
काठमाडौं ।
अनुसन्धानकर्ताहरूले नयाँ अनलाइन आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) उपकरण विकास गरेका छन्। यसले पार्किन्सन्स रोगबाट पीडित व्यक्तिहरूलाई टाढाबाटै उनीहरूको लक्षणहरूको गम्भीरता मिनेटमा मूल्याङ्कन गर्न मद्दत गर्दछ।
एनपीजे डिजिटल मेडिसिन जर्नलमा प्रकाशित एक अध्ययनले रिपोर्ट गरेअनुसार परीक्षण ०-४ को स्केलमा मोटर प्रदर्शन मूल्याङ्कन गर्न वेबक्यामको अगाडि प्रयोगकर्ताहरूको औंलाको १० ट्यापहरूमा निर्भर हुन्छ।
उपकरण परीक्षण गर्न, पार्किन्सन रोगद्वारा पिडित २५० विश्वव्यापी सहभागीहरूले औंला-ट्यापिङ प्रदर्शन गरे। एआई प्रणालीको मूल्याङ्कन तीन न्यूरोलोजिस्ट र तीन प्राथमिक हेरचाह चिकित्सकहरूद्वारा तुलना गरिएको थियो।
विशेषज्ञ न्यूरोलोजिस्टहरूले एआई मोडेलहरू भन्दा थोरै राम्रो प्रदर्शन गरे। एआई मोडेलले प्राथमिक हेरचाह चिकित्सकहरूलाई यूपीडीआरएस (UPDRS) प्रमाणीकरणको साथमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेको रोचेस्टर विश्वविद्यालयको टोलीले भन्यो।
वास्तवमा, एकीकृत पार्किन्सन रोग रेटिङ स्केल (UPDRS) बिरामीहरूमा पार्किन्सन रोगको गम्भीरता र प्रगति मापन गर्न प्रयोग गरिने रेटिङ उपकरण हो।
मुभमेन्ट डिसअर्डर सोसाइटी (एमडीएस-MDS) यूपीडीआरएस जस्ता दिशानिर्देशहरू प्रयोग गरेर गतिबिधि विकारहरू मूल्याङ्कन गर्न र गम्भीरताको मूल्याङ्कन गर्न डाक्टरहरूले प्रायः बिरामीहरूलाई साधारण मोटर कार्यहरू गर्छन्।
एआई मोडेलले एमडीएस-यूपीडीआरएस दिशानिर्देशहरू प्रयोग गरेर द्रुत मूल्याङ्कन प्रदान गर्दछ। यसले गति, आयाम, आवृत्ति र अवधि जस्ता कम्प्युटेसनल मेट्रिक्स स्वचालित रूपमा उत्पन्न गर्दछ, जुन व्याख्या गर्न मिल्ने, मानकीकृत, दोहोर्याउन मिल्ने र चिकित्सा गाइडबुकहरूसँग सुसंगत छन्। यसले ती विशेषताहरूलाई झट्काको गम्भीरता वर्गीकरण गर्न प्रयोग गर्दछ।
“यी निष्कर्षहरूले न्यूरोलोजिस्टहरू पहुँच गर्न, अपोइन्टमेन्टहरू लिन र अस्पतालमा यात्रा गर्न कठिनाइ भएका बिरामीहरूका लागि ठूलो प्रभाव पार्न सक्छ,” रोचेस्टर विश्वविद्यालयको कम्प्युटर विज्ञान विभागका सहयोगी प्राध्यापक एहसान हकले भने।
“यो एक उदाहरण हो कि कसरी एआईलाई बिस्तारै स्वास्थ्य सेवामा क्लिनिक बाहिरका मानिसहरूलाई सेवा दिन, स्वास्थ्य समानता र पहुँचमा राख्न सुधार गर्दै आएको छ,” हकले भने।
अन्वेषकहरूले भने कि तिनीहरूको विधि अन्य मोटर कार्यहरूमा पनि लागू गर्न सकिन्छ, यसले एटेक्सिया र हन्टिंगटन रोग जस्ता अन्य प्रकारका मुभमेन्ट डिस्अर्डरहरूको मूल्याङ्कन गर्न ढोका खोल्नेछ।
जहाँ, नयाँ ‘पार्किन्सन्स डिजिज एसेसमेन्ट’ अनलाइनमा उपलब्ध छ। यदपी, अन्वेषकहरूले चेतावनी दिन्छन् कि यसले उदीयमान प्रविधिलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ र यो प्रारम्भिक चरणमा, एक्लै र चिकित्सकको इनपुट बिना, रोगको उपस्थिति वा गम्भीरताको निश्चित उपाय मानिनु हुँदैन।
प्रकाशित: २३ भाद्र २०८०, शनिबार