काठमाडौं ।
रुसमा इन्टरनेट नियन्त्रणलाई अझ कडा बनाउने तयारी तीव्र भएको छ। लाखौंले इन्टरनेट सेन्सरशिपलाई रोक्न र अवरुद्ध वेबसाइटहरूमा पहुँच गर्न प्रयोग गर्ने भर्चुअल निजी नेटवर्कहरू (भीपीएन) माथि सरकारले अब कारबाही गर्ने योजना बनाइरहेको छ।
देशका डिजिटल मन्त्री मक्सुत शादायेभले स्पष्ट पारेका छन् कि सरकारको लक्ष्य भीपीएन प्रयोग घटाउनु हो। मेसेजिङ प्लेटफर्महरूमा प्रतिबन्ध, मोबाइल इन्टरनेट बन्द र वेबसाइट ब्लक गर्ने जस्ता हालैका कदमहरू पछ्याउँदै, यसलाई रूसको डिजिटल स्पेसमा सबैभन्दा ठूलो कारबाही मानिएको छ।
रोयटर्सको रिपोर्ट अनुसार, यसलाई रूसमा “ठूलो कारबाही” को रूपमा हेरिएको छ, जहाँ सरकारले पहिले मोबाइल इन्टरनेट ब्लक गरेको छ र मेसेजिङ्ग सेवाहरू अवरुद्ध गरेको छ। सरकारको ध्यान अब इन्टरनेटमा आफ्नो नियन्त्रणलाई अझ बलियो बनाउन भीपीएन प्रयोग घटाउनेमा छ।
रुसी सरकारको लक्ष्य भीपीएनको प्रयोगलाई घटाउनु हो, तर यो साधारण प्रयोगकर्ताहरूमा पर्ने प्रभावलाई कम गर्ने तरिकाले लागू गरिने डिजिटल मन्त्री शादायेभले भनेका छन्। उनले यो पनि भने कि यी प्लेटफर्महरूको नाम खुलासा गरिएको छैन, यद्यपि केही विदेशी प्लेटफर्महरूमा पहुँच प्रतिबन्धित गर्ने निर्णय गरिएको छ।
सन् २०२२ मा रुस-युक्रेन युद्ध सुरु भएदेखि, रुसले इन्टरनेट र मिडियामाथि आफ्नो नियन्त्रण उल्लेखनीय रूपमा कडा बनाएको छ। सरकारले कडा कानूनहरू लागू गरेको छ, सेन्सरशिप बढाएको छ र सुरक्षा एजेन्सीहरूको भूमिकालाई बलियो बनाएको छ।
रिपोर्टहरूले दाबी गर्छन् कि हालका महिनाहरूमा, ह्वाट्सएप ब्लक गरिएको छ, टेलिग्रामको गति घटाइएको छ, र धेरै शहरहरूमा मोबाइल इन्टरनेट बारम्बार अवरुद्ध गरिएको छ। जनवरीको मध्यसम्ममा, रुसले ४०० भन्दा बढी भीपीएन सेवाहरू ब्लक गरेको थियो, जुन गत वर्षको तुलनामा लगभग ७० प्रतिशतले वृद्धि हो।
प्रकाशित: २२ चैत्र २०८२, आईतवार
