काठमाडौं ।
कुनै पनि आईफोनभन्दा कम मूल्यमा आईप्याड किन्न सकिन्छ, तर यसको अर्थ आईप्याड सस्तो उपकरण हो भन्ने होइन।
सामान्यतया आकारका कारण आईप्याड आईफोनभन्दा महँगो हुनुपर्ने अपेक्षा गरिन्छ। टिभी, ल्यापटप र स्मार्टवाचजस्ता अन्य उपकरणमा पनि ठूलो मोडलको मूल्य बढी हुने गर्छ।
तर अहिले सबैभन्दा सस्तो आईफोन आईफोन १७ई को मूल्य ५९९ डलर छ, जुन ११औँ पुस्ताको सबैभन्दा सस्तो आईप्याडको ४४९ डलरको मूल्यभन्दा निकै बढी हो।
यसको कारण डिजाइन, हार्डवेयर, माग र बजारको फरक खण्डसँग सम्बन्धित छ। आईप्याड केवल ठूलो आकारको आईफोन होइन। ६५ इन्चको टिभी र ५५ इन्चको टिभीबीच हुने सामान्य फरकजस्तो आईफोन र आईप्याडबीचको सम्बन्ध छैन। कुन मोडललाई तुलना गर्ने भन्नेमा भर पर्दा केही आईप्याडको मूल्य कुनै पनि आईफोनभन्दा बढी हुन सक्छ।
सानो आकारका कम्पोनेन्ट डिजाइन गर्न जटिल हुन्छन्
आईफोनको तुलनात्मक रूपमा सानो आकारले डिजाइनमा चुनौती सिर्जना गर्छ। आवश्यक सबै कम्पोनेन्ट निकै सानो ठाउँमा अटाउनुपर्छ। मदरबोर्ड, ब्याट्री, एसओसी, रेडियो, सेन्सर, स्पिकरलगायत सबै कम्पोनेन्टलाई आईफोनभित्र धेरै ठूलो नदेखिने गरी राख्न निकै इन्जिनियरिङ काम आवश्यक हुन्छ।
कम्पोनेन्टहरू एकअर्कासँग ठोक्किन नदिने र अत्यधिक ताप उत्पन्न हुन नदिने गरी सावधानीपूर्वक राख्नुपर्छ। साथै, ब्याट्रीले यी सबैलाई पर्याप्त ऊर्जा दिन सक्ने हुनुपर्छ।
इन्ग्याजेटका अनुसार यसको तुलनामा आईप्याडमा इन्जिनियरहरूले काम गर्न धेरै ठाउँ पाउँछन्, जसले लागत घटाउन सहयोग गर्छ। डिजाइनरहरूले कम्पोनेन्ट राख्ने क्रममा धेरै कडाइ गर्नुपर्दैन र भित्रको बढी ठाउँका कारण ताप व्यवस्थापन पनि तुलनात्मक रूपमा सजिलो हुन्छ।
यसको अर्थ आईप्याडभित्र कम्पोनेन्ट राख्न कुनै सीमा छैन भन्ने होइन, तर आईफोनको तुलनामा त्यहाँ त्यति धेरै अनुसन्धान आवश्यक पर्दैन। विशेषगरी अति पातला मोडलमा भने आफ्नै प्रकारका चुनौती र समझौता हुन्छन्।
आईफोनमा प्रिमियम हार्डवेयर हुन्छ
आकारबाहेक आईफोन र आईप्याडबीचको सबैभन्दा ठूलो फरक तिनभित्र प्रयोग हुने प्रविधि हो। हरेक आईफोनमा धेरैजसो आईप्याड मोडलमा नभएका विभिन्न कम्पोनेन्ट हुन्छन्। फोन कलका लागि आवश्यक रेडियो र एन्टेनासमेत यसमा पर्छन्।
आईप्याडबाट वाइफाइ कलिङ वा आईफोनमार्फत कल गर्न सकिए पनि सेलुलर आईप्याड मोडलहरू समेत डेटा प्रयोगका लागि मात्र हुन् र तिनबाट परम्परागत फोन कल गर्न सकिँदैन।
आईफोनका क्यामरा आईप्याडका क्यामराभन्दा निकै राम्रो हुन्छन्। आईफोन १७ को क्यामरा आईप्याड प्रोको क्यामराभन्दा पनि राम्रो छ। आईफोन १७ का पछाडिका दुवै क्यामरा ४८ मेगापिक्सेलका छन् भने एम५ आईप्याड प्रोमा १२ मेगापिक्सेलको क्यामरा छ।
