काठमाडौं ।
चीनको मुख्य प्रक्षेपण वाहन संस्थानका रकेट डिजाइनरहरूले पुन: प्रयोगयोग्य पहिलो चरणको विशेषता भएको डिजाइनको पक्षमा अहिलेको खर्चिलो सुपर हेभी-लिफ्ट लन्चरको योजना खारेज गरेका छन्।
ग्रिड फिन र कुनै साइड बूस्टरहरू सहितको लङ मार्च ९ रकेटको नयाँ मोडेल हालै दक्षिणी चीनमा चलिरहेको झुहाई एयर शोमा प्रदर्शन गरियो, जसले खर्चयोग्य रकेटको लामो समयदेखि चलिरहेको योजना छाडिएको अनुमान लगाएको स्पेसन्यूजले रिपोर्ट गरेको छ।
चाइना एकेडेमी अफ लन्च भेहिकल टेक्नोलोजी (सीएएलटी) को जनरल डिजाइन विभागका निर्देशक लिउ बिङले नोभेम्बर ७ मा चाइना सेन्ट्रल टेलिभिजनसँगको अन्तर्वार्तामा नयाँ कदमको पुष्टि गरे।
रकेटको नयाँ, हालको योजना तीन चरणको, १०८ मिटर अग्लो, १० मिटर व्यास र ४,१८० मेट्रिक टनको रकेट हुनेछ, जसमा १५० टन पृथ्वीको तल्लो कक्ष (लियो)मा र ५० टन चन्द्रमाको स्थानान्तरण कक्षमा (एलटीओ), वा ३५ टन मंगल ग्रह स्थानान्तरण कक्षमा लैजान सक्नेछ।
यो रकेट सन् २०३० सम्म परीक्षण उडानका लागि तयार हुने योजनामा छ।
लिउले सीसीटीभीलाई भनेअनुसार डिजाइनलाई अन्तिम रूप दिइएको छैन र सम्भवतः टोलीले उपयुक्त मार्ग चयन गर्दा परिवर्तनहरू देख्नेछन्, जबकि निरन्तर प्राविधिक चुनौतीहरू पार गर्ने र यसको प्रक्षेपण शक्ति बढाउने लक्ष्यमा प्रतिबद्ध छ।
लङ मार्च ९ रकेट परियोजना धेरै वर्षदेखि सीएएलटीमा विकास भइरहेको छ। मूल योजना लियोका लागि १०० मेट्रिक टन वा बढी डेलिभर गर्न सक्षम खर्चयोग्य रकेट निर्माण गर्ने थियो।
मौलिक डिजाइनले लङ मार्च ९ लाई नासाको स्पेस लन्च प्रणाली (एसएलएस) सँग मिल्दोजुल्दो बनाएको थियो, जुन आर्टेमिस १ मिशनको लागि पहिलो हो। यो हाल केनेडी स्पेस सेन्टरमा उष्णकटिबंधीय आँधी फ्लोरिडा नजिक पुगेसँगै लन्च कम्प्लेक्स ३९बी मा प्याडमा विराजमान छ।
स्पष्ट रूपमा स्पेस एक्सद्वारा प्रदर्शन गरिएको पुन: उपयोगिताको विकासको प्रतिक्रियामा हालैका वर्षहरूमा वरिष्ठ सीएएलटी अधिकारी लङ्ग लेहोले लङ्ग मार्च ९ को लागि नयाँ अवधारणाहरू प्रस्तुत गरेका छन्।
अनौपचारिक रूपमा, गत वर्ष झुहाई एयरशोमा प्रदर्शन गरिएको बूस्टरहरू सहितको खर्चयोग्य संस्करणबाट टाढाको संक्रमणमा, पुन: प्रयोगयोग्य केरोसिन र मिथेन-इन्धन अवधारणाहरू अलग गर्न प्रस्तुतीकरणहरूले सुझाव दिए। लङकाअनुसार मिथेन संस्करण २०३५ सम्म तयार हुन सक्छ।
उही समयमा, चाइना एरोस्पेस साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी कर्पोरेशन (सीएएससी) को छैटौं एकेडेमी, जसको पनि सीएटीएल स्वामित्व छ, भर्खरै ५०० टन-थ्रस्ट वाईएफ १३० केरोसिन-तरल अक्सिजन इन्जिनको पहिलो पूर्ण प्रणाली तातो आगो परीक्षण गरियो, एक्सपेन्डेबल लङ मार्च ९ लाई पावर गर्नको लागि विकसित गर्ने सोचाइ रहेको छ। इन्जिनलाई कसरी अगाडि बढाइन्छ त्यो भने हेर्न बाँकी छ।
प्रकाशित: २५ कार्तिक २०७९, शुक्रबार
