काठमाडौं ।
बेलायतले १६ वर्षमुनिका बालबालिकाका लागि सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाउने तयारी गरेको छ। विभिन्न सञ्चारमाध्यमका अनुसार बेलायती प्रधानमन्त्री केर स्टार्मरले सोमबार यससम्बन्धी नीति सार्वजनिक गर्ने तयारी गरेका छन्।
यसअघि सरकारले प्रतिबन्धका विभिन्न विकल्पबारे अध्ययन गरिरहेको जनाएको थियो। तर गार्डियन र फाइनान्सियल टाइम्सका अनुसार स्टार्मर अब उक्त नीति औपचारिक रूपमा घोषणा गर्न तयार भएका छन्।
सरकारी स्रोतलाई उद्धृत गर्दै गार्डियनले जनाएअनुसार बेलायतको प्रतिबन्धले अस्ट्रेलियामा जस्तै टिकटक, युट्युब, इन्स्टाग्राम, रेडिट, फेसबुक, एक्स, थ्रेड्स, स्न्यापच्याट, ट्विच र किकजस्ता सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म समेट्नेछ। अस्ट्रेलियामा यी प्लेटफर्महरू १६ वर्षमुनिका प्रयोगकर्ताका लागि प्रतिबन्धित छन्।
गेमिङ एपजस्ता अन्य सेवामा भने पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइने छैन। तर कम उमेरका प्रयोगकर्ताका लागि अपरिचित व्यक्तिसँग च्याट गर्न मिल्ने सुविधा हटाउनुपर्नेछ। प्रस्तावित नीतिअनुसार १८ वर्षमुनिका प्रयोगकर्तालाई प्रेम तथा यौनसम्बन्धी च्याटबोट प्रयोग गर्न पनि रोक लगाइनेछ। साथै राति अबेरसम्म सामाजिक सञ्जाल स्क्रोल गर्ने बानी नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिनेछ।
गार्डियनका अनुसार सरकारले आफ्नो हालको नियामक अधिकार प्रयोग गरेर केही व्यवस्था लागू गर्न सक्ने भए पनि नीतिका केही पक्ष कार्यान्वयन गर्न नयाँ कानुन आवश्यक पर्न सक्छ।
अस्ट्रेलियाको कदम पछ्याउँदै बालबालिकाको सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाउने विषयमा विचार गरिरहेका देशहरूमध्ये बेलायत पनि एक हो। बेलायतले यसअघि बालबालिकाको अनलाइन सुरक्षाका लागि भन्दै उमेर प्रमाणीकरणसम्बन्धी कानुन पनि पारित गरिसकेको छ।
किशोरकिशोरी तथा बालबालिकामाथि सामाजिक सञ्जालको प्रभावबारे बहस बढिरहेका बेला यस्तो कदम अघि सारिएको हो। हत्या गरिएकी किशोरी ब्रायना ग्हे की आमाले बेलायतमा किशोरकिशोरीका लागि सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्धको माग गर्दै आफ्नी छोरीको खानपानसम्बन्धी समस्या र आत्महानिसम्बन्धी व्यवहार अनलाइनमा हेर्ने हानिकारक सामग्रीले झन् बढाएको बताएकी छन्।
यद्यपि यस्ता प्रतिबन्धको आलोचना पनि भइरहेको छ। आलोचकहरूले यसले प्रयोगकर्ताको गोपनीयता उल्लंघन गर्न सक्ने, बालबालिकालाई सामाजिक रूपमा एक्ल्याउन सक्ने तथा मानसिक स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने स्पष्ट प्रमाण नभएको बताएका छन्।
पूर्ण प्रतिबन्धभन्दा फरक उमेर प्रमाणीकरणसम्बन्धी कानुन अमेरिकाका विभिन्न राज्यमा लागू भइसकेका छन्। तर यस्ता कानुनले अनलाइन गोपनीयता र गुमनाम रहने अधिकारलाई जोखिममा पार्ने भन्दै आलोचना हुँदै आएको छ। साथै उमेर प्रमाणीकरणका विधिहरू पूर्ण रूपमा भरपर्दा नभएको पनि बताइएको रोयटर्सले उल्लेख गरेको छ।
प्रकाशित: २ असार २०८३, मंगलवार
