काठमाडौं ।
काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले गत कार्तिक ४, २०८१ देखि ट्राफिक भायोलेसन रेकर्ड सिस्टम (टीभीआरएस) र ‘ई–चलान’ (डिजिटल चिट) आधिकारिक रुपमा थालनी गरेको छ। पहिलो चरणमा काठमाडौँ, भक्तपुर र ललितपुर जिल्लामा डिजिटल चिट व्यवस्था कार्यान्वयनमा ल्याइएको छ।
काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले कार्यान्वयनमा ल्याएको यस प्रणालीमार्फत ट्राफिक नियम उल्लङ्घन गरेबापत सवारी नियम उल्लङ्घन गर्ने चालकलाई ‘ई–चलान’ (डिजिटल चिट) दिएर तत्कालै नागरिक एपबाट जरिवाना तिर्न सक्ने छन्।
ई चलान के हो?
ई–चलान भनेको एक डिजिटल कागजात हो जसमा चालकले गरेको ट्राफिक उल्लङ्घन र तिर्नुपर्ने जरिवाना रकमको विवरण हुन्छ। यो सुरु गर्नुको एउटा कारण भनेको प्रणाली भित्र पारदर्शिता बढाउनु हो, जसले गर्दा नागरिकहरूले औपचारिक चलान प्राप्त गर्नबाट बच्न घुसमा भर पर्नु पर्दैन। चालकले ट्राफिक नियम उल्लङ्घन गर्दा ट्राफिक प्रहरीले नेपाल प्रहरीको एपबाट नागरिक एप मार्फत ड्राइभिङ लाइसेन्स क्यूआर कोड स्क्यान गर्छ।
यो सँगै नेपालमा ट्राफिक जरिवाना तिर्न धेरै सजिलो भएको छ। नेपाल सरकारले विकास गरेको नागरिक एपको परिचयले तपाईंलाई आफ्नो ड्राइभिङ लाइसेन्स डिजिटल रूपमा भण्डारण गर्न र पहुँच गर्न र ट्राफिक जरिवाना, जसलाई ई–चलान वा डिजिटल चिट पनि भनिन्छ, एप मार्फत सिधै तिर्न अनुमति दिन्छ। यसले तपाईंको लाइसेन्सको भौतिक प्रतिलिपि बोक्नु पर्ने आवश्यकतालाई हटाउँछ र ट्राफिक जरिवाना व्यवस्थापन गर्ने प्रक्रियालाई सरल बनाउँछ।
नागरिक एप के हो?
नागरिक एप नागरिकहरूलाई विभिन्न ई–गभर्नेन्स सेवाहरू प्रदान गर्न नेपाल सरकारले सुरु गरेको आधिकारिक सरकारी प्लेटफर्म हो। यो एपले तपाईंको ड्राइभिङ लाइसेन्स डिजिटल रूपमा स्टोर (भण्डारण) गर्ने क्षमता सहित धेरै आवश्यक सेवाहरूलाई एउटै प्लेटफर्म अन्तर्गत ल्याउँछ। यो सेटअप भएपछि अफलाइन प्रयोग गर्न सकिन्छ र नेपालभरका ट्राफिक प्रहरीले यसलाई स्वीकार गर्छ।
नागरिक एपको सबैभन्दा सुविधाजनक विशेषताहरू मध्ये एक भनेको भौतिक कागजी कार्य वा बैंक भ्रमण नगरी/नधाइ ट्राफिक जरिवाना तिर्न मद्दत गर्ने क्षमता हो। यो सम्पूर्ण प्रक्रिया एप मार्फत डिजिटल रूपमा व्यवस्थित गरिएको छ र ईसेवा जस्ता लोकप्रिय मोबाइल वालेटहरूद्वारा समर्थित छ।
नागरिक एप चालकहरूका लागि किन महत्त्वपूर्ण छ?
१. भौतिक लाइसेन्स बोक्न नपर्नेः
अब तपाईंले आफ्नो भौतिक चालक अनुमतिपत्र बोक्न आवश्यक छैन। नागरिक एपको साथ, ट्राफिक प्रहरीले तपाईंको फोनबाट सिधै तपाईंको लाइसेन्सको क्यूआर कोड स्क्यान गर्न सक्छ।
२. ई–चलानमा सजिलो पहुँचः
यदि तपाईंलाई ट्राफिक भायोलेसन फाइन (उल्लङ्घन जरिवाना जारी) गरिएको छ भने, यो एपमा डिजिटल रूपमा रेकर्ड गरिनेछ, र तपाईं आफ्नो फोनबाट सिधै आफ्नो जरिवाना हेर्न र तिर्न सक्नुहुन्छ।
३. अफलाइन काम गर्दछः
एक पटक तपाईंको लाइसेन्स एपमा स्टोर (भण्डारण) भएपछि, तपाईंलाई यसलाई देखाउन इन्टरनेट जडानको आवश्यकता पर्दैन। यो विशेष गरी दुर्गम क्षेत्रहरू वा परिस्थितिहरूमा उपयोगी हुनेछ जहाँ तपाईंसँग मोबाइल डाटा वा ब्यालेन्स नहुन सक्छ।
४. तत्काल भुक्तानीः
तपाईंले एप मार्फत वा मोबाइल वालेट मार्फत कुनै पनि ट्राफिक जरिवाना तुरुन्तै तिर्न सक्नुहुन्छ।
नागरिक एपमा आफ्नो ड्राइभिङ लाइसेन्स कसरी सेट अप गर्ने?