आईप्याडका क्यामेरामा अप्टिकल जुम छैन, कम प्रकाशमा प्रदर्शन कमजोर हुन्छ र सिनेमाटिक भिडियो मोडजस्ता फिचर पनि छैनन्। आईप्याडको क्यामेरा आवश्यक परेको बेला वा कागजात स्क्यान गर्न उपयोगी भए पनि दैनिक फोटो खिच्नका लागि डिजाइन गरिएको होइन।
आईफोन १७ सिरिजका सबै मोडलमा ओएलईडी स्क्रिन छ, जुन प्रो सिरिजबाहेकका सबै आईप्याडमा प्रयोग हुने एलसीडी स्क्रिनभन्दा महँगो हुन्छ। आईफोन १७ सिरिजका प्रत्येक मोडलमा १२० हर्जसम्मको प्रोमोशन डिस्प्ले छ भने प्रो सिरिजबाहेकका सबै आईप्याडमा ६० हर्जको डिस्प्ले छ।
सस्तो आईप्याडमा सामान्यतया पुराना चिप प्रयोग गरिन्छ। सन् २०२५ मा सार्वजनिक भएको ११औँ पुस्ताको आईप्याडमा सन् २०२२ को आईफोन १४ प्रोमा पहिलोपटक प्रयोग भएको ए१६ चिप छ। यसबाहेक आईप्याडमा म्यागसेफ चार्जिङ, एनएफसी र आईपी वाटर रेसिस्टेन्स रेटिङजस्ता सुविधा पनि छैनन्।
फरक प्रतिस्पर्धा र बजार
आईफोन र आईप्याडमा समान प्रकारको अपरेटिङ सिस्टम र धेरै उस्तै एप चल्ने भए पनि यी दुईले एउटै बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्दैनन्। आज धेरै मानिसका लागि स्मार्टफोन अत्यावश्यक उपकरण बनेको छ। यसले फोन र म्यासेजिङ, संगीत सुन्ने, जीपीएस, मनोरञ्जन, क्यामेरा लगायत धेरै काम गर्छ।
आईप्याड भने त्यति आवश्यक उपकरण होइन। धेरै मानिसका लागि ट्याब्लेट स्ट्रिमिङ, पढ्ने र कहिलेकाहीँ नोट लेख्ने जस्ता कामका लागि प्रयोग हुने दोस्रो उपकरण हो।
विद्यार्थी र सिर्जनात्मक क्षेत्रमा काम गर्ने मानिसका लागि यो उपयोगी हुन सक्छ, तर फोनजत्तिकै आवश्यक महसुस हुँदैन। यिनै कामका लागि ठूलो स्क्रिन भएको ‘फ्याब्लेट’ फोन, क्रोमबुक वा म्याकबुक नियो जस्तो ल्यापटप पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ।
यसकारण एप्पलसँग सस्तो आईप्याड उपलब्ध गराउनुका पर्याप्त कारण छन्। सुरुवाती मूल्य नै धेरै महँगो भए कम मानिसले ट्याब्लेट किन्नेछन्। त्यसले एप्पलको इकोसिस्टममा नयाँ प्रयोगकर्ता थपिने र उनीहरूले आईक्लाउड तथा एप्पल म्युजिकजस्ता सेवामा खर्च गर्ने अवसर पनि घटाउँछ।
आईप्याडले शिक्षा बजारमा क्रोमबुकसँग पनि प्रतिस्पर्धा गर्छ, जहाँ एप्पलले विद्यालयहरूलाई आफ्ना उपकरण खरिद गर्न र ती उपकरण परिवारसम्म पुर्याउन चाहन्छ।
आईफोन एप्पलको सबैभन्दा ठूलो आम्दानी स्रोत हो। त्यसैले कम्पनीले यसलाई सुधार गर्न सबैभन्दा बढी समय र पैसा खर्च गर्नु स्वाभाविक हो। एप्पलले लामो समयदेखि आईफोनलाई प्रिमियम फोनका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको छ र मानिसहरू यसको लागि कति रकम तिर्न तयार छन् भन्ने कम्पनीलाई थाहा छ।
