काठमाडौं ।
अगस्टमा दुर्लभ जोडी सुपर ब्लू मुन देखिने भएको छ।सुपर ब्लू मुन महिनाको पहिलो पूर्णिमा, अर्थात मंगलबार १ अगस्ट तथा अर्को ३० अगस्टमा हुने बताइएको छ।
उक्त दुबै दुर्लभ सुपर ब्लू मुन पृथ्वीको ३ लाख ६ हजार किलोमिटर भित्र हुने तथा तिनीहरू सामान्य भन्दा ठूलो र उज्याला देखिने छन्।
यो यस दशककै अन्तिम सुपर ब्लू मुन हुने छ।अर्को सुपर ब्लू मुन २०३२ को अगस्टमा हुने बताइएको छ।
नामले सुझाव दिए तापनि, दोस्रो पूर्णिमा वास्तवमा नीलो नहुने बताइएको छ। नामले यसलाई क्यालेन्डर महिनामा दोस्रो पूर्णिमाको रूपमा बुझाउँने उल्लेख छ – पूर्ण चन्द्रमा प्रत्येक २९ दिनमा हुने तथा कहिलेकाहीँ एक महिनामा दुईवटा हुने बताइएको छ।
नीलो रङ भएका चन्द्रमाहरू ज्वालामुखी जस्ता पृथ्वीको वायुमण्डलमा ठूलो अवरोध हुँदा देखा पर्ने गर्छन्।
नासाका अनुसार सन् १८८३ मा इन्डोनेसियाली ज्वालामुखी क्रकाटोआको विष्फोटपछि निलो चन्द्रमा देखिएको थियो।
“निलो चन्द्रमाको प्रमुख कारण हावामा रातो लाइटको तरंग लम्बाइ (०.७ माइक्रोन) भन्दा थोरै फराकिलो कणहरू हुनु हो – तथा अन्य कुनै आकारहरू छैनन्,” अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सीको ब्लग पोस्टमा उल्लेख छ।
“यो दुर्लभ छ, तर ज्वालामुखीहरू तथा कहिलेकाहीं जंगलको आगोले त्यस्ता बादलहरू पैदा गर्छ ।”
क्यानाडा र भूमध्यसागर सहित २०२३ मा धेरै ठूला जंगली आगोहरू लागेका छन्।
“यदि ती मध्ये कुनै पनि आगोले खरानी वा धुवाँ उत्पादन गरेमा, जसमा धेरै १-माइक्रोन कणहरू छन् भने, त्यहाँ ब्लू मुन निलो हुन सक्छ,” नासाले लेख्यो।
“अधिक सम्भावना, यो रातो हुनेछ। वास्तवमा, निलो चन्द्रमा निलो ब्लू मुन भन्दा रातो हुनु धेरै सामान्य छन्।
अगस्टमा दुवै सुपरमुनको लाइभ स्ट्रिम भर्चुअल टेलिस्कोप प्रोजेक्टको आधिकारिक यूट्यूव च्यानलमा हेर्नको लागि उपलब्ध हुने बताइएको छ।
प्रकाशित: १६ श्रावण २०८०, मंगलवार
