काठमाडौं ।
स्पोटीफाई र अन्य संगीत प्लेटफर्ममा वास्तविक कलाकारको पेजमा नक्कली गीत अपलोड गर्ने क्रम बढेको छ। ४०४ मिडियाको रिपोर्टअनुसार खराब नियत भएका व्यक्तिहरूले जेनेरेटिभ एआई प्रयोग गरेर गीत तयार गरी वितरण प्रणालीमा रहेको कमजोरीको फाइदा उठाउँदै ती गीतलाई वास्तविक कलाकारको संगीत सूचीमा राखिरहेका छन्।
यो कमजोरीमार्फत उनीहरूले ती गीतबाट आएको आम्दानीसमेत लिन सक्ने गरेका छन्। उक्त रकम वास्तविक कलाकारलाई जाँदैन। नक्कली गीतमा कलाकारको नाम र प्रोफाइल प्रयोग हुने भएकाले सामान्य एआईबाट तयार गरिएका गीतको तुलनामा यसबाट प्राप्त आम्दानी बढी हुन सक्ने बताइएको छ।
इन्ग्याजेटका अनुसार यसरी ठगी हुने प्रक्रिया सरल छ। ४०४ मिडियाले ब्रुकलिनको ब्यान्ड लेथ अफ हेभनलाई प्रयोग गरेर यसको परीक्षण गरेको थियो। ठगी गर्ने व्यक्तिले सुनो वा यूडियो जस्ता सेवाबाट एआई प्रयोग गरी गीत तयार गर्छ। त्यसपछि जेनेरेटिभ एआईबाट एल्बमको कभर तयार गर्छ।
अन्त्यमा डिस्ट्रोकिड जस्तो डिजिटल संगीत वितरण सेवामा खाता बनाएर गीत अपलोड गर्छ। गीत अपलोड गरेपछि आफू वास्तविक ब्यान्ड भएको झूटो दाबी गरे पुग्छ र बाँकी काम प्लेटफर्मले नै गर्छ।
केही समयमै उक्त गीत स्पोटीफाई, टाइडल, एप्पल म्युजिक, अमेजन म्युजिकलगायतका स्ट्रिमिङ सेवामा वास्तविक कलाकारले नयाँ गीत सार्वजनिक गरेको जस्तो देखिन थाल्छ।
वेबसाइटमा केही विवरण भरेर झूटो जानकारी दिन सक्ने अवस्थाका कारण यस्तो हुन सकेको हो। वितरण सेवा वा स्ट्रिमिङ प्लेटफर्मले पनि त्रुटि पत्ता नलगाउँदा ठगी गर्ने व्यक्तिले आम्दानी पाउने र वास्तविक कलाकारको प्रतिष्ठामा असर पर्ने अवस्था सिर्जना हुन्छ।
साना कलाकारहरू यस्ता ठगीको बढी जोखिममा छन्। चर्चित कलाकारसँग यस्ता गतिविधि निगरानी गर्ने छुट्टै टोली हुने भएकाले उनीहरूलाई समस्या कम हुने गरेको छ। मृत कलाकारको नाममा समेत यस्तो भइरहेको छ। स्पोटिफाइले ४०४ मिडियालाई सक्रिय रूपमा व्यवस्थापन नगरिएका प्रोफाइलहरू विशेष रूपमा जोखिममा रहेको पुष्टि गरेको छ।
‘आफ्नै हातबाट सिर्जना गरिएको सामग्री विश्वसामु प्रस्तुत गर्ने प्रक्रियाको आनन्द लिन सक्नु नै संगीत बनाउनुको अन्तिम प्रमुख प्रेरणामध्ये एक हो। कसैले हाम्रो नाममा यस्तो लाजमर्दो सामग्री सार्वजनिक गरेर हाम्रो प्रतिष्ठा बिगार्न सक्ने अवस्था अत्यन्त निराशाजनक छ र यस्तो हुन दिने वितरण तथा स्ट्रिमिङ सेवाबारे धेरै कुरा बताउँछ,’ लेथ अफ हेभनका मुख्य गायकले ४०४ मिडियालाई भने।
संगीत समूह ओडेट चाइल्डले गत जुलाईदेखि यस समस्याको अभिलेख राख्न थालेको थियो। त्यसयता समूहले टेलर स्विफ्ट लगायत चर्चित कलाकार, विभिन्न सेलिब्रेटी, दिवंगत ज्याज संगीतकार र अन्य कलाकारको नाममा सार्वजनिक गरिएका ३०० भन्दा बढी एआईबाट तयार गरिएका नक्कली गीत फेला पारेको छ।
एआईबाट तयार गरिएका सामग्रीले संगीत स्ट्रिमिङ प्लेटफर्ममा ठूलो मात्रामा स्थान बनाउनुअघि पनि यस्तो कमजोरी विद्यमान थियो। तर अहिले यसको मात्रा बढेको छ। अरू कसैको नाम प्रयोग गरेर एउटा नक्कली गीत तयार गरी अपलोड गर्नु एउटा कुरा हो भने जेनेरेटिभ एआई प्रयोग गरेर एकै दिनमा सयौँ गीत तयार गरी अपलोड गर्नु अर्कै स्तरको समस्या बनेको छ।
स्पोटीफाईले संगीतकारलाई आफ्ना प्रोफाइलसँग जोडिनुअघि नयाँ गीतको समीक्षा गर्न दिने उपकरणमा काम गरिरहेको छ। तर यो सुविधा अहिले सीमित प्रयोगकर्ताका लागि परीक्षणको चरणमा छ।
स्पोटीफाईले यो सुविधा पहिलोपटक गत मार्चमै घोषणा गरेको थियो। तथ्यांक फरक–फरक भए पनि स्पोटीफाईमा हरेक दिन करिब ५० हजार एआईबाट तयार गरिएका गीत अपलोड हुने अनुमान गरिएको छ।
प्रकाशित: ३ आश्विन २०८३, शनिबार