नागरिक एपमा आफ्नो ड्राइभिङ लाइसेन्स थप्न यी चरणहरू पालना गर्नुहोस्ः
१. नागरिक एप डाउनलोड गर्नुहोस्ः
तपाईं गुगल प्ले स्टोर (एन्ड्रोइड प्रयोगकर्ताहरूको लागि) वा एप्पल एप स्टोर (आईओएस प्रयोगकर्ताहरूको लागि) बाट एप डाउनलोड गर्न सक्नुहुन्छ।
२. आफ्नो विवरणहरू दर्ता गर्नुहोस्ः
एप डाउनलोड गरेपछि, आफ्नो व्यक्तिगत जानकारी जस्तै तपाईंको मोबाइल नम्बर, इमेल, र अन्य आवश्यक प्रमाणहरू प्रयोग गरेर दर्ता गर्नुहोस्।
३. ड्राइभर लाइसेन्स खण्डमा जानुहोस्ः
दर्ता भएपछि, “ड्राइभिङ लाइसेन्स” खण्डमा नेभिगेट गर्नुहोस्।
४. आफ्नो लाइसेन्स नम्बर इन्टर गर्नुहोस्ः
एपले अनुरोध गरे अनुसार आफ्नो लाइसेन्स नम्बर इनपुट गर्नुहोस्, र यसले तपाईंको लाइसेन्स विवरणहरू स्वचालित रूपमा फेच (प्राप्त) गर्नेछ। यदि पहिले नै त्यहाँ छ भने, केहि गर्न आवश्यक छैन।
५. आफ्नो डिजिटल लाइसेन्स हेर्नुहोस्ः
अब तपाईंले आफ्नो डिजिटल ड्राइभिङ लाइसेन्स र क्यूआर कोड देख्नुहुनेछ जुन ट्राफिक प्रहरीले जाँचको क्रममा स्क्यान गर्न सक्छ।
ई–चलान (डिजिटल चिट) प्रणाली कसरी प्रयोग गर्ने?
यदि ट्राफिक प्रहरीले तपाईंलाई ट्राफिक नियम उल्लङ्घन गरेको खण्डमा रोक्यो भने, अधिकारीले आफ्नो उपकरणबाट सिधै ट्राफिक भायोलेसन ई–चलान जारी गर्न सक्छन्।
प्रक्रिया कसरी काम गर्छ भन्ने कुरा यहाँ छः
१. ट्राफिक प्रहरीले तपाईंको लाइसेन्स क्यूआर कोड स्क्यान गर्दछः
ट्राफिक प्रहरीले नागरिक एपबाट तपाईंको डिजिटल लाइसेन्सको क्यूआर कोड स्क्यान गर्नेछ।
२. ई–चलान जारी गर्नेः
ई–चलान सुविधा प्रयोग गरेर, अधिकारीले सवारी साधनको प्रकार, सवारी साधन नम्बर र जरिवाना रकम सहित उल्लङ्घन रेकर्ड गर्नेछ।
३. भायोलेसन (उल्लङ्घन) रेकर्डहरू हेर्नेः
जरिवाना जारी भएपछि, तपाईं नागरिक एपको ड्राइभिङ लाइसेन्स खण्डमा भायोलेसन (उल्लङ्घन) रेकर्डहरू हेर्न सक्नुहुन्छ। यस खण्डले चलान नम्बर, जरिवाना रकम र उल्लङ्घनको कारण जस्ता विवरणहरू प्रदर्शन गर्नेछ।
४. तुरुन्तै वा पछि जरिवाना तिर्नुहोस्ः
नागरिक एपबाट ट्राफिक जरिवाना कसरी तिर्ने?
