित हजारौं वैज्ञानिक कागजातहरू प्रकाशित भएका छन्।
“हामी केवल कल्पना गर्न सक्छौं कि अर्को एक अर्ब सेकेन्डले नयाँ टेलिस्कोपहरू जस्तै हालै लन्च गरिएको जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप र भविष्यको न्यान्सी ग्रेस रोमन स्पेस टेलिस्कोपले हबलको आविष्कारहरूमा निर्माण गर्नेछ र ब्रह्माण्डको हाम्रो बुझाइलाई बिस्तार गर्न हबलसँग मिलेर काम गर्नेछ,” नासाले उल्लेख गरेको छ।
प्रकाशित: २४ पुष २०७८, शनिबार
