काठमाडौं ।
स्पेसएक्सले लुइजियानाको दक्षिणी तटमा १०० अर्ब डलरको नयाँ ‘स्टारबेस’ प्रक्षेपण केन्द्र निर्माण गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको छ। यससँगै विशाल स्टारशिप रकेट प्रक्षेपण गर्न कम्पनीसँग तेस्रो सम्भावित स्थान हुनेछ।
स्पेसएक्सका अधिकारी र लुइजियानाका गभर्नर जेफ ल्यान्ड्रीले इलन मस्कको कम्पनीलाई पेकन आइल्यान्ड भनिने तटीय क्षेत्रमा १ लाख २५ हजार एकड (१९५ वर्गमाइल) क्षेत्रफलको केन्द्र निर्माण गर्न अनुमति दिइने बताएका छन्।
“हामी अहिलेसम्म साइन्स फिक्शनमा मात्र देखिएको अन्तरिक्ष केन्द्र निर्माण गर्ने तयारीमा छौँ,” स्पेसएक्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत इलन मस्कले भने। “मानिसहरू तारामण्डलबीच अन्वेषण गर्न बाहिर जाने भविष्य निर्माण गर्ने उद्देश्यले स्पेसएक्स स्थापना भएको हो। यो त्यतिबेला मात्र सम्भव हुनेछ, जब अन्तरिक्षमा जानु विमानमा यात्रा गरेजस्तै सामान्य हुनेछ। लुइजियानाको स्टारबेसले त्यो भविष्य सम्भव बनाउनेछ।”
इन्ग्याजेटका अनुसार स्पेसएक्सले सार्वजनिक गरेको नयाँ भिडियोअनुसार लुइजियानाको केन्द्र निकै ठूलो हुनेछ। त्यहाँ पाँचवटा प्रक्षेपण कम्प्लेक्स हुनेछन् र प्रत्येकमा दुईवटा प्रक्षेपण प्याड हुनेछन्।
लुइजियाना राज्यले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार केन्द्रमा रकेट इन्धन उत्पादन गर्ने सुविधा, विद्युत् उत्पादन केन्द्र, सवारीसाधन प्रशोधन सुविधा तथा कर्मचारी र उनीहरूका परिवारका लागि आवास पनि निर्माण गरिनेछ।
स्पेसएक्सले अन्तरिक्षमा डाटा सेन्टरका स्याटेलाइटहरू ठूलो संख्यामा राख्ने योजना बनाएको छ र लुइजियानाको स्टारबेस त्यसको महत्वपूर्ण हिस्सा हुनेछ। यो स्थानबाट स्पेसएक्सले स्टारशिप रकेटलाई दक्षिणतर्फ ध्रुवीय क्षेत्रतर्फ प्रक्षेपण गर्न सक्नेछ।
त्यहाँबाट ‘स्टारमाइन्ड’ डेटा सेन्टर स्याटेलाइटलाई उपयुक्त कक्षमा राख्न सकिनेछ। साथै, स्टारशिपका लागि आवश्यक मिथेनमा आधारित रकेट इन्धन उत्पादन गर्न आवश्यक प्राकृतिक ग्यास पनि यो क्षेत्र नजिकै उपलब्ध छ।
यो घोषणा स्पेसएक्सको ठूलो सार्वजनिक सेयर निष्कासनपछि आएको हो। कम्पनीले हालै टेक्सासमा ‘टेराफ्याब’ नामको चिप उत्पादन कारखाना निर्माण गर्ने योजना पनि सार्वजनिक गरेको थियो। उक्त कारखानाले स्पेसएक्सको एआई डिभिजनका लागि एआई प्रोसेसर उत्पादन गर्नेछ। ती चिपहरू कक्षमा एआई डेटा सेन्टर स्थापना गर्ने मस्कको योजनाका अर्को महत्वपूर्ण हिस्सा हुन्।
पेकन साइटको यसअघिको मालिक एक्सनमोबिलले तटीय भूमि क्षयसम्बन्धी मुद्दाको समाधानस्वरूप उक्त क्षेत्र राज्यलाई फिर्ता गरेको थियो। लुइजियानासँग भएको सम्झौताअनुसार स्पेसएक्सले दलदल संरक्षण, वन्यजन्तु संरक्षण र आँधीबाट सुरक्षा गर्ने उपायमार्फत उक्त क्षेत्रको व्यापक पुनर्स्थापनामा राज्यसँग सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
यति ठूलो परियोजनाका लागि पनि काम छिट्टै अघि बढ्ने भएको छ। उक्त साइटमा सन् २०२७ देखि निर्माण सुरु हुने र पहिलो प्रक्षेपण सन् २०२९ मा हुने बताइएको छ।
प्रकाशित: १२ भाद्र २०८३, शुक्रबार