निकै सस्तो आईफोन बिक्री गर्दा दशकौँदेखि बनाइएको यसको प्रिमियम छवि कमजोर हुन सक्छ। ‘सस्तो’ आईफोन १७ई समेत बजेट एन्ड्रोइड फोनभन्दा सयौँ डलर महँगो छ।
यी उपकरण मानिसहरूले कसरी किन्छन् भन्ने विषय पनि महत्वपूर्ण छ। अमेरिकाका अधिकांश ग्राहकले मोबाइल सेवा प्रदायकमार्फत आईफोन खरिद गर्छन्।
यस्ता कम्पनीले महँगो मोबाइल प्लानमा केही वर्षसम्म जोडिएर बस्ने सर्तमा मासिक बिलमा छुट दिएर फोनलाई ‘निःशुल्क’ उपलब्ध गराउने गर्छन्। यसले फोनको वास्तविक मूल्य कति हो भन्ने कुरा अस्पष्ट बनाउँछ। मानिसहरूले फोनको तुलनामा ट्याब्लेट पनि कम पटक अपग्रेड गर्ने गर्छन्।
आईप्याड पनि निकै महँगो हुन सक्छ
अहिलेसम्म आईफोन र आधारभूत आईप्याडबीच तुलना गरिएको भए पनि अन्य आईप्याड मोडल हेर्दा आईफोन सधैँ महँगो हुन्छ भन्ने छैन। १२८ जीबी स्टोरेज भएको आधारभूत आईप्याडको मूल्य ४४९ डलरबाट सुरु हुन्छ र ५१२ जीबी स्टोरेज भएको मोडलको मूल्य ७४९ डलरसम्म पुग्छ।
सेलुलर कनेक्टिभिटीका लागि थप १५० डलर तिर्नुपर्छ। यसअनुसार २५६ जीबी स्टोरेज र सेलुलर कनेक्टिभिटी भएको आईप्याडको मूल्य ७०० डलर पर्छ। यो आईफोन १७ई भन्दा १०० डलर महँगो हो, जबकि यसको स्क्रिन र क्यामेरा कमजोर छन् र वाइफाइबिना यसबाट फोन कल गर्न सकिँदैन।
अन्य आईप्याड मोडल अझ महँगा छन्। तिनमा आईफोनभन्दा पनि शक्तिशाली हार्डवेयर प्रयोग गरिएको हुन्छ। एम४ आईप्याड एयरको १२८ जीबी मोडलको मूल्य ७४९ डलरबाट सुरु हुन्छ भने आकारसम्बन्धी कारणले बढी प्रभावित आईप्याड मिनीको १२८ जीबी मोडल ६०० डलरबाट सुरु हुन्छ। आईप्याड प्रोको मूल्य भने एप्पल सिलिकन चिप र प्रिमियम ओएलईडी स्क्रिनका कारण कुनै पनि आईफोनभन्दा धेरै माथि पुग्न सक्छ।
२ टीबी स्टोरेज भएको आईफोन १७ प्रो म्याक्सको अधिकतम मूल्य २ हजार डलर छ। यसको तुलनामा २ टीबी स्टोरेज भएको १३ इन्च एम५ आईप्याड प्रोको मूल्य २ हजार ६०० डलर पर्छ।
यसमा नानो टेक्स्चर ग्लासका लागि थप १०० डलर र सेलुलर कनेक्टिभिटीका लागि थप २०० डलर तिर्नुपर्छ। यी आईप्याड मोडलहरू सामान्य फोन प्रयोगभन्दा व्यावसायिक कामका लागि प्रयोग हुने ल्यापटप र डेस्कटपसँग प्रतिस्पर्धा गर्छन्।
जुन २०२६ मा एप्पलले मूल्य बढाउनुअघि अवस्था केही सहज थियो। आधारभूत आईप्याड र आईप्याड मिनीको मूल्य १०० डलरले बढेको थियो भने आईप्याड एयर र आईप्याड प्रोको मूल्य १५० देखि २०० डलरसम्म बढेको थियो। यी मूल्यवृद्धिको असर अहिलेसम्म आईफोनमा परेको छैन, तर आगामी दिनमा त्यसमा पनि मूल्य बढ्न सक्ने सम्भावना छ।
प्रकाशित: २२ भाद्र २०८३, सोमबार
