
काठमाडौं ।
एन्थ्रोपिकका सीईओ डारियो अमोडेईले बिहीबार अमेरिकी रक्षा विभागको माग अस्वीकार गर्दै कम्पनीले आफ्ना एआई प्रणालीहरूमा सेनालाई असीमित पहुँच दिन नसक्ने बताएका छन्।
“रक्षा मन्त्रालय निजी कम्पनीहरूले होइन, सैन्य निर्णयहरू गर्छ भन्ने कुरा हामी बुझ्छौं,” अमोडेइले वक्तव्यमा लेखेका छन्। “तर केही सीमित अवस्थामा एआईले लोकतान्त्रिक मूल्यहरूको रक्षा गर्नेभन्दा कमजोर बनाउन सक्छ भन्ने हाम्रो विश्वास छ। केही प्रयोगहरू त हालको प्रविधिले सुरक्षित र भरपर्दो रूपमा गर्न सक्ने दायराभन्दा बाहिर पनि छन्।”
उनले विशेष गरी दुई विषयमा आपत्ति जनाएका छन्: अमेरिकी नागरिकमाथि व्यापक निगरानी र कुनै मानवीय हस्तक्षेपबिनाका पूर्ण स्वायत्त हतियार प्रणाली। पेन्टागनको धारणा भने एन्थ्रोपिकको मोडेल कानुनी रूपमा अनुमति भएका सबै प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्न पाउनुपर्छ र यसको प्रयोग निजी कम्पनीले निर्धारण गर्नु हुँदैन भन्ने छ।
अमोडेइको वक्तव्य रक्षा सचिव पिट हेगसेठले दिएको शुक्रबार साँझ ५:०१ बजेको समयसीमाभन्दा २४ घण्टाभन्दा कम समयअघि आएको हो। हेजसेथले एन्थ्रोपिकले माग स्वीकार नगरे परिणाम भोग्नुपर्ने चेतावनी दिएका छन्।
रक्षा विभागले एन्थ्रोपिकलाई “सप्लाइ चेन जोखिम” घोषणा गर्ने वा डिफेन्स प्रडक्शन एक्ट लागू गर्ने विकल्प अघि सारेको बताइएको छ। उक्त ऐनले राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि कम्पनीहरूलाई उत्पादन प्राथमिकता दिन वा विस्तार गर्न बाध्य पार्ने अधिकार राष्ट्रपतिलाई दिन्छ।
अमोडेइले यी दुई चेतावनीबीचको विरोधाभास औंल्याएका छन्। “एउटाले हामीलाई सुरक्षा जोखिम भन्छ; अर्कोले हाम्रो क्लोडलाई राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि अपरिहार्य भन्छ,” उनले भनेका छन्।
उनले रक्षा विभागलाई आफ्नो दृष्टिकोणसँग मेल खाने ठेकेदार छनोट गर्ने अधिकार रहेको स्वीकार गर्दै एन्थ्रोपिकको प्रविधिले अमेरिकी सेनालाई महत्वपूर्ण मूल्य प्रदान गरिरहेको दावी गरेका छन्।
टेकक्रञ्चका अनुसार हाल एन्थ्रोपिक नै सेनाका लागि गोप्यस्तरमा प्रयोग गर्न मिल्ने प्रणाली भएको एक मात्र अग्रणी एआई प्रयोगशाला भएको बताइएको छ, यद्यपि रक्षा विभागले एक्सएआईलाई पनि तयार गरिरहेको खबर छ।
“हाम्रो स्पष्ट चाहना भनेको रक्षा विभाग र हाम्रा सैनिकहरूलाई—हामीले माग गरेका दुई सुरक्षात्मक सर्तसहित—सेवा जारी राख्नु हो,” अमोडेइले भने। “यदि विभागले एन्थ्रोपिकसँगको सहकार्य अन्त्य गर्ने निर्णय गर्छ भने, सैन्य योजना, सञ्चालन वा अन्य महत्वपूर्ण मिसनमा अवरोध नआउने गरी अर्को प्रदायकमा सहज रूपान्तरण गर्न हामी सहकार्य गर्नेछौं।”
संक्षेपमा, अमोडेइको सन्देश यस्तो छ: असहमतिमा पनि दुवै पक्ष छुट्टै बाटो रोज्न सक्छन्, तर अनावश्यक कठोरता आवश्यक छैन।
प्रकाशित: १६ फाल्गुन २०८२, शनिबार