काठमाडौं ।
नासाको क्युरियोसिटी मार्स रोभरले मंगल ग्रहमा बिहानदेखि साँझसम्मका दुई ओटा ब्ल्याक एण्ड ह्वाइट भिडियो रेकर्ड गरेको छ।
नासाले नोभेम्बर ८ मा, मिशनको ४,००२ औं मंगल ग्रहको दिन, वा सोलमा आफ्नो हेजक्यामको साथ मंगल ग्रहको सतहमा घुमिरहेको आफ्नै छायाँको भिडियो खिचेको नासाले बताएको छ।
भिडियो रेकर्ड गर्न निर्देशनहरू क्युरियोसिटीलाई मंगल ग्रहको सौर्य संयोजन सुरु हुनु अघि पठाइएको आदेशहरूको अन्तिम सेटको अंश थियो। सूर्य पृथ्वी र मंगलको बीचमा रहेको अवधिलाई सौर्य संयोजन भनिन्छ। यस पटक यो नोभेम्बर ११ देखि २५ तारिखसम्म भयो।
२०१२ मा मंगल ग्रहमा अवतरण गरेको रोभरले हेजक्याम मात्र प्रयोग गर्यो किनभने यसका अन्य गतिविधिहरूलाई संयोजन हुनु अघि नै जानाजानी कम गरिएको थियो।
नासाले रातो ग्रहको मौसमको बारेमा थप प्रकट गर्न सक्ने बादल वा धुलोका हुन्डरी (जसलाई डस्ट डेभिल भनिन्छ) क्याप्चर गर्ने आशामा हेजक्यामले पहिलो पटक १२ घण्टाको स्न्यापसट रेकर्ड गरेको बताएको छ।
जब तस्बिरहरू संयोजन पछि पृथ्वीमा आइपुगे, वैज्ञानिकहरूले समय बित्दै गएको क्याप्चर गर्न भिडियोहरूको २५-फ्रेम जोडी एकसाथ राखे।
बिहान ५:३० देखि साँझ ५:३० सम्मको भिडियोमा मंगल ग्रहको समय, दिन उदाउँदै र ढल्दा क्युरियोसिटीको छायाको दिशा र स्थान परिवर्तन भएको देख्न सकिन्छ।
पहिलो भिडियो, अगाडि-फेसिङ हेजक्याम तस्विरहरू प्रस्तुत गर्दै, माउन्ट शार्पमा पाइने उपत्यका गेडिज वालिजसंग दक्षिणपूर्व देखिन्छ। ग्याल क्रेटरमा रहेको ५ किलोमिटर अग्लो हिमालको फेदमा क्युरियोसिटीले सन् २०१४ देखि आरोहण गर्दै आएको छ।
सूर्योदयको समयमा आकाश उज्यालो हुँदा, रोभरको २-मिटर रोबोटिक हातको छायाँ बायाँतिर सर्छ, र क्युरियोसिटीको अगाडिका पाङ्ग्राहरू फ्रेमको दुबै छेउमा अँध्यारोबाट बाहिर निस्कन्छन्।
बायाँ तर्फ रोबोटिक हातको काँधमा माउन्ट गरिएको गोलाकार क्यालिब्रेसन लक्ष्य पनि देखिन्छ।
दिनको बीचमा, अगाडिको हेजक्यामको स्वत: एक्सपोजर एल्गोरिदम एक सेकेन्डको एक तिहाइको एक्सपोजर समयमा सेटल हुन्छ। रातिको समयमा, एक्सपोजर समय एक मिनेट भन्दा बढी हुन्छ, “हट पिक्सेल” भनेर चिनिने विशिष्ट सेन्सर शोरको कारण जुन अन्तिम छविमा सेतो हिउँको रूपमा देखा पर्दछ।
दोस्रो भिडियोले अघिल्लो हेजक्यामको दृश्य देखाउँदछ किनकि यसले उत्तरपश्चिम माउन्ट शार्पको ढलानबाट गेल क्रेटरको भुइँमा देखिन्छ।
रोभरको दाहिने पछाडिको पाङ्ग्रा क्युरियोसिटीको पावर प्रणालीको छायासँगै देखिन्छ। १७ औं फ्रेमको बखत, भिडियोको बीचमा बाँयामा देखिने एउटा सानो कालो कलाकृति क्यामरा सेन्सरमा रहेको ब्रह्माण्ड किरणको परिणाम हो।
त्यसैगरी, भिडियोको अन्त्यमा फ्ल्यासिङ लाइटहरू र अन्य आवाजहरू हेजक्यामको इमेज सेन्सरलाई असर गर्ने अन्तरिक्षयानको पावर प्रणालीबाट निस्केको तातोको परिणाम हो।
यी तस्बिरहरू हेजक्यामको वाइड-एंगल लेन्सको लागि सुधार गर्न पुन: प्रोजेक्ट गरिएको छ। विशेष गरी पछाडिको क्यामरा भिडियोहरूमा, लेन्समा ११ वर्षको मंगल ग्रहको धुलो बसेको कारण तस्विरहरूको धमिलो उपस्थिति भएको हो।
प्रकाशित: १६ पुष २०८०, सोमबार
