काठमाडौं ।
स्याटेलाइट सञ्चार कम्पनी स्टारलिङ्कले अमेरिकामा उपभोक्तामुखी मोबाइल सेवा सुरु गर्ने योजना बनाइरहेको चर्चा सार्वजनिक भएको छ।
हालै सम्पन्न स्पेसएक्सको ठूलो आईपीओअघि सम्भावित लगानीकर्तालाई प्रस्तुत गरिएको जानकारीमा यसको स्याटेलाइट सहायक कम्पनी स्टारलिङ्क अमेरिकी मोबाइल बजारमा प्रवेश गर्न सक्ने सम्भावना उल्लेख गरिएको थियो। यो जानकारी प्राप्त गरेका केही व्यक्तिहरूले फाइनान्सियल टाइम्सलाई यसको जानकारी दिएका हुन्।
यो योजनाले अमेरिकी मोबाइल नेटवर्क अपरेटरहरू, विशेषगरी स्टारलिङ्कसँग प्रत्यक्ष-टु-डिभाइस (डीटूडी) सेवा पुनःबिक्री गर्ने सम्झौता गरेको टी–मोबाइललाई आश्चर्यमा पारेको हुन सक्छ।
टी–मोबाइलका ग्राहकबीच डीटूडी सेवाको प्रयोग अपेक्षाभन्दा निकै कम रहेको बताइएको छ, जसको कारण यसको सीमित ब्यान्डविथ र सीमित उपलब्धता मानिएको छ। यो सेवा मुख्य रूपमा मोबाइल नेटवर्क नपुग्ने दुर्गम क्षेत्रमा मात्र उपयोगी हुने बताइएको छ।
फाइनान्सियल टाइम्सका अनुसार स्टारलिङ्कले आफ्नै स्थलीय मोबाइल नेटवर्क निर्माण गरेर यी सीमितताहरू समाधान गर्ने प्रयास गर्न सक्छ। तर यसअघि डिशले अमेरिकी मोबाइल अपरेटरहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्न खोज्दा भोग्नुपरेको कठिनाइलाई हेर्दा यस्तो योजना सफल हुनेमा प्रश्न उठाइएको छ।
स्टारलिङ्कसँग आईपीओबाट ठूलो लगानी जुट्ने सम्भावना भए पनि डिशले सामना गरेका बजारसम्बन्धी चुनौतीहरू अझै कायम रहेको र पदयात्री तथा दुर्गम क्षेत्रमा बस्ने व्यक्तिबाहेक अन्य उपभोक्ताका लागि यसको विशेष आकर्षण के हुने भन्ने स्पष्ट छैन।
टेलिकम्स डटकमका अनुसार स्पेक्ट्रमको अभाव भने नहुने अनुमान गरिएको छ। स्टारलिङ्कले हालै इकोस्टारबाट केही स्पेक्ट्रम खरिद गरेको र गत साता थप स्पेक्ट्रम प्राप्त गरेको बताइएको छ। तर उसले साँच्चिकै आफ्नै मोबाइल बेस स्टेशन पूर्वाधार निर्माण गर्ने हो वा होइन भन्नेमा अझै स्पष्टता छैन, किनकि यस्तो पूर्वाधार निर्माणमा ठूलो लगानी आवश्यक पर्नेछ।
फाइनान्सियल टाइम्सले अर्को सम्भावना पनि औंल्याएको छ। स्टारलिङ्कले टी–मोबाइलजस्ता साझेदारसँग भविष्यमा हुने वार्तामा आफ्नो पक्ष बलियो बनाउन यस्तो रणनीतिक चर्चा बाहिर ल्याएको हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
उद्योगका विश्लेषकहरूका अनुसार केवल डीटूडी सेवामा आधारित उपभोक्तामुखी मोबाइल सेवा धेरै लोकप्रिय हुने सम्भावना कम छ। हालै उक्लाले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार बेलायतको ओटूले स्टारलिङ्कको डीटूडी सेवा व्यापक रूपमा उपलब्ध गराए पनि यसको प्रयोग सामान्य मोबाइल नेटवर्क उपलब्ध नभएका सीमित अवस्थामा मात्र भइरहेको छ।
उद्योग विश्लेषक डिन बब्लीले पनि डीटूडी प्रविधिबारे बढाइचढाइ गरिएको दाबीलाई धेरैअघि नै अस्वीकार गरिसकेको उल्लेख गरिएको छ।
प्रकाशित: १५ असार २०८३, सोमबार
