काठमाडौं ।
केही आईफोन मोडलमा लाईडार सेन्सर रहेका हुन्छन्। तर आईफोन प्रयोगकर्तालाई यो सेन्सरको प्रयोग र फाइदाबारे जानकारी नहुन सक्छ।
केही आईफोन प्रो मोडलमा पछाडिका क्यामेराको नजिक देखिने सानो कालो गोलो भाग अर्को क्यामरा नभ€ई लाईडार स्क्यानर हो। यो सेन्सरले तपाईंको आईफोन लाई वरपरका सतह र वस्तु कति टाढा छन् भन्ने पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ।
आईफोनमा लाईडारका लागि छुट्टै एप वा सेटिङ्समा यसलाई अन वा अफ गर्ने विकल्प हुँदैन। यसको सट्टा, गहिराइसम्बन्धी जानकारी आवश्यक पर्दा आईओएस का फिचर र लाईडार सपोर्ट गर्ने एपहरूले यो स्क्यानर प्रयोग गर्छन्। उदाहरणका लागि, कुनै वस्तुको मापन गर्न, कोठाको आकार बुझ्न वा नजिकैको वस्तु पत्ता लगाउन लाईडार प्रयोग हुन सक्छ।
आईफोनको लाईडार स्क्यानरले के गर्छ?
लाईडार को पूरा रूप “लाइट डिटेक्शन एण्ड रेञ्जिङ” हो। यो सेन्सरले आँखाले नदेखिने प्रकाशका पल्सहरू पठाउँछ र ती पल्सहरू नजिकका सतहमा ठोक्किएर फर्किन कति समय लाग्यो भन्ने मापन गर्छ। यसबाट आईफोन ले आफ्नो अगाडि रहेका वस्तुको दूरी र आकारबारे जानकारी प्राप्त गर्छ।
यसलाई बुझ्ने सजिलो तरिका के हो भने क्यामेराले कुनै दृश्य कस्तो देखिन्छ भन्ने जानकारी आईफोन लाई दिन्छ भने लाईडारले त्यहाँ रहेका वस्तु कति टाढा छन् भन्ने थप जानकारी दिन्छ।
एप्पलको अग्मेन्टेड रियालिटी (एआर) फ्रेमवर्क एआरकिटले यी रिडिङ प्रयोग गरेर वास्तविक वातावरणको सामान्य थ्रीडी संरचना बनाउन सक्छ। यसले सपोर्ट गर्ने एआर एपहरूलाई भुइँ, भित्ता र अन्य सतहको स्थान बुझ्न मद्दत गर्छ।
एपहरूले यो जानकारीलाई व्यावहारिक रूपमा पनि प्रयोग गर्न सक्छन्। उदाहरणका लागि, एप्पलको रुमप्लान फ्रेमवर्कले क्यामेरा र लाईडार बाट प्राप्त जानकारीलाई एकसाथ प्रयोग गरेर भित्ता, झ्याल, ढोका, फर्निचर तथा कोठाका अन्य संरचना पहिचान गर्दै भित्री स्थानको थ्रीडी मोडल बनाउन सक्छ।
लाईडारले क्यामरालाई पनि सहयोग गर्न सक्छ। लाईडार सपोर्ट गर्ने प्रो मोडलमा यो सेन्सर नाइट मोड पोर्ट्रेट र कम प्रकाशमा छिटो अटोफोकसजस्ता फिचरका लागि प्रयोग हुन्छ।
कुन आईफोनमा लाईडार हुन्छ?
