युक्रेनी ड्रोन रोक्न मस्कको स्टारलिङ्क प्रणालीमा अवरोध पुर्याउने प्रयास गर्दै रुस

रुसी सेनाले युक्रेनका “मिड-स्ट्राइक” (मध्यम दूरीका) ड्रोन आक्रमण रोक्न सैन्य सामान लुकाउने र शक्तिशाली जामिङ प्रणाली जडान गर्ने काम गरिरहेको छ।

यी प्रणालीले इलोन मस्कको स्टारलिङ्क स्याटेलाइट इन्टरनेटमा अवरोध पुर्‍याउने प्रयास गरिरहेको युक्रेनी ड्रोन कमाण्डर र पाइलटहरूले रोयटर्सलाई बताएका छन्।

युक्रेनले विकास गरेको “मिड-स्ट्राइक” ड्रोनले युद्धको अग्रपंक्तिभन्दा दर्जनौं किलोमिटर पछाडिका लक्ष्यमा सस्तो र सही रूपमा आक्रमण गर्न सक्छ। यीमध्ये धेरै ड्रोन स्टारलिङ्कमार्फत सञ्चालन गरिन्छन्। यसले युक्रेन युद्धको स्वरूप परिवर्तन गरेको छ।

यस वर्ष युक्रेनले मिड-स्ट्राइक अभियानमार्फत आपूर्ति मार्ग, इन्धन भण्डारण केन्द्र, हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली र कमाण्ड केन्द्रमा आक्रमण गरेको छ। यसबाट रुसी सेनाको आपूर्ति प्रणाली प्रभावित भएको र रुसी नियन्त्रणमा रहेको क्रिमियामा इन्धन अभाव भएको छ।

तर अहिले रुसले यी मध्यम दूरीका आक्रमण रोक्न विभिन्न उपाय अपनाइरहेको छ। दक्षिणी जापोरिज्झिया क्षेत्रमा रहेको युक्रेनको ४२२औँ मानवरहित प्रणाली रेजिमेन्टमा पुगेको रोयटर्स टोलीलाई चार जना ड्रोन कमाण्डर र पाइलटहरूले यस्तो बताएका हुन्।

रुसी सेनाले इन्धन र अन्य सैन्य सामग्री जोगाउन सामानलाई नागरिक सवारीसाधनमा लुकाउनेदेखि ड्रोन नियन्त्रणका लागि प्रयोग हुने सञ्चार प्रणाली अवरुद्ध गर्न आधुनिक इलेक्ट्रोनिक जामिङ उपकरण प्रयोग गर्नेसम्मका उपाय अपनाइरहेको उनीहरूले बताए।

उनीहरूका अनुसार रुसले सहर र सैन्य संरचनाको नजिक जामिङ उपकरण जडान गरेको छ। तीमध्ये केहीले मस्कको स्पेसएक्सले सञ्चालन गर्ने स्टारलिङ्क प्रणालीमा समेत अवरोध पुर्‍याउन सक्छन्।

युक्रेनका अधिकांश मिड-स्ट्राइक अभियान स्टारलिङ्कमार्फत सञ्चालन हुन्छन्। यसले पाइलटलाई टाढाबाट ड्रोनसँग सम्पर्क गर्न सजिलो बनाउँछ र यसलाई पहिले जाम गर्न निकै कठिन मानिन्थ्यो।

युक्रेनको रक्षा मन्त्रालयका सल्लाहकार सेरही बेस्क्रेस्टनोभका अनुसार रुसले “भोल्ना कुपोल गारान्ट” नामको जामिङ प्रणाली प्रयोग गरिरहेको छ। यसले करिब २० वर्ग किलोमिटर क्षेत्रभित्र स्टारलिङ्कको सिग्नल अस्थिर बनाउन सक्ने शक्तिशाली संकेत पठाउँछ। हालसम्म यस्ता करिब १० वटा प्रणाली फेला परेका छन्।

तर यही प्रणाली युक्रेनी ड्रोन टोलीका लागि प्रमुख लक्ष्य पनि बनेको छ।

४२२औँ रेजिमेन्टले यस्ता दुईवटा प्रणालीमा आक्रमण गरेको छ। कमाण्डर कोलेस्निकका अनुसार एउटा प्रणाली पत्ता लागेको केही घण्टामै एसबीयू सुरक्षा सेवासँगको संयुक्त अभियानमा नष्ट गरिएको थियो।

