काठमाडौं ।
अमेरिकाका करिब ७३ प्रतिशत मानिसलाई एआई कम्पनीहरूले कृत्रिम बुद्धिमताका कारण समाजमा गम्भीर क्षति हुन नदिन पर्याप्त काम नगरेको चिन्ता रहेको नयाँ रोयटर्स/इप्सोस सर्वेक्षणले देखाएको छ।
आइतबार सम्पन्न चार दिनको सर्वेक्षणमा ३९ प्रतिशत उत्तरदाताले कृत्रिम बुद्धिमताले समाजमा नकारात्मक प्रभाव पारिरहेको बताएका छन्। यो अघिल्लो महिनाको ३६ प्रतिशतभन्दा बढी हो र रोयटर्स/इप्सोसले मार्चदेखि यो प्रश्न सोध्न थालेयताकै उच्च प्रतिशत हो। केवल ११ प्रतिशतले नयाँ प्रविधि सकारात्मक भएको बताए। बाँकीले यसबारे निश्चित नभएको वा जवाफ नदिएको बताए।
सर्वेक्षणमा धेरै अमेरिकीले एआई कम्पनीहरूले आफैंलाई नियमन गर्न सक्ने क्षमताप्रति विश्वास नगरेको देखिएको छ। अधिकांश उत्तरदाताले एआईको सुरक्षा मापदण्ड तय गर्न संघीय अधिकारीहरूले प्रमुख भूमिका खेल्नुपर्ने बताएका छन्।
रोयटर्सका अनुसार अमेरिकी सिनेटर बर्नी स्यान्डर्सदेखि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका निकट सहयोगी स्टिभ ब्याननसम्मका नेताहरूले संघीयस्तरबाट कदम चाल्न आह्वान गरेका छन्। तर अहिलेसम्म यस दिशामा धेरै काम हुन सकेको छैन। ट्रम्पले भने एआईको तीव्र विकासलाई समर्थन गर्दै आएका छन्। रिपब्लिकन पार्टीको नेतृत्व रहेको प्रतिनिधिसभा नोभेम्बरसम्म बिदामा रहेकाले तत्कालै कुनै कदम चालिने सम्भावना कम रहेको छ।
एआईले कम्प्युटर प्रोग्रामरहरूले गर्ने काममा ठूलो परिवर्तन ल्याइरहेको छ। तर श्रम बजारमा यसले कति ठूलो असर पार्छ भन्ने अझै स्पष्ट छैन। एआईले साइबर सुरक्षामा पनि महत्वपूर्ण जोखिम निम्त्याउन सक्ने देखिएको छ। ओपनएआईले यसै गर्मीमा आफ्नो एआई एजेन्टले नियन्त्रित परीक्षणबाट बाहिरिएर दुवै कम्पनीलाई सुरुमा जानकारी नदिई अर्को कम्पनीको प्रणालीमा प्रवेश गरी ह्याक गरेको खुलासा गरेको थियो।
एआई अनुसन्धानकर्ताले चिन्ताका कारण जागिर छाडे
यसै महिनाको सुरुवातमा अर्को प्रमुख एआई कम्पनी एन्थ्रोपिकका एक अनुसन्धानकर्ताले एआईले मानव जातिलाई नै समाप्त पार्ने दिशामा अघि बढ्न सक्ने चिन्ताका कारण सार्वजनिक रूपमा जागिर छाडेका थिए। एन्थ्रोपिकका वैज्ञानिक इभान ह्युबिङ्गरले पनि आगामी एक दशकभित्र यस्तो घटना हुने सम्भावना १० प्रतिशतभन्दा बढी रहेको चेतावनी दिएका थिए।
सर्वेक्षणमा करिब ६९ प्रतिशत अमेरिकीले प्रमुख एआई कम्पनीहरूले एआई विकासको गति घटाउन तथा थप निगरानी र सुरक्षा मापदण्ड लागू गर्न आह्वान गरेको समाचारबारे आफूहरू जानकार रहेको बताए।
रोयटर्स/इप्सोस सर्वेक्षणमा ५५ प्रतिशत मानिसले एआई विकासको गति घटाउनु राम्रो हुने बताएका छन् भने १३ प्रतिशतले त्यसलाई नराम्रो हुने बताएका छन्। बाँकीले निश्चित नभएको वा जवाफ नदिएको बताए।
ओपनएआईले सन् २०२२ मा च्याटजीपीटी सार्वजनिक गरेपछि कृत्रिम बुद्धिमता राष्ट्रियस्तरमा चर्चामा आएको थियो। प्रयोगकर्ताले सोधेका प्रश्नको मानिसले जस्तै जवाफ दिन सक्ने च्याटजीपीटीले इन्टरनेटमा जानकारी खोज्ने नयाँ तरिका पनि प्रस्तुत गरेको थियो।
एआईका समर्थकहरूले यसले उत्पादकत्व बढाउन, वैज्ञानिक खोजलाई तीव्र बनाउन तथा स्वास्थ्य सेवादेखि वित्तीय क्षेत्रसम्मका उद्योगमा परिवर्तन ल्याउन सक्ने बताएका छन्।
एआई सञ्चालन गर्न आवश्यक विशाल कम्प्युटर प्रणाली रहेका डेटा सेन्टर निर्माणमा भइरहेको ठूलो लगानीले अर्थतन्त्रलाई बढावा दिइरहेको छ। तर यसले छिमेकीलाई असन्तुष्ट बनाउने गरी आवाज बढाउनुका साथै नोभेम्बर ३ मा हुने मध्यावधि निर्वाचनअघि राजनीतिज्ञहरूमाथि पनि दबाब बढाइरहेको छ।
रोयटर्स/इप्सोस सर्वेक्षणमा ७३ प्रतिशत उत्तरदाताले अमेरिकाले एआई विकासमा विश्वका अन्य देशभन्दा अगाडि रहनुभन्दा एआई सुरक्षित र जिम्मेवार ढंगले विकास भएको सुनिश्चित गर्नु बढी महत्वपूर्ण रहेको बताएका छन्। २३ प्रतिशतले भने एआई विकासमा अमेरिकाले विश्वका अन्य देशभन्दा अगाडि रहनु बढी महत्वपूर्ण भएको बताएका छन्।
अनलाइनमार्फत गरिएको सर्वेक्षणमा अमेरिकाभरका १ हजार २७७ वयस्क सहभागी थिए। सर्वेक्षणको नतिजामा दुवैतर्फ ३ प्रतिशत अंकको त्रुटिको सम्भावना रहेको छ।
प्रकाशित: ८ आश्विन २०८३, बिहीबार
