काठमाडौं ।
फक्सवागन रिभियन को सबैभन्दा ठूलो शेयरधनी बनेको छ र यसले अमेजनलाई पछाडि पारेको छ। अमेरिकाको सेक्युरिटिज एण्ड एक्सचेञ्ज कमिशनमा दर्ता गरिएका नयाँ कागजातहरूले यस्तो देखाएका छन्।
भीडब्लू ग्रुपले रिभियनमा आफ्नो इक्विटी हिस्सा दुई वर्षभन्दा कम समयमा ८.६ प्रतिशत बाट १५.९ प्रतिशत पुर्याएको छ। यो वृद्धि EV स्टार्टअपसँगको संयुक्त साझेदारीसँग सम्बन्धित छ। रिभियन र फक्सवागन ग्रुप टेक्नोलोजिज बीचको संयुक्त उद्यम, जुन औपचारिक रूपमा २०२४ नोभेम्बरमा स्थापना भएको हो, विद्युतीय आर्किटेक्चर र सफ्टवेयर विकासमा केन्द्रित छ।
रिभियन ले सम्झौताको आफ्नो भाग पूरा गरिरहेसम्म फक्सवागन को हिस्सा अझै बढ्दै जानेछ। फक्सवागन ले रिभियन मा ५.८ अर्ब डलर लगानी गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ, जुन विभिन्न लक्ष्यहरू पूरा भएपछि चरणबद्ध रूपमा उपलब्ध हुन्छ। जर्मन अटो निर्माता कम्पनीले सुरुमा १ अर्ब डलर लगानी गरेको थियो र २०२५ को मध्यमा थप १ अर्ब डलर लगानी गरेको थियो।
गत महिना रिभियन ले फक्सवागनको जाडो परीक्षण पूरा गरेपछि थप १ अर्ब डलर प्राप्त गरेको थियो। यो सानो चार ढोकावाला ह्याचब्याक संयुक्त उद्यमअन्तर्गत पहिलो सवारी हुनेछ, जसमा उक्त सफ्टवेयर र विद्युतीय आर्किटेक्चर प्रयोग गरिनेछ।
सोमबार दर्ता गरिएको पछिल्लो कागजात अनुसार फक्सवागन ग्रुपसँग अहिले रिभियन का २०९.७ मिलियन शेयर छन्।
टेकक्रञ्चका अनुसार लामो समयदेखि लगानीकर्ता र ग्राहक रहेको अमेजनले रिभियनको १२.२८ प्रतिशत हिस्सा राखेको छ। अमेजनले रिभियनमा कम्पनी निजी स्वामित्वमा प्रारम्भिक चरणमै ७० करोड डलर लगानी गरेको थियो।
२०२१ मा आईपीओ अघि अमेजनसँग २० प्रतिशत हिस्सा रहेको जानकारी दिइएको थियो। अमेजन रिभियनको लगानीकर्ता मात्र होइन, ग्राहक पनि हो। २०१९ सेप्टेम्बरमा रिभियन ले अमेजन सँग १ लाख विद्युतीय डेलिभरी भ्यान उत्पादन गर्ने सम्झौता गरेको थियो।
अन्य ठूला शेयरधनीहरूमा ओरिक्स ग्लोबलको ८.६ प्रतिशत र भ्यानगार्डको ५.१ प्रतिशत हिस्सा छ। रिभियन का संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी आरजे स्क्यारिञ्जसँग करिब १.१ प्रतिशत हिस्सा छ।
फक्सवागन र रिभियन बीचको सम्झौता ईभी निर्माता कम्पनीका लागि महत्वपूर्ण समयमा भएको हो, जब उसले अनुसन्धान तथा विकासमा ठूलो रकम लगानी गरिरहेको थियो र आर२ मोडेललाई डिजाइनबाट उत्पादनमा ल्याउने प्रयास गरिरहेको थियो।
रिभियनले अप्रिलमा आर२ को उत्पादन सुरु गरेको छ र आगामी हप्ताहरूमा ग्राहकलाई मध्यम आकारको एसयूभी डेलिभरी सुरु गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यदि सफल भयो भने फक्सवागन-रिभियन संयुक्त उद्यमले भविष्यमा अन्य कम्पनीहरूसँग प्रविधि लाइसेन्सिङ सम्झौता वा नयाँ श्रेणी विकासतर्फ लैजान सक्छ। उदाहरणका लागि, यो संयुक्त उद्यममा एआई र स्वचालित प्रविधि समावेश गरिएको छैन, जबकि रिभियन ले पछिल्ला वर्षहरूमा यी क्षेत्रमा ठूलो लगानी गरेको छ।
कम्पनीका वार्षिक विवरण अनुसार रिभियन ले २०२५ मा अनुसन्धान तथा विकासमा १.७ अर्ब डलर खर्च गरेको छ, जुन २०२४ मा १.६ अर्ब डलर थियो। यसको ठूलो हिस्सा स्वचालित प्रविधिमा लगानी गरिएको छ, जसका कारण कम्पनीले नाफा कमाउने लक्ष्य २०२७ पछाडि सार्नुपरेको छ।
उबरसँगको नयाँ साझेदारीबारे विवरण दिने अर्को कागजातमा रिभियन ले अनुसन्धान तथा विकास खर्चका कारण अर्को वर्ष कर कट्टी हुनुअघिको कमाई सकारात्मक हुने अपेक्षा नगरेको जनाएको छ।
प्रकाशित: २३ बैशाख २०८३, बुधबार