एप्पल ले सन् २०२० मा आईफोन १२ प्रो र आईफोन १२ प्रो म्याक्सबाट लाईडार स्क्यानर ल्याएको थियो। त्यसयता यो प्रो मोडलमा मात्र उपलब्ध विशेषता रहँदै आएको छ। आईफोन १७ प्रो र आईफोन १७ प्रो म्याक्ससम्मका सबै प्रो र प्रो म्याक्सपुस्तामा यो फिचर समावेश छ।
एप्पलले गैर-प्रो आईफोनमा लाईडार राखेको छैन। त्यसैले तपाईंसँग सामान्य आईफोन, मिनी, प्लस, एयर वा अन्य गैर-प्रो मोडल छ भने त्यसले लाईडारका सुविधा प्रयोग गर्न सक्दैन।
आईफोन बाहेक मार्च २०२० मा आएको चौथो पुस्ताको आईप्याड प्रो देखि त्यसपछिका सबै आईप्याड प्रो मा पनि लाईडार सेन्सर राखिएको छ। यसले ट्याब्लेटमा पनि उस्तै काम गर्छ।
आईफोनमा लाईडार कसरी प्रयोग गर्ने?
लाईडार को सहयोगमा गहिराइसम्बन्धी मापन परीक्षण गर्ने सबैभन्दा सजिलो बिल्ट-इन तरिका मेजर एप हो। मेजर एप लाईडार भएको आईफोन मा मात्र सीमित छैन। एप्पलले यो सेन्सर नभएका सामान्य आईफोन मोडलमा पनि यो एप उपलब्ध गराएको छ।
म्यानुअल रूपमा मापन गर्न मेजर एप खोल्नुहोस् र क्यामेरालाई वरपरको क्षेत्रमा बिस्तारै घुमाउनुहोस्। स्क्रिनको बीचमा देखिने डटलाई मापन सुरु गर्ने स्थानमा मिलाएर प्लस/एड बटन थिच्नुहोस्। त्यसपछि आईफोन लाई वस्तुको अर्को छेउमा लैजानुहोस् र फेरि प्लस/एड थिच्नुहोस्। एप्पलका अनुसार यसरी गरिएको मापन अनुमानित हुन्छ। त्यसैले यो छिटो अनुमान लिनका लागि उपयोगी हुन्छ, तर एकदमै सटीक मापन आवश्यक पर्ने कामका लागि भर पर्नु उचित हुँदैन।
लाईडार सेन्सर भएका सपोर्टेड प्रो मोडलमा मेजर एपले स्वचालित एज गाइड र रुलर भ्युजस्ता थप सुविधा पनि दिन्छ। क्यामेराको दृश्यमा व्यक्ति पूरै देखिएको अवस्थामा यसले उसको उचाइ पनि मापन गर्न सक्छ।
अझ विस्तृत प्रयोगका लागि लाईडारको फाइदा उठाउन बनाइएका एप आवश्यक पर्छन्। एप्पलको रुमप्लान फ्रेमवर्क प्रयोग गर्ने एपहरूले भित्री स्थान स्क्यान गरेर थ्रीडी कोठा मोडल बनाउन सक्छन्।
त्यस्तै एआर एपहरूले लाईडारबाट प्राप्त गहिराइसम्बन्धी जानकारी प्रयोग गरेर वास्तविक वातावरणमा भर्चुअल वस्तुहरूलाई अझ सही स्थानमा राख्न सक्छन्। लाईडार स्क्यानरलाई छुट्टै अन गर्नुपर्दैन। सपोर्ट गर्ने एपले आवश्यक पर्दा आफैं यसको प्रयोग गर्छ।
लाईडार पहुँचयोग्यताका लागि पनि उपयोगी छ। लाईडार सेन्सर भएका आईफोनमा म्याग्निफायर एपको डिटेक्शन मोडले नजिकै रहेका मानिस, ढोका र फर्निचर पत्ता लगाउन सक्छ। त्यसपछि यसले ध्वनि, आवाज वा ह्याप्टिक प्रतिक्रियामार्फत जानकारी दिन सक्छ।
तर एप्पलले डिटेक्शन मोडलाई नेभिगेसनका लागि वा गलत परिणामले हानि पुर्याउन सक्ने अवस्थामा भरपर्दो माध्यमका रूपमा प्रयोग नगर्न चेतावनी दिएको छ।-एजेन्सी
प्रकाशित: २६ भाद्र २०८३, शुक्रबार
