काठमाडौं ।
भारत सरकारले हालै सुरु गरिएको सेल ब्रोडकास्ट सिस्टम (सीबीएस) लाई अस्थायी रूपमा निलम्बन गरेको छ। प्राकृतिक प्रकोप र अन्य आपतकालीन अवस्थामा जनतालाई तत्काल अलर्ट पठाउन यो प्रणाली स्थापना गरिएको थियो। यद्यपि, यसको सुरुवात भएको लगभग एक महिना पछि यसलाई स्थगित गरिएको हो।
भारतको राष्ट्रिय विपद् व्यवस्थापन प्राधिकरण (एनडीएमए) द्वारा जारी आदेश अनुसार, सेवा जून १२ देखि अर्को सूचना नभएसम्म निलम्बन गरिनेछ। यो निर्णयको पछाडिको सही कारण सार्वजनिक गरिएको छैन।
जून १२ मा जारी गरिएको आफ्नो आदेशमा, एनडीएमएले अधिकारीहरूले उठाएका केही मुद्दाहरूका कारण सेल ब्रोडकास्ट सेवा अस्थायी रूपमा निलम्बन गरिएको बताएको छ। आदेशले विशेष मुद्दा निर्दिष्ट गरेको छैन, तर अर्को निर्देशन नभएसम्म सेवा निलम्बन गरिने बताएको छ।
स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै द हिन्दुमा प्रकाशित एक रिपोर्टले दाबी गरेअनुसार, मध्यरातमा प्रधानमन्त्रीको मोबाइल नम्बरमा पुगेको विपद् अलर्ट पछि यो निर्णय लिइएको हो। यद्यपि, यो दाबी आधिकारिक रूपमा पुष्टि भएको छैन।
सेल ब्रोडकास्ट सिस्टम प्रयोगकर्ताहरूलाई तुरुन्तै अलर्टको लागि सचेत गराउन डिजाइन गरिएको हो। मोबाइल फोन साइलेन्ट मोडमा हुँदा पनि यसले ठूलो स्वरमा अलर्ट टोन बजाउँछ र स्क्रिनमा आपतकालीन सन्देश प्रदर्शन गर्दछ। रिपोर्टहरूका अनुसार, जून १२ को रातमा, हरियाणा र उत्तर प्रदेशका विपद् व्यवस्थापन एकाइहरूले धेरै अलर्टहरू पठाएका थिए, जसले गर्दा धेरै प्रयोगकर्ताहरूको फोन मध्यरातमा बज्यो।
भारत सरकारले मे २०२६ मा राष्ट्रव्यापी रूपमा सेल प्रसारण प्रणाली सुरु गरेको थियो। यसलाई देशको विपद् चेतावनी र आपतकालीन सञ्चार पूर्वाधारलाई बलियो बनाउने दिशामा एक प्रमुख कदम मानिएको थियो। यो प्रविधि विश्वभरका धेरै देशहरूमा पहिले नै प्रयोगमा छ र प्राकृतिक प्रकोप, सुरक्षा घटनाहरू र अन्य आपतकालीन अवस्थाहरूमा मानिसहरूलाई वास्तविक-समयमानै अलर्टहरू प्रदान गर्दछ।
परम्परागत एसएमएस अलर्टहरूको तुलनामा, सेल प्रसारण प्रणालीको अद्वितीय फाइदा यो हो कि यो इन्टरनेट-मुक्त छ र नेटवर्क भीडभाड भएको समयमा पनि काम गर्न सक्छ। यसले तोकिएको क्षेत्रमा लाखौं मोबाइल प्रयोगकर्ताहरूलाई एकै साथ अलर्टहरू पठाउन सक्छ। भारतको दूरसञ्चार मन्त्रालयका अनुसार, यो प्रविधिले लगभग वास्तविक समयमा प्रभावित क्षेत्रहरूमा अलर्टहरू प्रदान गर्न सक्षम छ।
यो अलर्ट मोबाइल स्क्रिनहरूमा पप-अप सूचनाको रूपमा देखा पर्दछ र ठूलो अलर्ट ध्वनिको साथमा हुन्छ। केही समर्थित उपकरणहरूले सन्देश ठूलो स्वरमा पढ्न पनि सक्छन्, जसले गर्दा फराकिलो दर्शकहरूमा पुग्न मद्दत गर्दछ।
प्रकाशित: ४ असार २०८३, बिहीबार