नागरिक एपबाट ट्राफिक जरिवाना तिर्ने काम सरल, छिटो हुनुका साथै र विभिन्न विधिहरू मार्फत गर्न सकिन्छ। यो कसरी गर्ने भन्ने यहाँ छः
१. भायोलेसन (उल्लङ्घन) रेकर्ड एक्सेस (पहुँच) गर्नुहोस्ः
ट्राफिक जरिवाना जारी भएपछि, नागरिक एपको ड्राइभिङ लाइसेन्स ट्याब भित्र रहेको “भायोलेसन रेकर्ड” खण्डमा जानुहोस्।
२. पे नाउमा क्लिक गर्नुहोस्ः
तपाईंले भौचर नम्बर र जरिवानाको विवरण देख्नुहुनेछ। यदि तपाईं अर्को विधि मार्फत भुक्तानी गर्न चाहनुहुन्छ भने यो भौचर नम्बर नोट (टिप्न/प्रतिलिपि) गर्न सक्नुहुन्छ।
३. भुक्तानी विधि छनौट गर्नुहोस्ः
यदि तपाईंसँग ईसेवा, खल्ती आदि जस्ता मोबाइल वालेटहरू स्थापना गरिएका छन् भने, एप भित्र ईसेवा र खल्ती विकल्पमा क्लिक गर्नुहोस्। यदि तपाईंसँग मोबाइल वालेट छैन भने, तपाईं आफ्नो तर्फबाट अरू कसैलाई भुक्तानी गर्नको लागि आग्रह गर्न सक्नुहुन्छ।
४. ईसेवा वा खल्तीमा लग इन गर्नुहोस्ः
ईसेवा वा खल्तीमा क्लिक गरेपछि, आफ्नो प्रमाणहरू सहित लग इन गर्नुहोस्।
५. भुक्तानी रिभ्यू र पुष्टि गर्नुहोस्ः
एक पटक लग इन भएपछि, तपाईंले सबै जरिवाना विवरणहरू सूचीबद्ध रुपमा देख्नुहुनेछ। जानकारी रिभ्यू (समीक्षा) गर्नुहोस् र लेनदेन पूरा गर्न पे (भुक्तानी गर्नुहोस्) मा क्लिक गर्नुहोस्।
यति गरेपछि तपाईंको ट्राफिक जरिवाना तिरिएका हुनेछ, र तपाईंले एपमा सिधै पुष्टिकरण प्राप्त गर्नुहुनेछ। प्रक्रिया पूर्ण रूपमा डिजिटल र सुविधाजनक छ।
विभिन्न वालेट एपबाट ट्राफिक जरिवाना कसरी तिर्ने?
१.पे नाउ मा क्लिक गर्नुहोस्ः भौचर नम्बर र जरिवाना विवरणहरू देखा पर्नेछन्। वालेट छनौट गरेर सिधै भुक्तानी गर्न सकिन्छ। यदि ग्राहकसँग कुनै वालेट छैन भने, अरू कसैको वालेट एप मार्फत ट्राफिक जरिवाना भुक्तानी (डिजिटल चिट) मा देखा पर्ने भौचर नम्बर राखेर राजस्व तिर्न सकिन्छ।
२. ट्राफिक फाइन पेमेन्ट (डिजिटल चिट) खोज्नुहोस्ः सर्च बारमा, “ट्राफिक फाइन पेमेन्ट (डिजिटल चिट)” टाइप गर्नुहोस्। ध्यान दिनुहोस् कि ट्राफिक जरिवानाको लागि दुई विकल्पहरू छन् – एउटा “ट्राफिक प्रहरी फाइन पेमेन्ट” लेबल गरिएको र अर्को “ट्राफिक फाइन पेमेन्ट (डिजिटल चिट)”। (डिजिटल चिट) भएको चाहीँ चयन गर्न निश्चित गर्नुहोस्, किनकि यो ई–चलान भुक्तानीको लागि सही विकल्प हो।
३. ईबीपी नम्बर र रकम इन्टर गर्नुहोस्ः यहाँ धेरैजसो मानिसहरू झुक्किने गर्दछन्। ईबीपी नम्बरले नागरिक एपबाट तपाईंको भौचर नम्बरलाई जनाउँछ, त्यसैले जरिवाना रकम सहित तपाईंको भायोलेसन (उल्लङ्घन) रेकर्डबाट भौचर नम्बर इन्टर गर्नुहोस्।
४. भुक्तानीको साथ अगाडि बढ्नुहोस्ः तपाईंले सही विवरणहरू इन्टर गरेपछि, भुक्तानी पूरा गर्न “अगाडि बढ्नुहोस्” मा क्लिक गर्नुहोस्।
त्यति गरेपछि तपाईंले अब ईसेवा एपबाट सिधै आफ्नो डिजिटल चिट (ई–चलान) जरिवाना तिर्नु हुनेछ। यो एक सिधा र सरल प्रक्रिया हो जसले तपाईंको मोबाइल डिभाइसको सुविधाबाट तपाईंको जरिवाना द्रुत रूपमा तिर्न सक्छ भन्ने कुरा सुनिश्चित गर्दछ।
ट्राफिक जरिवाना तिर्न नागरिक एप प्रयोग गर्नुका फाइदाहरूः
अफलाइन ई–चलान भुक्तानी
तपाईंले नजिकैको राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक लिमिटेडमा गएर अफलाइन भुक्तानी गर्न सक्नुहुन्छ। ट्राफिक प्रहरी चौकीमा जाँदा बैंक भौचर आफूसँगै लिएर जानुहोस्।
तपाईंको ई–चलान नतिर्नुको परिणाम
यदि तपाईंले ई–चालान तिर्नुभएन भने, तपाईंको ड्राइभिङ लाइसेन्स क्यूआर कोडले काम गर्न बन्द गर्नेछ।
यदि तपाईंसँग गलत ई चलान छ भने तपाईंले के गर्नुपर्छ?
चिन्ता नगर्नुहोस् – यदि तपाईंले गल्तिले चलान प्राप्त गर्नुभयो भने, तपाईं परिस्थिति सुधार गर्न यी चरणहरू पालना गर्न सक्नुहुन्छः
प्रकाशित: २५ चैत्र २०८१, सोमबार
