काठमाडौं ।
हाम्रो आजभोलीको जीवनशैलीमा मोबाइलको महत्वपूर्ण योगदान छ। चाहे त्यो बच्चा होस् वा वृद्ध, वयस्क होस् वा युवा, चाहे पुरुष होस् या महिला। तपाईंले हरेकका मोबाइलमा औंलाहरू चलिरहेको देख्नु भएको होला र मोबाइल प्रयोग नगर्ने मानिस कमै होलान्।
मोबाइल प्रयोग गर्दा, जब मिनेट घण्टामा परिणत हुन्छ, त्यसबेला थाहा हुँदैन। मोबाइल चलाउन नसक्ने मानिसहरु समय बिताउन ल्यापटप, कम्प्युटर वा टिभीको सहारा लिन्छन् । तर के तपाईलाई थाहा छ तपाई यी स्क्रिनमा जति धेरै समय बिताउनुहुन्छ। यसको खतरा पनि बढी हुन्छ।
आउनुहोस् आज यसबारे जानकारी गरौं। यसबाट कस्ता समस्या आउन सक्छन् ।
साइबर रोगको शिकार हुन सक्छ
पहिले जहाँ स्क्रिनको रूपमा टिभी मात्र माध्यम थियो। र अहिले धेरै माध्यमहरू छन्। एक व्यक्तिले लगभग हरेक माध्यम प्रयोग गर्न कोशिस गर्दैछ। ल्यापटप, कम्प्युटर, टिभी र मोबाइलको अत्याधिक प्रयोगले साइबर सिकनेसको समस्या हुनसक्ने विज्ञहरू बताउँछन्। यो समस्या रोग र स्नायु प्रणालीसंग सम्बन्धित छ। किनभने स्क्रिन प्लेको बेला मस्तिष्कले हरेक समय विभिन्न तरिकामा प्रतिक्रिया दिइरहेको हुन्छ। स्क्रिन प्लेको दबाब आँखा, मस्तिष्क र स्नायु प्रणालीमा पर्न थाल्छ।
साइबर सिकनेसका लक्षणहरू के के हुन्?
साइबर सिकनेसको समस्या हुँदा धेरै प्रकारका लक्षण पनि देखा पर्छन् । यसमा टाउको दुख्ने, घबराहट हुने, चक्कर लाग्ने, थकान महसुस हुने, डरलाग्ने चिडचिडापन, घबराहट, चिन्ता, एकाग्र हुन नसक्ने, आँखा पोल्ने, आँखा चिलाउने, निद्रा नपुग्ने, घाँटी-काँधमा दुख्ने, टाउको दुख्ने, ढाड दुख्ने, कडा दुखाइलगायतका समस्या र रोगहरु समावेश हुन्छ। यस्ता रोगसँगसँगै गरिने हेलचेक्रयाईँले पछि शारिरिक र मानसिक थप समस्या र बिरामी निम्त्याउँछ।
रोगबाट कसरी बच्ने
रोगको रोकथामको बारेमा कुरा गर्दा, सबैभन्दा पहिले स्क्रिनमा बिताउने गरेको समयलाई कम गर्नुपर्छ। दैनिकरुपमा व्यायाम र योगलाई समावेश गर्नुहोस्, विशेषज्ञहरूको निर्देशनमा आँखाको व्यायाम गर्नुहोस्, अति आवश्यक पर्दा मात्र डिजिटल स्क्रिनमा समय बिताउनुहोस्। मोबाइल, ल्यापटपको फन्ट ठूलो राख्नुहोस्, स्क्रिन स्क्रोलिङको गति कम राख्नुहोस्, मोबाइलको सट्टा साथीभाइ र परिवारका साथ थप समय खर्च गर्नुहोस्।
प्रकाशित: २६ मंसिर २०७९, सोमबार
