काठमाडौं ।
लामो समयदेखि चन्द्रमामा पानी छ भनेर विश्वास गरिदै आईएको छ। तर अहिले सम्म यसको उत्पत्ति, भण्डारण वा चाल बारेमा थाहा छैन।
अहिलेसम्म, चिनियाँ अन्वेषकहरूले गरेको अध्ययनबाट चन्द्रमाको माटोमा केही साना गोलाहरू पत्ता लगाएका छन्, जुन पानी लुक्ने ठाउँ हुन सक्छ।
यो खोज नेचर म्यागजिनमा प्रकाशित भएको मार्काले उल्लेख गरेको छ।
स्याटेलाईटमा ठूलो मात्रामा करिब ३ लाख मिलियन टन पानी रहेको अनुमान गरिएको छ। चन्द्रमामा आफ्नो मिसनमा रहेको चीनको चाङ्ग रोभरले संकलन गरेको नमूनाबाट यो विश्वास गरिएको हो। यस अनुसन्धानले डिसेम्बर २०२० मा चन्द्रमाबाट सामग्रीहरू संकलन गरेको थियो।
यो खोजले चन्द्रमामा पानी छ भन्ने आशंकालाई मात्र पुष्टि गर्दैन, तर कल्पना गरेको भन्दा धेरै मात्रामा पानी भएको भनेर सुझाव पनि दिन्छ।
यी ग्लास मोतीहरू उत्पन्न हुन्छन् जब अन्तरिक्ष चट्टानका टुक्राहरू वस्तुको सतहमा ठोक्छन्, खनिजहरू वाष्पीकरण गर्छन् जुन त्यसपछि सूक्ष्म ग्लास कणहरूमा चिसो हुन्छ। यी मोतीहरूले हाइड्रेसन सिग्नेचर राख्छन् र प्रशस्त पानी हुन्छ। प्रत्येक मोती कण मासमा पानी को ०.००२ ग्राम सम्म छ।
डट डिग्री सेल्सियसको तापक्रममा फैलावट समय ज्ञछ वर्ष भन्दा कम हुने विश्वास गरिन्छ, र चन्द्रमामा पानी चक्रलाई निरन्तरता दिन सक्ने पानी रिचार्ज संयन्त्र स्थापना गर्न सकिन्छ।
यदि यो प्रमाणित भयो भने, यो चन्द्रमामा थप मिसनहरू बनाउन महत्वपूर्ण हुनेछ र त्यहाँ लामो समयको अनुसन्धान गर्न अनुमति दिइनेछ।
स्पेन आर्टेमिस सम्झौतामा २५ औँ हस्ताक्षरकर्ता देश भएकोले म्याड्रिडमा रहेका डेमोक्र्याटिक सिनेटर, अन्तरिक्ष यात्री र संयुक्त राज्य अमेरिकाको अन्तरिक्ष एजेन्सी (नासा) का प्रशासक बिल नेल्सनले यही कुरा बताएको मार्काले लेखेको छ। नेल्सन अमेरिकी दूतावासमा एल मुन्डो र एल पाइसमा पनि उपस्थित भएका छन्।
यी सहकारी सम्झौताहरूमा आगामी दशकहरूमा चन्द्रमा र अन्य अन्तरिक्ष निकायहरूको शान्तिपूर्ण अन्तरिक्ष अन्वेषणको आधारशिला राखिनेछ।
प्रकाशित: २१ जेष्ठ २०८०, आईतवार