एक आक्रमणको भिडियोमा ड्रोनले ६ वटा ठूला ट्रेलरजस्ता बाकस रहेको स्थानमा ठोक्किँदा ठूलो विस्फोट भएको देखिन्छ।

‘डिरिहेन्ट’ भन्ने संकेत नाम प्रयोग गर्ने एक टोली कमाण्डरले भने, “त्यो उपकरणमा आक्रमण गरेलगत्तै हाम्रो स्टारलिङ्क प्रयोग गर्ने ड्रोन कुनै समस्या बिना उड्न थाले।”

रोयटर्सका अनुसार यसैबीच मस्कले रुसी सेनालाई स्टारलिङ्क प्रयोग गर्न रोक लगाएका छन्, ताकि मस्कोले आफ्नै ड्रोन आक्रमणमा यसको प्रयोग गर्न नसकोस्।

स्पेसएक्सले यस विषयमा प्रतिक्रिया दिन अस्वीकार गरेको छ। रुसी रक्षा मन्त्रालयले पनि कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन। रोयटर्सले रुसले आक्रमणबाट बच्न अपनाइरहेको रणनीति स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गर्न सकेन।

रोयटर्सको टोली ४२२औँ रेजिमेन्टमा पुग्दा युक्रेनी सैनिकहरूले रातको मधुरो रातो बत्तीमा शक्तिशाली विस्फोटक पदार्थ भएको वारहेड पखेटा भएको ड्रोनमा जडान गरिरहेका थिए। त्यसपछि यसको प्रोपेलर इन्जिन चलेर उड्न तयार भयो।

क्याटापल्टबाट प्रक्षेपण गरिएको “जोजुल्या” (कुकु) नामको ड्रोन अँध्यारोको आडमा दक्षिणपूर्वतर्फ क्रिमियातिर उड्यो। यसको लक्ष्य रुसी ड्रोन पाइलटहरूले प्रयोग गर्ने एक आधार शिविर थियो।

कोलेस्निक र अन्य ड्रोन कमाण्डरहरूले मस्कोले इन्धन र अन्य आपूर्ति जोगाउन अपनाइरहेका केही उपायबारे जानकारी दिए।

कोलेस्निकले भने, “हामीले पानी ट्यांकरमा आक्रमण गर्‍यौँ, तर त्यसमा पेट्रोल रहेकाले आगो लाग्यो। हामीले दूध बोक्ने जस्तो देखिने ट्रकमा पनि आक्रमण गर्‍यौँ, जसमा डिजेल थियो।”

युक्रेनी कमाण्डरहरूका अनुसार अहिले रुसी सेनाले मेसिनगन जडान गरिएका पिकअप गाडीको सुरक्षामा साना इन्धन ट्यांकरका समूह चलाउने, निगरानीबाट बच्न साना सडक प्रयोग गर्ने र आपूर्ति ढुवानीका लागि नागरिक सवारीसाधन प्रयोग गर्ने गरेको छ।

युक्रेनको सैन्य गुप्तचर निकायले रोयटर्सलाई बताएअनुसार रुसी सेनाले इन्धन, गोलाबारुद र खाद्यान्न अग्रपंक्तिमा पुर्‍याउन साना निजी कार, चारपांग्रे मोटरसाइकल (क्वाडबाइक) र मोटरसाइकल प्रयोग गरिरहेको छ।

उनीहरूले आपूर्ति लुकाउन छोपिएका भूमिगत संरचना, परित्यक्त भवन र कृषि संरचना प्रयोग गर्ने तथा सेनाका लागि इन्धन भण्डारण गर्न नागरिक पेट्रोल पम्पसमेत प्रयोग गर्ने गरेको गुप्तचर निकायले जनाएको छ।

अमेरिकास्थित फरेन पोलिसी रिसर्च इन्स्टिच्युटका वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता रोब लीका अनुसार युक्रेनको मिड-स्ट्राइक अभियान यस वर्षको युद्धमैदानमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण विकासमध्ये एक हो। तर मस्कोले त्यसको प्रभाव घटाउन केही सफलता पाउन थालेको छ।

उनले भने, “यदि उनीहरूले जामिङ प्रणालीको उत्पादन बढाए भने मध्यम दूरीका आक्रमण अभियान सञ्चालन गर्न अझ कठिन हुन सक्छ।”