काठमाडौं ।
फेसबुक र इन्स्टाग्रामको मूल कम्पनी मेटाले १४ खर्ब अमेरिकी डलर जरिवाना भोग्न सक्नेछ। चार अमेरिकी राज्यहरूले कम्पनी विरुद्ध मुद्दा दायर गरेका छन्, जुन प्राविधिक उद्योगको इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो जरिवाना रकम माग हो।
यो रकम लगभग १.४ ट्रिलियन डलर बराबर छ। यो रकम मेटाको कुल बजार मूल्यको नजिक पनि छ। रोचक कुरा के छ भने, मेटाको बजार पूँजीकरण १.५ ट्रिलियन डलर छ, जबकि जरिवाना माग १.४ ट्रिलियन डलर छ।
मुद्दामा मेटामाथि बालबालिकालाई लत बनाएको आरोप छ। यो मुद्दा केवल ह्याक गरिएको प्रयोगकर्ता खाता वा डेटा चुहावटको मात्र होइन। आरोपहरू त्यो भन्दा धेरै फराकिलो छन्। अमेरिकी राज्यहरूले आरोप लगाएका छन् कि मेटाले जानाजानी फेसबुक र इन्स्टाग्राममा बालबालिका र किशोरकिशोरीहरूलाई यी एपहरूको लत लगाउन डिजाइन गरेको थियो।
कम्पनीले मानिसहरूलाई आफ्ना प्लेटफर्महरू सुरक्षित छन् भनेर विश्वास गर्न भ्रमित पनि गर्यो, यद्यपि यो आन्तरिक रूपमा जोखिमहरूको बारेमा सचेत थियो।
धेरै अमेरिकी राज्यहरूले मेटा विरुद्ध मुद्दा दायर गरेका छन्। यो मुद्दा अब अगस्टमा क्यालिफोर्नियाको संघीय अदालतमा सुनुवाइ हुनेछ। हाल, क्यालिफोर्निया, कोलोराडो, केन्टकी र न्यु जर्सी यस मुद्दामा संलग्न छन्। थप रूपमा, १४ अन्य राज्यहरूले पनि मेटा विरुद्ध छुट्टै कानुनी कारबाही सुरु गरेका छन्।
ती राज्यहरूले आरोप लगाएका छन् कि इन्स्टाग्राम र फेसबुकमा भएका धेरै सुविधाहरू बच्चाहरूलाई स्क्रिनमा धेरै समय बिताउनको लागि डिजाइन गरिएको थियो। यसमा निरन्तर स्क्रोलिङ फिड, सूचनाहरू, लाइक प्रणाली, सिफारिस एल्गोरिदमहरू, र अन्य संलग्नता सुविधाहरू समावेश छन्।
मेटालाई धेरै बच्चाहरूमा चिन्ता, डिप्रेसन, निद्रा समस्याहरू, र सामाजिक सञ्जालको लतमा योगदान पुर्याएको आरोप लगाइएको छ। मेटाले यी आरोपहरूलाई पूर्णरूपमा अस्वीकार गरेको छ। कम्पनीले सामाजिक सञ्जालको लत आधिकारिक मानसिक रोग नभएको बताएको छ।
मेटाले युवाहरूलाई जोगाउन धेरै सुविधाहरू थपेको र राज्यहरूले माग गरेको १.४ ट्रिलियन डलरको जरिवाना निराधार भएको पनि बताएको छ।
मेटाले यस्तो आरोपको सामना गरेको यो पहिलो पटक होइन। अमेरिकाका हजारौं परिवार, विद्यालय र धेरै राज्यहरूले पहिले नै मेटा, टिकटक, युट्युब र स्न्यापच्याट जस्ता कम्पनीहरू विरुद्ध मुद्दा दायर गरिसकेका छन्।
प्रकाशित: २४ असार २०८३, बुधबार
