काठमाडौं ।
“आर्टेमिस २मा उड्ने ऐतिहासिक सामग्रीहरूले अमेरिकी अन्वेषणको लामो यात्रालाई र यो क्षण सम्भव बनाउने नवप्रवर्तक पुस्ताहरूलाई प्रतिबिम्बित गर्छन्।
नासाको आर्टेमिस २ मिसनले चार जना अन्तरिक्षयात्रीलाई चन्द्रमाको वरिपरि घुमाएर पृथ्वी फर्काउने मात्र नभई एयरोस्पेस इतिहाससँग जोडिएका बहुमूल्य सामग्रीहरू पनि साथमा लैजाने भएको छ।
नासाले जनवरी २१ मा घोषणा गरेअनुसार राइट दाजुभाइको विमानको एक टुक्रा आर्टेमिस २ को ओरायन अन्तरिक्षयानमा उडाइनेछ। साथै पहिलो र अन्तिम स्पेस शटल मिसनमा कक्षामा पुगेको एक अमेरिकी झन्डा पनि यसै मिशनमा समावेश हुनेछ।
नासा प्रशासक ज्यारेड आइज्याकम्यानले एक विज्ञप्तिमा भने, “आर्टेमिस २मा उड्ने ऐतिहासिक सामग्रीहरूले अमेरिकी अन्वेषणको दीर्घ यात्रालाई र यो क्षण सम्भव बनाउने नवप्रवर्तक पुस्ताहरूलाई जोड्छन्। यस मिशनले उड्डयनका प्रारम्भिक उपलब्धिहरू, मानव अन्तरिक्ष उडानका निर्णायक क्षणहरू र अब हामी जाँदै गरेको दिशाका प्रतीकहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउनेछ।”
आर्टेमिस २को ओरायन अन्तरिक्षयान स्पेस लञ्च सिस्टम (एसएलएस) रकेटमार्फत प्रक्षेपण हुनेछ। यसले नासा का अन्तरिक्षयात्री रिड विसम्यान, भिक्टर ग्लोभर र क्रिस्टिना कोक, साथै क्यानाडियन स्पेस एजेन्सीका जेरेमी ह्यान्सनलाई करिब १० दिनको चन्द्रमाको वरिपरि यात्रा गराएर पृथ्वी फर्काउनेछ।
नासा ले फेब्रुअरीको सुरुआतमा प्रक्षेपणको लक्ष्य राखेको छ। यो मिशन सन् १९७२ मा एपोलो १७ पछि पहिलो पटक मानिसलाई चन्द्रमाको क्षेत्रमा पठाउने हुनेछ। ओरायनमा राखिएका स्मृतिचिन्हहरूले यो ऐतिहासिक मिशनलाई चिनाउनेछन्, जुन संयुक्त राज्य अमेरिकाको २५०औँ वार्षिकोत्सवको वर्षमै हुँदैछ।
राइट दाजुभाइले सन् १९०३ मा पहिलो सफल सञ्चालित उडान गरेका थिए। उत्तर क्यारोलाइनाको किटी हकका बालुवामय क्षेत्रमाथि उडेको राइट फ्लायर (फ्लायर १) को सानो अंशका रुपमा १ वर्ग इन्च (६.५ वर्ग से.मी.) को मुस्लिन कपडाको टुक्रा आर्टेमिस २मा उडाइनेछ। यो सामग्री स्मिथसोनियन नेशनल एयर एण्ड स्पेस म्युजियमबाट ऋणमा लिइएको स्पेस डटकमले उल्लेख गरेको छ।
नासाका अनुसार यही कपडाको सानो टुक्रा सन् १९८५ मा स्पेस शटल डिस्कभरीको एसटीएस – ५१डी मिशनमार्फत पहिल्यै अन्तरिक्ष पुगिसकेको थियो। आर्टेमिस २ले राइट फ्लायरको टुक्रालाई डीप स्पेसमा लैजान गरेको यो पहिलो प्रयास भने होइन। यसको अर्को टुक्रा नासाको इन्जेनुइटी हेलिकप्टरसँगै मंगल ग्रह पुगेको थियो जसले पृथ्वी बाहिरको ग्रहमा पहिलो पटक उडान भरेको थियो। त्यो सामग्री अहिले पनि मंगलमै छ।
आर्टेमिस २मा ८×१३ इन्च (२०×३३ से.मी.) को एक अमेरिकी झन्डा पनि उडाइनेछ, जुन एसटीएस-१ (१९८१),एसटीएस -१३५ (२०११) — अर्थात् पहिलो र अन्तिम स्पेस शटल मिशन तथा स्पेसएक्सकोको डेमो – २ (२०२०), कम्पनीको पहिलो मानवयुक्त मिशनमा पनि कक्षामा पुगेको थियो।
यस बाहेक अर्को विशेष झन्डा पनि ओरायनमा रहनेछ।
नासाले भनेको छ, “एपोलो १८ मिशनका लागि उडाउन तय गरिएको एउटा झन्डा ओरायनको फ्लाइट किटमा समावेश गरिएको छ र यसले आर्टेमिस २मार्फत पहिलो पटक उडान भर्नेछ। यो झन्डाले चन्द्रमामा मानव अन्वेषणप्रतिको अमेरिकाको पुनः प्रतिबद्धतालाई प्रतीकात्मक रूपमा देखाउँछ साथै एपोलो अग्रदूतहरूको विरासतलाई सम्मान गर्दछ।”
एपोलो १८, एपोलो १९ र एपोलो २० मिशनहरू सन् १९७० मा बजेट कटौती र राष्ट्रिय प्राथमिकता परिवर्तनका कारण रद्द गरिएका थिए। त्यसपछि एपोलो १७ नै Apollo कार्यक्रमको अन्तिम मिशन बनेको थियो। नासा का अनुसार, आर्टेमिस २मा ओरायनले जम्मा करिब १० पाउन्ड (४.५ किलोग्राम) तौल बराबरका स्मृतिचिन्ह र ऐतिहासिक सामग्रीहरू बोकेको हुनेछ।
अन्य सामग्रीहरू यसप्रकार छन्:
प्रकाशित: १४ माघ २०८२, बुधबार
