काठमाडौं ।
चीनले अन्तरिक्षमै कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) र अन्य डाटा प्रशोधन गर्ने विश्वकै ठूलो परियोजनामध्ये एकको सुरुवात गरेको छ। सांघाई सिङ्शु टियान्सुआन स्पेस टेक्नोलोजीले आफ्नो अन्तरिक्ष-आधारित कम्प्युटिङ नेटवर्कको पहिलो स्याटेलाइट समूह सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरेको घोषणा गरेको हो।
कम्पनीले दीर्घकालीन रूपमा कुल एक हजार स्याटेलाइट अन्तरिक्षमा तैनाथ गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यो परियोजना पूर्ण भएपछि चीनले अन्तरिक्षमै डाटा प्रशोधन गर्ने व्यावसायिक नेटवर्क सञ्चालनमा ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
परम्परागत रूपमा स्याटेलाइटले संकलन गरेको कच्चा डाटा पृथ्वीमा पठाएर प्रशोधन गरिन्छ। तर स्पेस-बेस्ड कम्प्युटिङ अवधारणामा भने एआई, रिमोट सेन्सिङ तथा अन्य कम्प्युटिङ कार्यहरू सिधै कक्षामै गरिन्छ। त्यसपछि आवश्यक नतिजा मात्र पृथ्वीमा पठाइने भएकाले ठूलो परिमाणको डाटा प्रसारण गर्नुपर्ने आवश्यकता कम हुन्छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यसले सञ्चार ब्यान्डविथमा पर्ने दबाब घटाउनुका साथै डाटा प्रशोधनको समय (लेटेन्सी) पनि कम गर्न सक्छ। विशेष गरी पृथ्वी अवलोकन, मौसम पूर्वानुमान, विपद् व्यवस्थापन तथा एआईमा आधारित विश्लेषणका लागि यस्तो प्रणाली प्रभावकारी हुने विश्वास गरिएको छ।
रोयटर्सका अनुसार कम्पनीले पहिलो स्याटेलाइट समूहको प्रक्षेपणसँगै चीनको पहिलो व्यावसायिक अन्तरिक्ष कम्प्युटिङ नेटवर्क सञ्चालनतर्फ महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल भएको जनाएको छ।
यो घोषणा चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङ सांघाईमा आयोजित विश्व कृत्रिम बुद्धिमत्ता सम्मेलन मा सहभागी भएकै समयमा सार्वजनिक गरिएको हो। सम्मेलनमा उनले चीनलाई विश्वव्यापी एआई विकास र सहकार्यको अग्रणी शक्तिका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए।
यता अमेरिकी उद्यमी इलोन मस्कको स्पेसएक्सले पनि यस वर्ष एक्सएआईसँगको एकीकरणपछि अन्तरिक्ष-आधारित कम्प्युटिङ प्रविधिमा काम अघि बढाइरहेको छ। एआई विकासलाई अझ तीव्र बनाउने उद्देश्यसहित स्पेसएक्सले पनि यस्ता पूर्वाधारमा लगानी बढाइरहेको बताइएको छ।
अन्तरिक्षमै डाटा प्रशोधन गर्ने प्रविधिलाई आगामी पुस्ताको स्याटेलाइट सेवा र एआई पूर्वाधारको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा हेरिएको छ। चीन र अमेरिका दुवैले यस क्षेत्रमा तीव्र प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन्, जसले भविष्यमा अन्तरिक्ष प्रविधि र एआईको विकासलाई नयाँ चरणमा पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रकाशित: ४ श्रावण २०८३, सोमबार
